Nieuws/Binnenland
30462
Binnenland

Bandenbranche trekt parallel met Exota

’Kunstgrasrel is geldvernietiging’

Kees van Oostenrijk ziet opnieuw bevestigd dat de rubberkorrels in kunstgras veilig zijn. „Maar hoe leggen we dat uit?”

Kees van Oostenrijk ziet opnieuw bevestigd dat de rubberkorrels in kunstgras veilig zijn. „Maar hoe leggen we dat uit?”

Amsterdam - De kunstgrasrel van afgelopen najaar kost de rubberkorrelbranche miljoenen euro’s. Er ging tot nu toe al 6 tot 7 ton op aan onderzoek en imagobeheer. De schade voor de leveranciers van de korrels zal veel hoger uitvallen. Terwijl het nergens voor nodig was.

Kees van Oostenrijk ziet opnieuw bevestigd dat de rubberkorrels in kunstgras veilig zijn. „Maar hoe leggen we dat uit?”

Kees van Oostenrijk ziet opnieuw bevestigd dat de rubberkorrels in kunstgras veilig zijn. „Maar hoe leggen we dat uit?”

Nu het RIVM opnieuw heeft vastgesteld dat de rubberkorrels veilig zijn, blikt Kees van Oostenrijk, bestuurder van branchevereniging Band en Milieu, in een gesprek met De Telegraaf terug op een roerige periode.

Het begint op 5 oktober, als Zembla een uitzending wijdt aan de rubberkorrels die over kunstgrasvelden worden uitgestrooid. In de dagen na die uitzending gaat het in Nederland helemaal mis met het vertrouwen in de korrels. Media buitelen over elkaar heen, clubs nemen onder druk van ouders maatregelen en minister Schippers vraagt het RIVM om in allerijl een onderzoek te doen. Grote vraag: hoeveel kankerverwekkende PAK’s zitten er in de korrels en hoeveel van die PAK’s komen in het lichaam van een sporter terecht? De bandenbranche siddert, maar wacht met een reactie. „We dachten toen nog even dat je stil moet zitten als je geschoren wordt.”

Tegelijk volgt Van Oostenrijk het nieuws met gekromde tenen. De Zembla-uitzending noemt hij achteraf suggestief en tendentieus. „Er is geen sprake van hoor en wederhoor, geen diepgaand onderzoek en het is eenzijdig. Er zijn feiten die absoluut niet kloppen. Dat een onderwerp zo gebracht kan worden, maakt me boos en teleurgesteld. Zoiets zou bij de publieke omroep niet moeten mogen. Het doet pijn, want je vraagt je af: wat kan ik ertegen doen?”

Na de publicatie van het RIVM-rapport vorige week zegt de branche stappen te overwegen. Inmiddels is een jurist ingeschakeld, al gaat een eventuele zaak niet om de uitgegeven tonnen, meent Van Oostenrijk. „De maatschappelijke schade is veel groter als bedrijven schade lijden en gemeenten geld uitgeven om velden nodeloos te vervangen.”

De branche vergelijkt de gang van zaken met de Exota-zaak, waarbij een consumentenprogramma veinsde dat flessen van het frisdrankmerk konden exploderen. Exota won de daaropvolgende rechtszaak, maar ging wel failliet.

In eerste instantie zag de bandenbranche de commotie verwonderd aan. In twee decennia werden er in tientallen onderzoeken hooguit vraagtekens gezet en werd soms tot vervolgonderzoek opgeroepen. „Maar nooit was er een onderzoek uitgesproken negatief.”

Anderzijds deed het RIVM in 2006 ook al onderzoek. De onderzoekers concludeerden dat sporten op de korrels veilig is. Ook de branche deed onderzoek, het inmiddels bekende Industox-onderzoek. Daarvoor werd een elftal geselecteerd en aan tests onderworpen: de eerste test ooit op levende mensen. Ook dat Industox-rapport gaf aan dat de korrels veilig zijn. „En tot aan 2013 hebben we elk jaar cijfers bijgehouden over de stoffen in de korrels, maar daar zijn we toen mee gestopt. Dat hadden we misschien anders moeten doen”, zegt Van Oostenrijk.

Want daardoor ontbreekt het de banden- en rubberkorrelboeren nu aan een stok om mee te slaan: keiharde en actuele cijfers. Tel daarbij het gebrek aan een geoliede pr-machine. „Het groeide ons boven het hoofd”, erkent Van Oostenrijk. Vandaar dat de branche eind oktober clubs en gemeenten aanbiedt om gratis de korrels te laten onderzoeken. Dat doen 450 verenigingen, met in totaal 950 velden. Inmiddels zijn 300 tests binnen. Niets raars aan de hand. Een resultaat dat vorige week werd gestaafd door het RIVM.

„Maar hoe leggen we dat uit aan mensen?” vraagt Van Oostenrijk zich af, die zich nog altijd ziet geconfronteerd met wantrouwen van ouders die hun kind niet op rubberkorrels willen laten sporten. „We weten waar we voor staan. Maar als wij het verhaal uitleggen, zijn we die verdachte partij van de grote bandenindustrie. Het enige dat je kunt doen, is zorgen dat je nooit in het vizier komt van Zembla. Dat hebben we wel geleerd voor een volgend leven.”