Nieuws/Binnenland
2995988
Binnenland

Nederlandse onderzoekers ontdekken waarom veel mensen slecht slapen

Meer helderheid in slapeloosheid

AMSTERDAM - Nederlandse wetenschappers liggen niet langer wakker van het ongrijpbare fenomeen van slapeloosheid (insomnia). Ze hebben ontdekt dat er minstens vijf typen slapeloosheid bestaan.

,,Deze vijf stoornissen of ontregelingen van hersenactiviteit werden tot nu toe altijd op één hoop gegooid. Echt pure onwetendheid”, zegt slaaponderzoeker professor dr. Eus van Someren, onderzoekleider van deze studie van het Nederlands Herseninstituut.

,,De slaappil die aan de ene patiënt met slapeloosheid werd gegeven, werkte totaal niet bij de andere patiënt. We zijn er nu achter gekomen dat die ene sticker over slapeloosheid vijf verschillende stickers zijn. Dat is belangrijk, omdat nu gezocht kan worden naar passende behandelingen.”

De onderzoekers, die jarenlang samenwerkten met duizenden vrijwilligers van het internet-platform slaapregister.nl, publiceren vandaag hun bevindingen in het science-tijdschrift The Lancet Psychiatry. De commentator van het tijdschrift beschouwt de ontdekking als ,,een mogelijk nieuwe bladzijde in het begrip van slapeloosheid”.

Wijdverbreid probleem

Een op de tien mensen slaapt chronisch slecht. Slapeloosheid staat daarmee op de tweede plaats in de top-10 van meest voorkomende en belastende psychische ontregelingen. Duizenden slechte slapers vulden via het internet tientallen vragenlijsten in, over karaktereigenschappen die sterk verankerd zijn in de structuur van de hersenen. Er bleken grofweg vijf heel verschillende profielen van combinaties van karaktereigenschappen te zijn.

Onderzoeker Tessa Blanken, die op de studie hoopt te promoveren, en ook de eerste auteur van het artikel, licht toe: ,,Type 1 scoorde hoog op veel lastige aspecten als emotionele instabiliteit (zoals somberheid, zich hyper voelen en lang van slag zijn). Type 2 en 3 hadden hier beduidend minder last van maar waren respectievelijk juist heel gevoelig voor een beloning of juist heel ongevoelig en emotioneel nogal vlak. Type 4 en 5 lijken in veel eigenschappen het meest op goede slapers.”

’Dementie-achtige vondst’

Professor Van Someren: ,,Het is niet moeilijk voor te stellen dat onderzoek naar oorzaken en behandeling van heel verschillende slaapstoornissen tegelijk niet heel succesvol kan zijn. Ik vergelijk onze bevindingen met de plotselinge verfijning van de diagnose ’ouderdomsdementie’. Vroeger hing dit ziektebeeld samen met de ouderdom; ooit wisten we niet beter.”

„Voortgang in kennis van ouderdomsdementie kreeg pas vleugels toen we beseften dat er verschillende vormen van dementie bestaan: zoals Alzheimer-dementie, vasculaire dementie en fronto-temporale dementie. Zo is het ook met slapeloosheid.”

Blanken en Van Someren beschouwen hun studie als het begin van een voortgaande ontrafeling van insomnia: ,,We zijn nu een stapje verder en zien een lichtpuntje in de duisternis van de slapeloosheid.”