Nieuws/Binnenland
3625135
Binnenland

Harbers treedt af

Staatssecretaris Mark Harbers tijdens een persconferentie op het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Staatssecretaris Mark Harbers tijdens een persconferentie op het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Den Haag - Staatssecretaris Harbers (Justitie en Veiligheid) treedt af. Hij vindt het zelf ook niet uit te leggen dat er, onder zijn verantwoordelijkheid, zware misdaden van asielzoekers verdoezeld werden. Eerder vandaag hintte de VVD-bewindsman al op zijn vertrek, nu heeft hij dat ook in de Kamer officieel aangekondigd.

Staatssecretaris Mark Harbers tijdens een persconferentie op het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Staatssecretaris Mark Harbers tijdens een persconferentie op het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

In een rapportage van zijn ministerie werden ernstige misdaden als verkrachting en (poging tot) doodslag en moord weggestopt onder het kopje overige misdrijven. Daardoor werd voor het grote publiek niet duidelijk wat daar onder viel. Pas na vragen van De Telegraaf werd helder wat voor ernstige zaken daarmee bedoeld werden. Het ministerie wekte zo op zijn minst de schijn dat het de asielcriminaliteit bewust onder de pet wilde houden.

Harbers erkent dat dit fout was en hij vertrekt nu dus. Daarmee is hij de vierde VVD’er die op het superministerie Justitie en Veiligheid (voorheen Veiligheid en Justitie) het veld moet ruimen. Hij erkent dat hij de Kamer ook verkeerd heeft geïnformeerd toen er, na de publicatie van De Telegraaf, vragen over de rapportage werden gesteld.

Over de rapportage waarin ernstige misdaden weggestopt waren, zegt Harbers: „Die indeling was meer dan ongelukkig en de ophef erover terecht.” De bewindsman zegt dat hij met het rapport juist transparantie over deze misdaden nastreefde maar dat heeft volgens hem ’averechts’ uitgepakt. Volgens Harbers was hij niet persoonlijk betrokken bij de keuze voor de indeling van de rapportage, maar hij benadrukt dat hij wel politiek verantwoordelijk is. De VVD’er zegt dat hij zelf bijvoorbeeld had moeten vragen wat er met het kopje ’overig’ bedoeld werd.

Voorlopig onderzoek laat zien dat bij de onderliggende politiecijfers die De Telegraaf opvroeg, waarin gesproken werd over 31 keer doodslag of moord, het gaat om ’25 unieke gebeurtenissen, waarvan 2 procesregistraties’, aldus Harbers. Met die procesregistraties wordt bijvoorbeeld dna-afname bedoeld. Het gaat vooral om pogingen tot doodslag of moord. In één geval was er sprake van ’een voltooid delict met een dodelijk slachtoffer’, aldus Harbers.

Na afloop van het debat hierover zei Harbers tegen de verzamelde pers: „Ik ben Kamerlid geweest en weet hoe belangrijk het is dat de Tweede Kamer de goede informatie krijgt.” Maar dat is volgens hem dus niet gebeurd.

In de Kamer was onbegrip over de zoveelste misser op het ministerie. Bij de start van het debat toonde PVV-leider Wilders zich tevreden over dat Harbers vooraf al had gehint op zijn eigen vertrek. Maar hij waarschuwde: „Als u dat niet uit uzelf doet, zal ik een motie van wantrouwen indienen.”

Bij de PvdA ziet men een patroon bij het ministerie. Het departement gaat wel vaker niet eerlijk om met dergelijke informatie. „Hoe kan dat iedere keer verkeerd gaan”, vroeg Kamerlid Kuiken. Ook D66 zegt ronduit: „Hoe kan de staatssecretaris op zo’n gevoelig onderwerp de plank misslaan?” De SP oordeelt dat de Kamer verkeerd is geïnformeerd.

Premier Rutte reageert: „Politiek kan hard zijn.” Hij zegt respect te hebben voor het besluit van Harbers om af te treden. „Zijn afweging is zuiver. Maar ongelooflijk spijtig dat we als kabinet afscheid moeten nemen van deze talentvolle en betrokken liberaal.”

Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid neemt de taken van de afgetreden staatssecretaris Mark Harbers (Asiel) voorlopig over. Grapperhaus neemt voor Harbers waar totdat er een opvolger is gevonden.