Nieuws/Binnenland

Financieel-specialist politie waarschuwt

Crimineel ontloopt fiscus

„Als het strafrechtelijke traject mislukt of deels mislukt is, kun je fiscaal vaak weinig meer.”

„Als het strafrechtelijke traject mislukt of deels mislukt is, kun je fiscaal vaak weinig meer.”

ANP XTRA

AMSTERDAM - Doordat fiscus en justitie niet goed samenwerken bij het plukken van criminelen, loopt de staat tientallen miljoenen euro’s aan belastinginkomsten mis. Als het afpakken van misdaadgeld door justitie via het strafrechtelijk trajact mislukt, loopt de fiscus achter de feiten aan.

„Als het strafrechtelijke traject mislukt of deels mislukt is, kun je fiscaal vaak weinig meer.”

„Als het strafrechtelijke traject mislukt of deels mislukt is, kun je fiscaal vaak weinig meer.”

ANP XTRA

Zo kan het dat de gewone burger netjes belasting betaalt, maar een eveneens belastingplichtige crimineel niet.

Daarvoor waarschuwt de voormalig financieel rechercheur en huidig docent aan de Politieacademie, Rob van Laar. Van Laar geldt als een van de belangrijkste autoriteiten op het gebied van de financieel rechercheren en het afpakken van crimineel vermogen.

’Plukken’

De fiscus en justitie kunnen op twee manieren een crimineel raken in zijn portemonnee en daarmee zijn activiteiten ontmoedigen: de fiscus kan zijn vermogen belasten en politie en justitie kunnen inkomsten uit misdaadactiviteiten vorderen door een strafrechtelijk traject in te zetten, het zogenaamde ’plukken’.

„Er is een spanningsveld tussen het fiscale en het strafrechtelijke traject. Er kan een situatie ontstaan dat de crimineel belasting betaalt over afgepakte criminele inkomsten. Dat is dan dubbel op”, zet Van Laar uiteen. Een advocaat kan hier bezwaar tegen maken bij een rechter, die dan een vordering afwijst.

In praktijk echter blijkt echter dat er van ’dubbel op’ helemaal geen sprake hoeft te zijn. Het uiteindelijke bedrag dat een crimineel aan ’pluk ze’ geld moet betalen aan justitie, is vaak maar een klein deel van het gevorderde bedrag. Of soms speekt een rechter hem zelfs helemaal vrij.

De wetenschapper Edwin Kruisbergen promoveerde in januari aan de VU Amsterdam met een onderzoek naar ontnemingszaken. Hij onderzocht 102 casussen waarbij het openbaar ministerie in totaal 62 miljoen euro eiste.

Allerlei kosten

Van dit bedrag kwam slechts 18 procent daadwerkelijk bij de staat terecht. Criminelen konden niet betalen, sluisden handig geld weg of kwamen met allerlei kosten op de proppen waardoor de rechter een lagere vordering toewees.

Van Laar. „Eigenlijk kun je dan niet meer zeggen dat iemand zowel strafrechtelijk als fiscaal en dus dubbel wordt aangepakt. Als het strafrechtelijke traject mislukt of deels mislukt is, kun je fiscaal vaak weinig meer. Door de relatief korte termijnen van de navordering valt er voor de Belastingdienst weinig tot niets meer te halen. De fiscus is dan gewoon te laat.”

Terwijl de keurige burger netjes belasting betaalt, ontduikt de crimineel de fiscus en kan hij genieten van zijn misdaadgeld. „De crimineel is dan een financieel vrij man.”

De oplossing? „Belastingdienst en justitie moet structureel met elkaar aan tafel. Meteen aan het begin bij een individuele zaak. Het Openbaar Ministerie moet gegevens die het gebruikt in het strafrechtelijke traject intensiever en eerder delen met de Belastingdienst.”

Gaat het strafrechtelijk mis, dan heeft de fiscus wel op tijd de nodige informatie voor een aanslag en kunnen OM en fiscus eigen trajecten op elkaar afstemmen om te voorkomen dat ze uiteindelijk beide misgrijpen. De belastingdienst kan bovendien meteen beslag leggen op bezittingen van een crimineel. Als de fiscus dat jaren later doet, is dat een stuk lastiger.

Van Laar pleit voor de invoering van multidisciplinaire ’afpakteams’ met daarin vertegenwoordigers van politie, justitie, Belastingdienst en gemeente bij iedere politie-eenheid in Nederland. „Er wordt al samengewerkt tussen instanties, maar ik bedoel structureel en ook fysiek in hetzelfde gebouw. Niet alleen op afstand samenwerken. Dan kun je veel effectiever de crimineel financieel raken.

Bekijk meer van