Nieuws/Buitenland
341139009
Buitenland

Britse premier moet toch buigen na massale ontslagronde in eigen partij

Boris Johnson kondigt aftreden aan: ’Het ziet er soms duister uit, maar onze toekomst is goud’

Boris Johnson druipt dan toch - met veel tegenzin - af.

Boris Johnson druipt dan toch - met veel tegenzin - af.

LONDEN - Boris Johnson zal aftreden als Brits premier, maakte hij donderdag tijdens een persconferentie voor Downing Street 10 bekend. De afgelopen dagen verkeerde de Conservatieve partij in een diepe crisis, met uiteindelijk 54 bewindslieden die hun vertrek hadden aangekondigd. Uiteindelijk zag Johnson in dat hij geen steun meer had in zijn eigen partij om als premier aan te blijven, een baan die hij omschrijft als „de beste ter wereld.”

Boris Johnson druipt dan toch - met veel tegenzin - af.

Boris Johnson druipt dan toch - met veel tegenzin - af.

Johnson benadrukte zijn forse verkiezingsoverwinning in 2019 en dat hij trots was op zijn werk als premier. Johnson roemde de vaccinuitrol tijdens de coronacrisis, de Brexit en de Britse steun aan Oekraïne. Hij erkent dat de parlementsleden een nieuwe leider willen. Over de reactie van het volk zei hij te weten dat sommige mensen „opgelucht zullen zijn”, terwijl anderen teleurstelling voelen.

„Ik wil jullie bedanken, het Britse publiek voor het privilege dat jullie me gegeven hebben. Vanaf nu tot er een nieuwe premier is, zullen we jullie beste belang dienen”, zei Johnson en hij verduidelijkte dat zijn regering voorlopig verdergaat tot er een nieuwe leider is.

„Premier zijn is een opleiding op zich. Ik ben naar elk deel van het Verenigd Koninkrijk gereisd en de rest van de wereld. Ik heb veel mensen ontmoet die Britse originaliteit hebben, die oude problemen op nieuwe manieren willen aanpakken. Het ziet er soms duister uit, maar onze toekomst is goud.”

Bekijk hier hoe Johnson zijn aftreden bekendmaakt. Artikel gaat verder onder de video.

Dat Johnson niet eerder wilde stoppen, kwam volgens hem omdat hij het gevoel had dat hij niet anders kon. „Niet omdat ik dat wilde, maar omdat ik het gevoel had dat dit mijn baan, mijn taak en mijn plicht was.”

Steun verloren van eigen partij

Tal van parlementsleden hebben hun vertrouwen (soms meermaals) deze week opgezegd in Johnson. Ook de op dinsdagavond benoemde minister van Financiën Nadhim Zawahi liet donderdagmorgen plots weten dat hij het vertrouwen in Johnson was verloren. Hoewel Johnson gisteren tijdens een commissiedebat nog liet weten dat hij niet dacht aan vertrekken, heeft hij vanmorgen blijkbaar toch de handdoek in de ring gegooid. Ondanks het vertrek zal de regering moeten blijven functioneren, aldus de Britse minister Michael Ellis. Johnson zou ook al nieuwe ministers hebben aangesteld, zo meldt de BBC.

De meeste leden van de Conservatieve Partij reageren tevreden na de toespraak van Boris Johnson, waarin hij bekendmaakte terug te treden als partijleider en op termijn als premier. Ze vinden dat Johnson de juiste beslissing heeft genomen en dat het land nu door kan.

Na gesprekken met Sir Graham Brady, de voorzitter van de invloedrijke groep backbenchers genaamd de 1922 Committee, heeft Johnson besloten om toch maar op te stappen. Volgens insiders hakte hij om half 9 de knoop door. Vanmiddag zal hij een ’verklaring aan het land’ geven. Of Johnson ook tot in de herfst premier kan blijven, is nog maar de vraag, want meerdere ministers, parlementariërs en (oud-)adviseurs zien hem het liefste meteen vertrekken. Sommige Tories willen pas terugkeren als bewindspersoon als Johnson definitief is vertrokken en een van hen wil zelfs dat Johnson voor zijn vertrek tevens zijn excuses gaat aanbieden aan Queen Elizabeth II en dat er vervolgens een waarnemend premier wordt aangesteld.

De Conservatieve partij zal deze zomer dan een nieuwe partijleider kiezen, waarna Johnson pas zou willen vertrekken uit Downing Street 10. De nieuwe leider moet gekozen zijn voorafgaand aan de partijconferentie. De geruchtenmolen over de opvolger van Johnson begint op gang te komen, onder meer de voormalige premier Theresa May wordt genoemd als tijdelijke interim-premier. „Ik zal u zo veel mogelijk steunen als ik kan”, zei Johnson alvast tegen zijn opvolger.

Buitenlandminister Liz Truss, voormalig minister Jeremy Hunt en de deze week opgestapte minister van Financiën Rishi Sunak zouden goede kans maken om de nieuwe leider van de Conservatieven te worden. Evenals defensieminister Ben Wallace. Ook de voormalige Brexit-minister Steve Baker heeft tegen The Guardian gezegd dat hij mogelijk een gooi wil doen naar het partijleiderschap.

Tegenstanders vieren vertrek

Oppositieleider Keir Starmer verwelkomt het aanstaande vertrek van Johnson. Desondanks stelt hij wel dat een nieuwe Conservatieve premier niet dé oplossing is. Op Twitter roept de Labour-leider op tot nieuwe verkiezingen. Daarnaast dreigt Starmer met een vertrouwensstemming in het Lagerhuis, als de Tories niet zelf afscheid nemen van Johnson. De Schotse eerste minister Nicola Sturgeon verwelkomt op Twitter het vertrek van Johnson, maar zij begrijpt niet dat hij nog maandenlang tot de herfst wil aanblijven. De nieuw verkozen leider van Noord-Ierland Michelle O’Neill heeft hard uitgehaald naar Johnson: „Hij is een totaal schandelijke figuur. Iedereen die onze vredesakkoorden probeert te saboteren, is werkelijk geen vriend van ons.” Mark Drakeford, de regeringsleider van Wales, is blij dat Johnson „het juiste heeft gedaan.”

Ook Europese politici zijn opgelucht dat Johnson vertrekt. Zij geven hem de schuld van het verzuren van de banden tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. „Eindelijk”, zegt de Duitse handelsspecialist en voorzitter van de werkgroep waarin Europarlementariërs met het Verenigd Koninkrijk overleggen. „Johnson was alleen maar bezig met aan de macht blijven en zijn eigen ego”, meent Bernd Lange. De sociaaldemocraat wijst op de ramkoers die Londen koos om af te komen van de knellende Brexit-afspraken over de Noord-Ierse grens. „Nu moet het theatrale Britse vuurwerk stoppen. We hebben een nieuw begin nodig in de betrekkingen tussen de EU en het VK.”

De Europese Commissie wil zich niet uitspreken over het naderende vertrek van Johnson. Op de vraag of er donderdag extra champagne wordt geschonken, antwoordt de woordvoerder dat „we hier bij de commissie maar heel weinig alcohol drinken.”