Nieuws/Binnenland
332974387
Binnenland

Overijssel vindt huidige coronalockdown niet langer verantwoord: ’We gaan open’

ZWOLLE - De huidige koers van de coronamaatregelen met de strenge lockdown is „niet langer verantwoord.” „Het is niet verwonderlijk dat het draagvlak voor de maatregelen wegebt”, schrijft de Overijsselse commissaris van de Koning Andries Heidema woensdag in een brief aan minister-president Mark Rutte. Heidema pleit namens Gedeputeerde Staten van Overijssel voor een beleid dat als uitgangspunt heeft ’we gaan open’. Meer steden in Nederland volgen vrijdag het voorbeeld van Overrijssel.

Het Overijsselse provinciebestuur breekt vooral een lans voor de winkeliers, horeca, cultuursector en de evenementenbranche. „De kosten lopen snel op. De zorgen nog sneller”, aldus Heidema. „Ondernemers nemen het heft in eigen handen en openen toch hun zaak. Dat is niet toegestaan, maar wel goed voorstelbaar. Zeker als je met lede ogen moet aanzien dat de winkels en horeca vlak over de grens wel geopend zijn, waardoor de omzet bij Duitse collega’s terechtkomt.”

Het is tijd om een andere weg in te slaan, nu de vaccinatiegraad toeneemt en er een virusvariant lijkt te zijn met mildere klachten, aldus de provinciebestuurders. „Er zijn geen lessen getrokken uit de fieldlabs en andere experimenten die laten zien dat activiteiten onder bepaalde voorwaarden verantwoord en veilig kunnen plaatsvinden. We vinden dat zeer opmerkelijk.” Overijssel wil dat het kabinet die kennis en ervaring nu inzet. En dat er samen met ondernemers, werknemers, scholen, culturele instellingen en anderen een plan gemaakt wordt dat „perspectief biedt op een leven met het virus.”

Statement

Ook op andere plekken in Nederland neemt het draagvlak voor de huidige lockdown af. Burgemeester Otwin van Dijk van de Achterhoekse gemeente Oude IJsselstreek zal niet gaan handhaven als de winkeliers en de horeca in zijn gemeente zaterdag hun deuren openen. Het is de vraag of het kabinet vrijdag aankondigt dat dat weer mag. Maar ook als het niet mag, wil de burgemeester de demonstratieve opening „als een soort statement” ondersteunen, zei zijn woordvoerder woensdag.

Voorwaarde is dat ondernemers die hun zaak openen dat op een veilige en verantwoorde manier doen, aldus Van Dijk. Hij wil net als veel meer burgemeesters dat er plannen worden gemaakt om de samenleving gecontroleerd weer te openen. Ook andere gemeenten in de Achterhoek overwegen zaterdag eenmalige illegale opening van winkels en restaurants toe te staan bij wijze van demonstratie. Vrijdag overleggen zij over de kwestie.

Het Veiligheidsberaad vergadert donderdagavond ook over de coronamaatregelen die het kabinet vrijdag gaat aankondigen. Beraadsvoorzitter Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen, zei eerder deze week al dat het Outbreak Managment Team OMT met „een overtuigend verhaal” moet komen om de strenge lockdown langer te handhaven. Hij noemde het „stuitend” voor ondernemers dat veel Nederlanders de grens oversteken om daar te winkelen en uit eten te gaan. Bruls is vooralsnog niet van plan om ondernemers toe te staan hun zaken zaterdag illegaal te openen.

Het ministerie van Justitie wil niet zeggen wat er gebeurt als de lockdown wordt verlengd, maar in Oude IJsselstreek de winkels opengaan zonder ingrijpen van de gemeente. Een woordvoerder zegt dat het nog niet zeker is of dat inderdaad zal gebeuren. Minister van Justitie Dilan Yesilgöz zei eerder woensdag dat het „aan de mensen zelf is” om de regels te volgen en dat ze niet vooruit wil lopen op ’als-dan-scenario’s’.

VIDEO: Een eigenaar van een kledingwinkel in Zwanenburg is klaar met de coronaregels en besloot de deuren te openen. Tekst loopt door onder de video.

Ook Valkenburg grijpt niet in

Ook winkels en horecagelegenheden in Valkenburg gaan vrijdag open tussen 10.00 en 16.00, met toestemming van burgemeester Daan Prevoo. Dat heeft de woordvoerster van Prevoo woensdagavond laten weten na berichtgeving in Dagblad de Limburger.

De burgemeester beschouwt de actie van de winkels en horeca als een demonstratie, zei ze. De ondernemers in de binnenstad hebben melding gemaakt van een demonstratie, en in ons land is demonstreren een grondrecht, aldus Prevoo.

Hij zal dan ook niet ingrijpen als de winkels en kroegen opengaan: geen boetes en geen waarschuwingen. Wel verwacht hij dat deelnemers aan het protest zich houden aan de coronamaatregelen zoals het handhaven van anderhalve meter afstand en het dragen van mondkapjes.

Wrang

De gemeente Sittard-Geleen noemt het wrang dat Nederlandse klanten hun geld over de grens uitgeven. „We delen de zorgen die ondernemers uiten over het voortbestaan van hun bedrijf. Zeker in een grensregio als de onze. Door verschillen in nationale maatregelen zijn de gevolgen voor onze ondernemers nog wranger, omdat klanten hun geld uitgeven in België en Duitsland. Die omzet ziet onze ondernemer niet meer op een later moment terug.”

Of Sittard-Geleen gaat handhaven als winkels zaterdag opengaan terwijl dat niet zou mogen, wil de gemeente nog niet zeggen. „We zijn in afwachting van besluitvorming van het nieuwe kabinet”, aldus de gemeente. „We gaan daarom nog niet vooruitlopen op de aangekondigde openstelling door ondernemers in Sittard-Geleen aankomende zaterdag.”

De gemeente Sliedrecht, een van de gemeenten die dinsdag een brandbrief stuurden naar het kabinet om niet-essentiële winkels weer te openen, geeft aan dat, mochten de maatregelen niet worden versoepeld, de gemeente erop rekent dat mensen zich in Sliedrecht aan de regels blijven houden. „Mocht dat in een enkel geval niet zo zijn, dan houden we toezicht en zullen handhaven als dat nodig is.”

’Fantastisch’

Winkelbranchevereniging INretail noemt het „fantastisch” dat de Achterhoekse gemeente Oude IJsselstreek zaterdag niet gaat handhaven als winkels daar opengaan. Het geeft aan dat Nederland klaar is met de lockdown, aldus een woordvoerder. Volgens hem is er steeds meer begrip en draagvlak dat de samenleving weer wat meer open moet.

„Dit onderstreept wat in het hele land gaande is. Dit moeten veel meer burgemeesters doen. Niet om burgerlijk ongehoorzaam te zijn, maar om te laten zien dat we weer naar de oude situatie toe moeten.” De vereniging roept al langer dat winkels veilig open kunnen en hoopt dat dat vanaf zaterdag van het kabinet weer mag.

Maar mocht de lockdown vrijdag bij het beslismoment verlengd worden en niet-essentiële winkels gesloten blijven, roept INretail ondernemers niet op alsnog hun zaak te openen. „Maar we begrijpen het wel.” De afgelopen weken zag de vereniging dat in verschillende plaatsen al gebeuren. „En ons beeld is ook dat lang niet alle gemeenten en boa’s goed handhaven.”

Dat juist nu een burgemeester zegt niet te gaan ingrijpen als winkeliers regels overtreden, is volgens de woordvoerder een belangrijk teken. „Burgemeesters staan midden in de lokale samenleving. Zij weten wat mensen daar echt willen.”

Ook de Raad Nederlandse Detailhandel, die spreekt namens grotere winkelketens als IKEA en Action, voelt zich door de plannen van de burgemeester gesterkt in het gevoel dat winkelen weer veilig moet kunnen. „Dat constateren we nu met elkaar en die beweging groeit”, aldus directeur Eus Peters. „Dat juich ik toe.” Of het ook reden is om op eigen houtje open te gaan, mocht het kabinet de winkels toch dichthouden, kan Peters niet aangeven. „Die afweging is aan ondernemers zelf. Dat is makkelijk roepen vanaf de zijlijn.”

Viroloog Louis Kroes is kritisch op het coronabeleid van de overheid: