Nieuws/Binnenland
330645175
Binnenland

Coronacrisis: zaterdag 29 mei

Tienduizenden op de been tegen Braziliaanse president Bolsonaro

Een van de protesten tegen Bolsonaro, in Sao Paulo.

Een van de protesten tegen Bolsonaro, in Sao Paulo.

AMSTERDAM - Al ruim een jaar worden Nederland en de wereld in de greep gehouden door het uit China overgewaaide coronavirus. Landen ontwaken uit lockdowns en beperkende maatregelen. Steeds meer mensen zijn gevaccineerd of hebben de ziekte doorgemaakt. Wat gebeurt er vandaag? Volg hier het laatste nieuws.

Een van de protesten tegen Bolsonaro, in Sao Paulo.

Een van de protesten tegen Bolsonaro, in Sao Paulo.

Dit artikel wordt gedurende de dag van updates voorzien.

De hoofdpunten:

Tienduizenden Brazilianen zijn zaterdag de straat opgegaan om te demonstreren tegen president Jair Bolsonaro en zijn aanpak van de coronapandemie. Sinds de uitbraak van het coronavirus zijn er in Brazilië bijna 460.000 mensen omgekomen, na de Verenigde Staten het hoogste aantal coronadoden ter wereld.

In het centrum van Rio de Janeiro waren ongeveer 10.000 mensen met mondmaskers op de been. Sommigen riepen leuzen zoals „Bolsonaro-genocide” of „Ga weg met het Bolsovirus.” Ook in andere steden waren soortgelijke demonstraties tegen de Braziliaanse president.

Aan het begin van de pandemie deed de rechts-populistische president Covid-19 af als „een griepje.” Ook bleef hij zich verzetten tegen coronamaatregelen zoals thuisblijven en het dragen van mondkapjes. Een van de thema’s van de demonstraties van zaterdag was hoeveel levens gered hadden kunnen worden als Bolsonaro eerder was begonnen met de vaccinatiecampagne in het land. Ze roepen de president op om af te treden.

Zaterdag werden er bijeenkomsten gehouden in andere grote steden zoals de hoofdstad Brasilia, Salvador in het noordoosten en Belo Horizonte in het zuidoosten. In Brasilia was de grootste demonstratie sinds het begin van de pandemie. Mensen trokken op naar het congresgebouw waar een senaatscommissie onderzoek doet naar de manier waarop Bolsonaro de gezondheidscrisis aanpakt.

20.00 - Spanje verwelkomt cruises: havens open

De Spaanse havens gaan weer open voor cruiseschepen. Deze mogen vanaf 7 juni aanmeren. Dat heeft het ministerie van Transport zaterdag bekendgemaakt in de staatscourant. Spanje hoopt mede door deze maatregelen het zomerseizoen van de toeristische sector te redden. Die is zwaar getroffen door de coronapandemie.

De maritieme autoriteiten hebben ingestemd met heropening van de aanlegplaatsen voor varende hotels omdat het aantal nieuwe coronagevallen daalt en steeds meer mensen zijn gevaccineerd. Spanje, een geliefde pleisterplaats voor internationale cruises, weerde de luxe passagiersschepen sinds juni 2020 uit zijn havens na verontrustende berichten over ernstige virusuitbraken aan boord.

„De scheepvaartmaatschappijen moeten zich uiteraard houden aan de maatregelen die zijn uitgevaardigd door het ministerie van Volksgezondheid; om absolute veiligheid te garanderen voor zowel de passagiers als de inwoners van de steden die zij aandoen”, aldus het transportministerie.

Vorige week kondigde premier Pedro Sánchez aan dat Spanje vanaf 7 juni iedere buitenlander die is gevaccineerd tegen corona weer graag zal verwelkomen. Door de meevallende infectie- en inentingscijfers kijkt het Zuid-Europese land nu extra uit naar de spoedige heropening van de vitale toeristenindustrie.

16.45 - Aantal nieuwe besmettingen in India blijft dalen

De Indiase gezondheidsautoriteiten hebben zaterdag opnieuw een daling van het aantal nieuwe coronabesmettingen kunnen melden. In 24 uur tijd kwamen er 173.790 gevallen bij, de geringste toename in 45 dagen. De top van de tweede golf viel op 6 mei met bijna 415.000 nieuwe gevallen. Tot dusver zijn ruim 27,7 miljoen infecties geregistreerd op een bevolking van bijna 1,4 miljard mensen.

Het sterftecijfer vertoont sinds een week een dalende tendens, maar is met 3617 nieuwe slachtoffers zaterdag nog steeds aanzienlijk. In totaal heeft Covid-19 nu officieel meer dan 322.000 Indiërs het leven gekost. Het werkelijke aantal is vermoedelijk hoger.

Het vaccinatieprogramma loopt nog niet naar wens. Pas 3 procent van de inwoners is volledig ingeënt. De regering heeft beterschap beloofd en denkt dat voor het eind van het jaar iedereen de benodigde prikken heeft gehad. De minister van Buitenlandse Zaken is momenteel in de VS om met de Amerikanen onder meer te praten over de aanpak van de pandemie en de levering van vaccins.

Ondanks de nog heersende coronaproblemen wil New Delhi maandag een voorzichtig begin maken met versoepeling van de maatregelen. De Indiase hoofdstad zit sinds 19 april in lockdown.

14.18 - Mensen eten minder wilde dieren door corona

Mensen zijn door de coronapandemie minder vlees van wilde dieren gaan eten. In een onderzoek dat het Wereld Natuur Fonds (WNF) heeft laten uitvoeren gaf bijna 30 procent van de ondervraagden aan dat ze minder wilde dieren zijn gaan eten door corona of daar helemaal mee opgehouden zijn.

Bijna de helft (46 procent) van de deelnemers aan het onderzoek denkt dat de overdracht van ziektes van dier op mens de meest waarschijnlijke oorzaak is van pandemieën die ons nog te wachten staan. Vooral Chinezen (91 procent) en Vietnamezen (84 procent) zien sluiting van zogeheten wildlifemarkten als belangrijkste maatregelen om nieuwe pandemieën te voorkomen. Het coronavirus is mogelijk afkomstig van vleermuizen, die via een andere gastheer voor het eerst mensen besmetten, concludeerden experts van de wereldgezondheidsorganisatie WHO na onderzoek in de Chinese stad Wuhan, waar in 2019 de pandemie begon.

Onderzoeksbureau GlobeScan ondervroeg voor het WNF inwoners van China, Myanmar, Vietnam, Thailand en de Verenigde Staten. Van de ondervraagde Chinezen gaf 28 procent aan minder wilde dieren te eten door de uitbraak van Covid-19. In Thailand verdubbelde dat aantal bijna van 21 procent in 2020 naar 41 procent dit jaar. Bijna een op de tien (9 procent) van de ondervraagden in de vijf landen geeft daarentegen aan gewoon door te gaan met het eten van wilde dieren.

Het Wereld Natuur Fonds publiceerde het onderzoek zaterdag ter gelegenheid van de jaarvergadering van de WHO en roept landen op om kap van bossen tegen te gaan en markten voor wilde dieren te sluiten waar grote risico’s bestaan op overdracht van virussen van dier op mens. Volgens WNF helpt biodiversiteit van nature om ziektes de kop in te drukken.

10.42 - Eerste valse vaccinatiebewijzen duiken in Duitsland op

In Duitsland zijn volgens de politie de eerste valse vaccinatiebewijzen opgedoken. Het zijn er volgens een woordvoerder van de federale recherche (BKA) nog niet zo veel maar de vraag zal toenemen en het aanbod ook. Dat komt volgens de BKA omdat mensen die tegen Covid-19 gevaccineerd zijn, minder last hebben van de beperkingen die zijn opgelegd om het virus te bestrijden.

De eerste berichten over valse inentingsdocumenten kwamen uit Beieren. De Bayerischer Rundfunk meldt dat de vervalsingen zonder problemen kunnen worden bemachtigd. De politie in Beieren is overigens nog steeds niet uit de zaak waarbij een onbekende voor een supermarkt in Memmingen valse vaccinatiebewijzen aan voorbijgangers gaf zonder een tegenprestatie te verlangen.

9.34 - Zwangere vrouwen niet met voorrang gevaccineerd

Zwangere vrouwen krijgen toch niet met voorrang een prik tegen het coronavirus. Het kabinet heeft dit wel overwogen en hierover advies gevraagd aan het RIVM. Maar demissionair zorgminister Hugo de Jonge schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat zo’n vervroegde uitnodiging weinig effect heeft op de snelheid waarmee deze groep wordt gevaccineerd.

Een belangrijke overweging is ook dat zwangere vrouwen die risico lopen op een „ernstig beloop van covid-19” met mogelijke gevolgen voor het kind, al in de groep vallen van mensen met een medische indicatie. Zij hebben dan een aandoening die ze kwetsbaar maakt voor covid-19. Deze groep wordt met voorrang gevaccineerd, zegt De Jonge.

Daarnaast zullen ook twintigers „nu al naar verwachting binnen enkele weken” een uitnodiging voor een prik op de mat krijgen. „Verdere prioritering is dus vanwege het hoge tempo van vaccineren niet nodig”, meldt De Jonge. „Omdat vaccinatie ook voor zwangere vrouwen belangrijk is werd en wordt er uitgebreid en gericht met deze doelgroep gecommuniceerd.”

6.54 - Vietnam ontdekt hybride Indiase en Britse mutatie coronavirus

In Vietnam is een hybride variant van mutaties van het coronavirus aangetroffen die het eerst werden gedetecteerd in India en het Verenigd Koninkrijk, heeft de Vietnamese minister van Volksgezondheid Nguyen Thanh Long zaterdag bekendgemaakt. Het nieuws werd als eerste gebracht door de Vietnamese krant VnExpress.

De gemuteerde varianten zouden aanzienlijk besmettelijker zijn en verspreiden zich gemakkelijk via de lucht. Zogenoemde Britse variant ofwel B.1.1.7 werd in oktober voor het eerst gesignaleerd en zorgde in de maanden daarop onder meer in West-Europa voor een explosieve groei van de besmettingscijfers.

De mutatie die voor het eerst in India werd gesignaleerd, B.1.617.2, heeft de afgelopen maanden miljoenen mensen geïnfecteerd. In India, waar de regering volgens experts te vroeg de beperkende maatregelen versoepelde, werden tot meer dan 400.000 nieuwe besmettingen vastgesteld, met soms dagelijkse dodentallen tot boven de 4000.

In Vietnam is sinds deze maand sprake van een gestage toename van het dagelijkse aantal vastgestelde coronabesmettingen. In de laatste week van april kwam het daggemiddelde niet boven de 10 nieuwe besmettingen uit. Deze week ligt het gemiddelde aantal nieuwe besmettingen per dag al boven de 200.

Naast de Britse en de Indiase variant zijn er in Vietnam nog vijf andere varianten aangetroffen. De ontdekte hybride variant is volgens minister Long „een Indiase variant met mutaties die origineel bij de Britse variant horen.” Uit laboratoriumkweekjes zou volgens hem zijn gebleken dat de hybride zich zeer snel vermenigvuldigt en daarom ook sneller overgedragen wordt. Dat verklaart volgens de gezondheidsminister dan ook de rappe toename van het aantal besmettingen in Vietnam.

Vietnam is tot dusver goeddeels gespaard door de coronapandemie, komt naar voren uit de cijfers van de Johns Hopkins Universiteit in Baltimore. Er zijn vooralsnog bijna 6400 besmettingen vastgesteld en zeker 47 personen overleden aan de gevolgen van Covid-19. Bijna 3600 van de Vietnamese besmettingen zijn sinds april vastgesteld.

6.45 - CBS krijgt gegevens uit teststraten van de GGD voor onderzoek

Informatie uit de coronateststraten van de GGD’en wordt beschikbaar gesteld aan statistiekbureau CBS. Dat gaat op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid statistische analyses uitvoeren. Het ministerie wil zo „meer inzicht verkrijgen voor de bestrijding van de pandemie en de gevolgen voor specifieke groepen binnen de samenleving.” De overheid belooft dat de privacy van mensen gewaarborgd blijft.

Tekst gaat verder onder de foto.

Voor de analyses zal het CBS gebruikmaken van data over onder meer inkomen, onderwijsniveau, arbeidspositie en woonsituatie. „Zo wordt duidelijk welke groepen precies positief, negatief of niet getest zijn. Deze analyses kunnen mogelijk helpen sneller te identificeren welke groepen zich meer of minder laten testen, welke beroepen een hoger risico lopen of wat bijvoorbeeld de invloed is van woon- of werkomstandigheden om positief getest te worden”, aldus het ministerie.

Het departement verwacht dat dit kan bijdragen aan een meer gerichte bestrijding van het virus en mogelijk kan helpen bij volgende epidemieën. Zo kunnen ook de GGD’en, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het Outbreak Management Team (OMT) hun voordeel ermee doen. Eind juni worden de eerste analyseresultaten verwacht. De statistieken worden altijd openbaargemaakt.

De privacy is volgens het ministerie geregeld via de zogeheten CBS-wet. Zo worden „de direct identificerende persoonskenmerken” bij het CBS verwijderd na binnenkomst van de data. Ook worden er persoonskenmerken versleuteld en „er wordt nauwlettend gekeken of resultaten niet herleidbaar zijn naar personen.”

Het ministerie bekijkt of het zinvol en wettelijk mogelijk is om ook andere data, zoals vaccinatiegegevens, beschikbaar te maken bij het CBS voor statistisch onderzoek.

06.03 - ’Van Lienden probeerde via Pieter Omtzigt extra order te krijgen’

Sywert van Lienden heeft via Pieter Omtzigt geprobeerd om een extra megaorder voor mondkapjes binnen te slepen. Het CDA-Kamerlid gaf de aanbieding van zijn partijgenoot door aan premier Mark Rutte. Van Lienden meldde niet dat hij toen al commerciële belangen had via een eigen bedrijf. Dat blijkt volgens de Volkskrant uit een intern document van Van Lienden dat via Pieter Omtzigt bij het ministerie van Algemene Zaken van premier Rutte terecht kwam.

Tekst gaat verder onder de foto.

Archiefbeeld van Sywert van Lienden.

Archiefbeeld van Sywert van Lienden.

In het stuk, dat in handen is van de krant, biedt de mediapersoonlijkheid aan om nog eens 80 miljoen mondkapjes te leveren aan de overheid. Hij had toen al een order van 40 miljoen mondkapjes voor 100,8 miljoen euro binnen.

In een reactie zegt Van Lienden dat het een ’onschuldig stuk’ was met ’enkele tips, ervaringen’. Het betrof volgens hem een ’non-profitaanbod hoe je met medische mondkapjes de samenleving kunt ondersteunen’. Van Lienden benadrukt dat Omtzigt niet wist dat hij en zijn zakenpartners via een commerciële bv leverden aan de overheid.

01.37 - Frans gedeelte van Sint Maarten voert avondklok in

De overheid op Saint Martin, het Franse gedeelte van het eiland Sint Maarten, voert vanaf zondag een avondklok in. Dat is een gevolg van de stijging van het aantal besmettingen op het eiland. Tussen 17 en 23 mei werden 122 nieuwe gevallen geregistreerd, inmiddels is het aantal mensen dat momenteel besmet is gestegen tot 350.

Volgens de overheid is dat reden om nieuwe, strengere maatregelen in te voeren. Zo geldt vanaf zondag voor ten minste tien dagen een avondklok van 20.00 uur tot 06.00 uur. Alleen hotelbars en -restaurants mogen na het ingaan van de avondklok openblijven. Als na tien dagen het aantal besmettingen niet is gedaald, wordt de avondklok verlengd.

Op het Nederlandse gedeelte geldt er geen avondklok en mogen winkels tot 23.00 uur openblijven. Om te voorkomen dat mensen ’s avonds van het Franse naar het Nederlandse gedeelte rijden, gaat de politie controleren op de vier grensovergangen. Na 20.00 uur mogen mensen vanaf zondag op Saint Martin alleen de straat op in verband met medische redenen of noodzakelijk werk.

Op Sint Maarten werd vorige week alarm geslagen over een plotselinge stijging van het aantal besmettingen. Tot nu toe is die stijging echter beperkt gebleven. Tot begin van de maand bleef het aantal mensen dat besmet is steeds onder de dertig. Sinds tien dagen is dat gestegen naar rond de tachtig, maar het aantal neemt ook niet verder toe. Sint Maarten voert op dit moment dan ook geen nieuwe coronamaatregelen in.

01.21 - Evaluatie: effect app CoronaMelder ’klein maar merkbaar’

De toegevoegde waarde van de app CoronaMelder bij het opsporen van coronabesmettingen is „klein maar merkbaar.” Dat stellen onderzoekers van de Erasmus Universiteit in een evaluatie.

Volgens het onderzoek zijn minstens 14.000 besmettingen aan het licht gekomen door de app. Bijna 190.000 mensen lieten zich testen na een melding.

De CoronaMelder verlaagt het reproductiegetal met 0,3 procent. Dit getal geeft weer hoeveel mensen elkaar besmetten: bij een R-getal van bijvoorbeeld 1,2 besmetten honderd mensen in totaal 120 anderen. Bij een groter aantal gebruikers kan de app dit getal tot 2 procent verlagen, aldus de onderzoekers. Door de app, het testen en bron- en contactonderzoek is het reproductiegetal nu 12,7 procent lager.

Volgens demissionair coronaminister Hugo de Jonge bevestigt de evaluatie dat de app „een belangrijke bijdrage” levert aan het snel opsporen en indammen van coronabesmettingen. Volgens het ministerie van Volksgezondheid heeft de CoronaMelder ongeveer 3 miljoen actieve gebruikers. De app is gedownload door 4,9 miljoen mensen.

Het liveblog van vrijdag 28 mei vindt u hier.