Nieuws/Binnenland
3634102
Binnenland

Blok: IS-strijders in Irak berechten

Den Haag - IS-strijders moeten worden berecht in Irak of Syrië, het liefst bij een speciaal daartoe opgericht internationaal tribunaal. Daarvoor pleit minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) vandaag bij de VN-Veiligheidsraad in New York.

Het is voor het eerst dat het kabinet duidelijk kiest voor hoe de berechting van IS-strijders eruit moet zien. Het helpen bestraffen van misdaden door IS is een voornemen uit het regeerakkoord. Vorig jaar, toen Nederland lid was van de Veiligheidsraad, zag Blok pogingen voor internationale berechting van IS-strijders stuiten op een Russisch veto.

Het alternatief, berechting in de regio waar de misdaden zijn begaan, Irak en Syrië, zag Blok tot nu toe niet zitten. In Syrië zit immers een moorddadig regime waarmee geen zaken te doen valt, waarmee Nederland geen diplomatieke banden heeft en waarvan een uitnodiging om een hoogstaand tribunaal op te tuigen niet valt te verwachten. Irak hanteert de doodstraf, waardoor Nederland en andere EU-landen niet met lokale rechtbanken kunnen samenwerken om verdachten en bewijs aan te leveren.

Blok zoekt nu naar een tussenvorm: een tribunaal in de regio, eerder in Irak dan in Syrië, maar dan wel onder internationaal toezicht. Omdat aan alle opties juridische en praktische haken en ogen zitten, heeft het kabinet volkenrechtelijk adviseur André Nollkaemper gevraagd om advies. Dat wordt begin juli verwacht.

De VVD-bewindsman roept de permanente leden van de Veiligheidsraad (VS, Rusland, Frankrijk, Groot Brittannië, China) op hun veto niet te gebruiken. Er is inmiddels nogal wat veranderd, zo redeneert hij vandaag in zijn toespraak in New York: IS is op de grond verslagen, maar het gevaar van terugkeerders die aanslagen plegen, is acuut.

Om deze reden pleitte regeringspartij CDA er onlangs voor om een internationaal IS-tribunaal op te zetten in Koerdisch Syrië naar voorbeeld van Neurenberg. In de regio liggen de bewijzen dat IS genocide heeft gepleegd op onder meer yezidi's, christenen, niet-soennitische moslims. Bovendien zorgt berechting in de regio ervoor dat IS-strijders niet terugkeren naar Europa. Blok komt met zijn voorstel de christendemocraten grotendeels tegemoet.