’Verdachte jihadisten zijn gehersenspoeld’

Aan de Volkerakstraat werd een van hen bij een inval in september aangehouden. Het rijtje huizen oogt netjes. Ook hier maakten gammele sociale huurwoningen enkele jaren geleden plaats voor een fris rijtje huizen. In Cafetaria De Gastronoom, geflankeerd door Ibrahim Hairstyling en Nightstar Movies, kijken de Turkse uitbaters verbaasd op. „Of die rechtszaak leeft hier in de wijk? Nee joh, daar is toch niemand meer mee bezig”, glimlacht een van hen terwijl hij een dikke klodder knoflooksaus over een kapsalon perst. Het is de teneur in de wijk Presikhaaf die als volksbuurt te boek staat en waar tijdens de invallen in september tientallen jongeren op straat rondhingen. De wijk is zonder twijfel multicultureel te noemen. In een oud schoolgebouw huist de Türkiyem Moskee. Davut en Hamit hebben er net een afscheidsdienst bezocht. Ze schrikken van berichten uit de rechtszaal over de radicale plannen van hun stadsgenoten. Hoe ze op linie lopend met kalasjnikovs het vuur wilden openen op festivalgangers. „Het gaat bij deze jongens mis in de opvoeding”, denkt Davut. „Maar het heeft ook te maken met instelling. Waarschijnlijk is het een kwestie van aandacht tekort. Dan ga je dat soort denkbeelden opzoeken.” Broeinest Dat Presikhaaf een broeinest zou zijn van geradicaliseerde moslims, wuift Hamit resoluut weg. „Dit had ook in andere steden kunnen gebeuren. Presikhaaf is een rustige wijk. Hier gebeuren doorgaans geen gekke dingen.” Toch onthulde De Telegraaf in 2014 dat een inwoner van Presikhaaf naar Syrië was afgereisd. De man zou zich daar hebben aangesloten bij IS en inmiddels om het leven zijn gekomen. Daarmee staat de Arnhemse wijk er, na de aanhoudingen van september jongstleden, niet al te best op. In het onlangs gerenoveerde winkelcentrum Presikhaaf leunt de 73-jarige Fred rustig achterover terwijl zijn vrouw boodschappen doet. De rechtszaak in de beveiligde rechtbank in Rotterdam, de plannen voor bloedige aanslagen en het feit dat buurtbewoners hier radicaliseerden. Fred ligt er niet wakker van. De wijk is de laatste jaren wel veranderd, erkent hij. „Er zijn spanningsvelden. Het is meer multiculti geworden en groepen leven meer naast elkaar dan met elkaar”, aldus de Arnhemmer die sinds twaalf jaar in Presikhaaf woont. Verderop bij een Turkse supermarkt en aangrenzende groenteboer wil de 52-jarige Turk Abdullah wel wat kwijt over zijn geradicaliseerde buurtgenoten: „Dat zijn geen mensen joh. Ik ben ook islamitisch en we mogen nog geen mier doodmaken. Dit is niet menselijk, ze zijn gehersenspoeld.” Abdullah bevestigt dat de terreurverdachten zorgen voor spanningen in de samenleving. „Daar maak ik me zorgen over. Daarom zeg ik: als je iets verdachts ziet, meld het dan bij de politie.” Verpauperd De 62-jarige Mengs woont al 52 jaar in de wijk en wandelt met zijn partner Paula (50) door een parkje. Hij zag de buurt veranderen en schetst een ideaalplaatje waar vroeger sociale cohesie was en er gevist en gezwommen werd in slootjes. „Die tijd is voorbij. De gemeente Arnhem heeft de boel laten verpauperen”, stelt hij teleurgesteld vast. „Mensen die radicaliseren staan ook onderaan de maatschappelijke ladder, net als veel mensen in deze wijk. Het zijn jongeren die op school afhaken en analfabeet zijn. Die kun je van alles op de mouw spelden. Die zijn vatbaar.” Zijn partner Paula zegt bang te zijn om ’s avonds over straat te gaan sinds de invallen. „Ik ben er bang voor dat het hier in deze wijk gebeurt.” Een jonge welbespraakte twintiger, hij noemt zich derde generatie Marokkaan en wil absoluut niet met zijn naam in de publiciteit, is geboren en getogen in Presikhaaf en spreekt met liefde over zijn buurt. „Helaas komt de wijk vaak in negatief daglicht door dit soort voorbeelden”, doelt hij op de radicale moslims. Dan lachend: „Bij mij is het goed gegaan, ik wil hier niet weg.” De jongens die zijn opgepakt, kent hij ook. „Ik zie de problematiek die eromheen hangt. De een radicaliseert, de ander glijdt af in de criminaliteit. Dat soort problemen heb je in een wijk waar je te maken hebt met gebroken gezinnen, schulden en armoede.” Toch is de Arnhemmer positief over de toekomst van zijn buurtje: „Als je nu de wijk inrijdt zie je zoveel nieuwbouw en investeringen om de wijk verder te helpen. Dat helpt echt.”