Nieuws/Binnenland
3092108
Binnenland

Adviesraad waarschuwt voor kernwapenwedloop

Militaire parade Beijing

Militaire parade Beijing

Den Haag - Er dreigt een nieuwe wapenwedloop tussen de negen landen die kernwapens hebben, vooral de VS, Rusland en China.

Militaire parade Beijing

Militaire parade Beijing

Nederland moet daarom overleg bevorderen tussen de grootmachten over nucleaire ontwapening. Tegelijkertijd moet ons land solidair zijn met de NAVO en ook de nieuwe jachtvliegtuigen F-35 toerusten met tactische kernwapens, zoals bij onze F-16’s nu ook het geval is.

Daarvoor pleit de Adviesraad Internationale Vraagstuk (AIV) in een advies aan en in opdracht van het kabinet. Het rapport is geschreven onder leiding van voormalig NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer en wijst op een paar zorgelijke ontwikkelingen.

Zo schendt Rusland het INF-verdrag tegen kruisraketten voor de middellange afstand, zoals Nederlandse inlichtingendiensten zelf konden vaststellen. De VS, waarvan de president minder toegewijd is aan de NAVO, investeert eveneens steeds meer in z’n nucleaire afschrikking. China beschikt inmiddels over een ’indrukwekkend arsenaal’ aan middellange-afstandsraketten en een bijna complete nucleaire ’triade’ van strategische kernwapens.

Nu bezitten de VS, Rusland, Groot Brittannië, Frankrijk, China, Israël, Pakistan, India en Noord-Korea nucleaire wapens. Al deze kernmachten werken aan modernisering van hun arsenaal. Het voortouw dat Rusland en de VS in de jaren tachtig namen bij nucleaire ontwapening, is nu verdwenen. Tegelijkertijd is het evenwicht in afschrikking uit de Koude Oorlog wankel geworden. „Moeizame communicatie vergroot het risico op ongelukken, mispercepties en onbedoelde escalatie, met potentieel niet te beheersen gevolgen”, schrijft de AIV.

Europa moet zich veel meer uitspreken voor naleving van het INF-verdrag en bovendien bevorderen dat de kernmachten met elkaar praten. Nederland moet in VN-verband een voorstel daartoe indienen voor een commissie van wijzen die dit op zich neemt.

Tegelijkertijd moeten de Europese NAVO-landen hun deuntje meeblazen in de nucleaire afschrikking. In Europa bevinden zich nog altijd zo’n tweehonderd Amerikaanse, tactische ’vrije-val’-kernbommen verspreid over vijf NAVO-landen, waaronder Nederland. Eenzijdig uit die afspraak stappen, is niet verstandig, vindt de AIV.

„Beëindiging van de nucleaire taak door één van de Europese lidstaten zou naar de mening van de AIV de cohesie van het bondgenootschap schaden, de bereidheid van de Verenigde Staten om garant te staan voor de veiligheid van de Europese landen ondergraven en de invloed van die landen op het Amerikaanse beleid tenietdoen.”

Nederland worstelt met kernwapens. Het onderhandelde als enige NAVO-land mee over een verdrag om kernwapens de wereld uit te helpen. Tegelijkertijd wil Nederland z’n verplichtingen in de NAVO nakomen. De F-35 krijgt net als de F-16 een kernwapentaak. De Amerikaanse tactische kernbommen die nu waarschijnlijk op vliegbasis Volkel liggen, worden gemoderniseerd.