Nieuws/Binnenland
3061318
Binnenland

Dokter Google weet raad, maar is lang niet altijd betrouwbaar

Nederland spant de kroon wat betreft online medische informatie opzoeken

Het internet blijkt steeds vaker een medische vraagbaak. ’Dokter Google’ houdt er immers 24 uur per dag spreekuur, ook al is hij of zij lang niet altijd even betrouwbaar en wordt menige hypochonder nóg onrustiger van diens digitale diagnoses.

Twee derde van alle Nederlanders van 12 jaar en ouder zat in 2018 meermalen in de online dokterswachtkamer, zoekend naar informatie over gezondheid en leefstijl. Dat meldt vandaag het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Vorig jaar was dat 67 procent, zes jaar geleden – in 2012 – nog niet de helft. Hordes internetsurfers speuren naar gegevens en wetenswaardigheden over specifieke ziekten, voeding of beweging – zowel tips, beschrijvingen als diagnoses. Zelfs ingewikkelde operatietechnieken worden op de zolderkamer opgesnord en uitgeplozen.

Tumoren

„Mijn vrouw zat het hele weekend met internetfoto’s van allerlei tumoren voor zich”, vertelt een bezorgde echtgenoot, die de huidige angsten van zijn vrouw kent en ook begrijpt. Maar hij heeft haar op een gegeven moment toch achter het beeldscherm vandaan getrokken, omdat het te erg werd. „Ze bekeek continu filmpjes van operaties, om haar angst te overwinnen, zei ze. Nee, niet goed, duidelijk niet goed…! U moet weten: er loopt bij haar zelf een onderzoek naar borstkanker.”

"Ze bekeek continu filmpjes van operaties, om haar angst te overwinnen, zei ze"

De medische informatie op het internet is lang niet altijd duidelijk of betrouwbaar, waarschuwt sociaal wetenschapper dr. Fam te Poel van de Universiteit van Amsterdam. Zij deed onderzoek naar het fenomeen ’cyberchondria’, zoals deze internetvariant van hypochondrie (ziekte-inbeelding of ziektevrees) ook wel wordt genoemd.

Vorig jaar september promoveerde Te Poel op haar studie aan de Vrije Universiteit (VU) en concludeerde dat het internet de angst voor de eigen gezondheid kan aanwakkeren. „Online informatie over de gezondheid kan ervoor zorgen dat mensen zich angstiger gaan voelen over hun eigen gezondheid”, zegt zij.

Feiten

De kans bestaat volgens Te Poel dat mensen in hun zoektocht terechtkomen op sites die het niet zo nauw nemen met de objectiviteit of de feiten, of gedreven worden door commerciële belangen waarbij selectief zaken worden uitvergroot. „Ook fora van patiënten kunnen een risico inhouden, omdat daar persoonlijke ervaringen worden gedeeld die, wellicht onbedoeld, anderen vrees inboezemen.”

"Ook fora van patiënten kunnen een risico inhouden"

Al met al spant Nederland in Europa de kroon als het om zoeken naar zorginfo gaat. Nederlanders zijn erg actief in dit opzicht, gevolgd door de Finnen en Denen. Bulgaren en Roemenen doen er het minst aan (25 en 31 procent).

Het zijn meer vrouwen dan mannen die op het internet ronddolen en alles willen weten van de ziekte van een vriendin, een familielid of de aandoening die bij henzelf vastgesteld is. „Het percentage vrouwen dat op internet op zoek was naar dit soort informatie, bleek in 2018 hoger (71 procent) dan het percentage mannen (63 procent)”, stelt het CBS.

Scrollen

Ouderen zijn het minst vaak online op zoek naar informatie over gezondheid; zij wenden zich dikwijls meteen tot hun (huis)dokter als er iets zorgwekkends aan de hand is. Het CBS-onderzoek naar ’ict-gebruik door huishoudens en personen’ beschrijft dat het vooral de 25- tot 45-jarigen zijn, die online door de talrijke sites met gezondheidsnieuws en -achtergronden scrollen. Tachtig procent van hen had dit in 2018 gedaan. Van Nederlanders van 45-65 jaar en 65 jaar en ouder gaf respectievelijk 70 en 52 procent aan online op zoek te zijn geweest naar gezondheidsinformatie.

Het aandeel hoogopgeleide Nederlanders dat deze informatie zocht is met 81 procent groter dan de middelbaar- of laagopgeleiden (73 en 49 procent).

Fam te Poel adviseert mensen vooral te zoeken naar internetsites met gedegen informatie over zorg en ziekten, zoals bijvoorbeeld www.thuisarts.nl van het Nederlands Huisartsen Genootschap en die van andere erkende artsenorganisaties en patiëntenverenigingen.