303533
Binnenland

Russen en Chinezen koersen vaker en dichter langs onze kust

Provocaties op zee

Het Nederlandse patrouilleschip Zr.Ms. Zeeland begeleidt een Chinees vlootverband

Het Nederlandse patrouilleschip Zr.Ms. Zeeland begeleidt een Chinees vlootverband

Den Helder - De Russische en Chinese marine vertonen een opvallende belangstelling voor de Noordzee en koersen met hun zwaarbewapende oorlogsschepen gemiddeld eens per week tot op slechts 20 kilometer langs de Nederlandse kust.

Het Nederlandse patrouilleschip Zr.Ms. Zeeland begeleidt een Chinees vlootverband

Het Nederlandse patrouilleschip Zr.Ms. Zeeland begeleidt een Chinees vlootverband

De Koninklijke Marine telde vorig jaar een recordaantal van 54 passages langs onze territoriale wateren door oorlogsschepen uit landen die geen NAVO-lidstaat zijn. Volgens de Koninklijke Marine gaat het ’voor 99 procent om Russen’, maar er zijn ook al door Peking aangestuurde vlootverbanden gesignaleerd.

Geëscorteerd

Het aantal onaangekondigde bezoekjes uit het oosten stijgt in rap tempo: in 2014 waren er nog ’slechts’ 19 visites, een jaar later 31. De eerste zes maanden van dit jaar zijn al 23 onaangekondigde zee-bezoekjes geturfd. Inmiddels vaart soms zelfs een hele stoet oorlogsbodems uit hetzelfde land voorbij, zo bemerkt de marine. Zo werden onlangs meerdere Chinese vlootverbanden ontdekt. Een werd door de Zr. Ms. Van Amstel geëscorteerd.

Soms ziet de marine naar eigen zeggen ’vreemde dingen’ gebeuren. In de departementale Defensiekrant schetst kapitein-ter-zee Eric Mewe, hoofd van het maritieme hoofdkwartier in Den Helder, een verdachte Noordzee-stop van een Russisch marineschip. „Dat bleef dagenlang op één plek stilliggen. Al dan niet toevallig pal boven een knooppunt van datakabels dat daar onder water ligt. Dan willen wij graag weten wat daar gebeurt”, aldus Mewe.

De zeestrijdkrachten ondernemen actie bij circa een derde van de Noordzee-passages. Veelal krijgt dan een speciaal voor dit doel vrijgehouden ’wachtschip’ opdracht om de buitenlandse collega’s op zo kort mogelijke afstand te escorteren totdat ze voorbij onze landsgrenzen zijn. Soms worden ook onderzeeërs en helikopters ingezet. Volgens internationaal zeerecht is de marine hiertoe gemachtigd. Volgens datzelfde zeerecht kan de ’vijandelijke’ schepen geen strobreed in de weg worden gelegd zolang ze buiten territoriale wateren blijven.

Het benaderen van Russische en Chinese marineschepen is zeker geen kinderspel, zo benadrukt kapitein-ter-zee Mewe: „Het gaat wel om het echie; zaken kunnen uit de hand lopen en fouten kunnen voorkomen. We willen niet provoceren, maar buiten onze mogelijkheden wel maximaal uit”, aldus Mewe in de Defensiekrant.

De zeemacht probeert tijdens het escorteren dan ook zo veel mogelijk informatie over de passanten te vergaren. Zo worden de potentieel vijandelijke vaartuigen gefotografeerd vanuit schepen en helikopters. Bovendien worden ze waar mogelijk zowel boven als onder water afgeluisterd. Vooral de nieuwere Russische fregatten mogen zich in de belangstelling van Den Helder verheugen. De vergaarde gegevens worden gedeeld met het NAVO-hoofdkwartier.

Kapitein-luitenant-ter- zee Karen Gelijns meldt desgevraagd dat de marine vaak geen flauw idee heeft wat de veelal van de Russische Noordelijke en Baltische Vloot afkomstige schepen komen doen. „Sommige zijn op weg naar hun thuishaven na oefeningen of antipiraterijmissies. Zij krijgen meestal geen escorte, omdat hun koers logisch is. Maar veelal is de reden van hun aanwezigheid minder duidelijk, vandaar onze paraatheid”, aldus Gelijns.