Preken voor eigen parochie

Nederland gaat morgen naar de stembus om te bepalen waar het naartoe moet met de provinciepolitiek, de waterschappen en – indirect – de Eerste Kamer. In de meeste peilingen gaat de VVD aan kop, maar kruipt Forum voor Democratie steeds dichterbij. Preken voor eigen parochie Tijdens een slotdebat bij de NOS was het de bedoeling dat politieke partijen elkaar het vuur aan de schenen zouden leggen. De partijen konden, debatterend over de zelf ingebrachte stellingen vol open deuren (’We moeten bouwen aan een land dat we door willen geven’), echter vooral rustig preken voor eigen parochie. Zo kon de dierenpartij een bekend verhaal afsteken over bijen en megastallen, en begon de SP wederom over dat de zorg geen markt is. D66-fractievoorzitter Rob Jetten leek het zelfs een goed idee om over de Europese krijgsmacht en Poetin te beginnen, terwijl het hier toch echt over de provinciale verkiezingen gaat. Debatleider Annechien Steenhuizen greep in: „We gaan nu wel heel ver het buitenland in.” Aan het begin van het debat werd er stilgestaan bij de aanslag in Utrecht. Ook hier koos Rutte, die in het vorige tv-debat nog Klaas Dijkhoff stuurde, de rol van staatsman. Hij prees de hulpverleners: „Ik vraag een warm applaus van heel Nederland voor deze kanjers.” PVV-voorman Geert Wilders hekelde de ’krokodillentranen’ van andere partijen waar hij ’onpasselijk’ van zei te worden. Volgens hem hebben ze geen oog voor massa-immigratie. Net als Wilders stelde Forum-voorman Thierry Baudet dat de aanslag door beleidsbeslissingen is mogelijk gemaakt. „We kunnen kiezen of dat beleid mag doorgaan of dat we eindelijke de criminaliteitscijfers en de integratie serieus nemen en stoppen met die politiek van open grenzen.” Rutte schreeuwt op hulp Hier poogde Rutte opnieuw de rol van staatsman op zich te nemen door te zeggen dat dit niet de tijd is om groepen tegen elkaar op te zetten. Maar wie alles op de ervaring wil gooien, moet ook kunnen laten zien een rustig debat als deze kalm af te kunnen draaien. Dat mislukte. Rutte zocht tijdens zijn eigen stelling over samenwerken naar woorden tijdens een black-out en riep letterlijk om hulp naar zijn assistent. „Caroliene! Help!” Klimaat als religie Het onderwerp klimaat overheerste tot voor kort de campagne. Wilders ziet helemaal niets in het Nederlandse klimaatbeleid. „Het is bijna een religie geworden”, foeterde hij richting CU-leider Segers. De uitgesproken christen moest lachen dat uitgerekend hij nu de wetenschap verdedigde en religie werd verweten. Baudet noemt de klimaatplannen van het kabinet een volstrekt onrealistisch doel. „Het kost honderden miljarden, wij denken zelfs duizend miljard”, zo herhaalde hij een omstreden cijfer. „Deze klimaatwet moeten we stoppen in de Eerste Kamer”, meent Baudet. PvdA-voorman Asscher probeerde te laten zien dat zijn partij er weer staat, vernieuwd na het eerdere recordverlies, maar het CDA verweet hem toch weer een ouderwets verhaal toen hij kwam met een pleidooi voor extra geld voor onderwijs en hogere belastingen voor bedrijven. Buma:„Bij de PvdA is altijd een ding zeker: landelijk of bij de provincies, de belastingen gaan altijd omhoog.” Fel werd het nog even toen Wilders D66 verweet een opendeurenbeleid voor immigranten te voeren: „U geeft dit land weg.” SP-leider Lilian Marijnissen kreeg de lachers op de hand nadat CDA-leider Buma haar voornaam en die van Thieme (PvdD) door elkaar haalde. „Twee dames in het debat en meneer Buma is in de war.” Zo raakten wel meer verdedigers van het coalitiebeleid dit debat een beetje in de war.