Nieuws/Buitenland
3352837
Buitenland

Zoektocht naar ruimterimpels: gelijk van Einstein nu pas te bewijzen

Zodra er een golf wordt gemeten, krijgen aangesloten wetenschappers meteen een alarm.

Zodra er een golf wordt gemeten, krijgen aangesloten wetenschappers meteen een alarm.

AMSTERDAM - Wetenschappers gaan volgende week verder met het zoeken naar trillingen in de grondvesten van het heelal. Drie speciale detectoren - twee in de Verenigde Staten en een in Italië - zijn de afgelopen maanden verbeterd. Ze moeten niet alleen meer zogeheten zwaartekrachtgolven vinden, maar ook nauwkeuriger kunnen bepalen waar die vandaan komen.

Zodra er een golf wordt gemeten, krijgen aangesloten wetenschappers meteen een alarm.

Zodra er een golf wordt gemeten, krijgen aangesloten wetenschappers meteen een alarm.

De nieuwe ronde metingen begint op 1 april en duurt een jaar. Zodra er een golf wordt gemeten, krijgen aangesloten wetenschappers meteen een alarm. Zij kunnen andere apparaten, waaronder ruimtetelescopen, op de bron richten om meer gegevens te vinden.

Het is het derde ’seizoen’ waarin de detectoren naar zwaartekrachtgolven zoeken. Het begon in 2015 en al snel werd de eerste golf gemeten. Inmiddels zijn er elf golven gevonden. De bedenkers van de detectoren kregen er de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor.

Einstein

Albert Einstein opperde zo’n honderd jaar geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis kan ruimtetijd iets uitrekken of krimpen, en die golf trekt het hele heelal door, te vergelijken met de rimpels in een vijver wanneer iemand er een steen in gooit. Dat gebeurt bijvoorbeeld als zwarte gaten of neutronensterren botsen.

Het gelijk van Einstein is pas nu te bewijzen, met extreem gevoelige detectoren. Daarin schijnen laserstralen door kilometerslange armen. Als een zwaartekrachtgolf langs de aarde trekt, verschuift de straal een miljoenste van een miljoenste van een miljoenste van een meter. Nederland is betrokken bij het instituut in Italië. Nederlandse universiteiten hopen dat er over een paar jaar een nieuwe detector onder de heuvels van Limburg kan worden gebouwd, de Einstein Telescoop.