Nieuws/Binnenland
3025747
Binnenland

Onafhankelijk onderzoek door ministerie geschaad

WODC gaat weg uit gebouw ministerie

Den Haag - Ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid proberen regelmatig om de inhoud van onafhankelijke onderzoeken te beïnvloeden. Het onderzoeksintituut van het ministerie loopt te veel aan de leiband van het departement, waardoor een verhuizing van het zogeheten Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) uit het ministerie noodzakelijk is.

Dat blijkt uit een onderzoek dat in opdracht van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) is uitgevoerd. „Onafhankelijkheid van het WODC is geschaad en deugdelijkheid van onderzoek naar vooral politieke onderwerpen staat onder druk”, concluderen onderzoekers.

Er zijn geen aanwijzingen dat conclusies van WODC-onderzoeken op grote schaal zijn aangepast. Wel is aannemelijk dat ’bij ten minste enkele onderzoeken’, die politiek gevoelig liggen, sprake is van beïnvloeding. Zo zijn er in sommige gevallen conclusies aangepast of zijn publicaties van onderzoeken uitgesteld. Onduidelijk is nog om welke onderzoeken het gaat.

De onderzoekscommissie baseert het alarmerende oordeel op basis van tientallen gesprekken met medewerkers van het ministerie, het WODC en een enquête. Daaruit blijkt dat ruim een kwart van de ondervraagde WODC-onderzoekers de afgelopen twee jaar ongewenste invloed van medewerkers van het ministerie heeft ervaren.

Verhuizen

Minister Grapperhaus concludeert naar aanleiding van drie kritische rapporten over invloed van ambtenaren op ’onafhankelijke’ onderzoeken dat hij moet ingrijpen. Hij neemt bijvoorbeeld de aanbeveling van de onderzoekscommissie over om het WODC te verhuizen naar een ander gebouw. Nu zit het ’onafhankelijke’ onderzoeksinstituut in het ministerie gehuisvest.

Ook worden regels aangepast, waardoor beleid en onderzoek verder van elkaar af komen te staan. „De drie rapporten in samenhang bezien schetsen een kritisch beeld”, aldus de CDA-bewindsman. „Er is op dit moment een te groot spanningsveld ontstaan.” Grapperhaus noemt de huidige positie van het WODC ’een zwakke basis voor onafhankelijk functioneren’.

Manipulatie

D66-Kamerlid Groothuizen is blij dat minister Grapperhaus de aanbevelingen overneemt, al is dat volgens hem nog maar het begin. ,,De conclusies zijn niet mals, dit vraagt ook om een gedragsverandering.’’ SP’er Van Nispen noemt de conclusie van de onderzoekscommissie ‘keiharde politieke manipulatie’. Hij vindt het een onprettig idee dat onbekend is welke politieke besluiten nu zijn gebaseerd op drijfzand. ,,En ik vind het een uithaal naar de VVD-bewindslieden die de afgelopen jaren op dat ministerie hebben gezeten.’’