Nieuws/Binnenland
3641953
Binnenland

Links tot rechts leeft mee met premier in tranen

Europa dankt afzwaaiende Theresa May

DEN HAAG - Premier Mark Rutte heeft zijn Britse collega Theresa May bedankt en zijn „respect overgebracht” nu zij haar aftreden heeft aangekondigd. Mays vertrek betekent niet het einde voor het door haar bereikte akkoord met de Europese Unie over de Brexit, benadrukt hij. Dat „blijft op tafel.”

May maakte vrijdagochtend bekend dat ze op 7 juni ontslag neemt als leider van de Conservatieve Partij. Ze blijft aan als premier tot haar partijgenoten een opvolger hebben gekozen. Nederland volgt de verwikkelingen in Londen op de voet, ook omdat het Verenigd Koninkrijk een belangrijke handelspartner en vaak een belangrijke bondgenoot in de EU is. „Het Verenigd Koninkrijk en Nederland zijn nauw verbonden”, onderstreept Rutte nog maar eens.

’Moedige vrouw’

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker heeft de aankondiging van het ontslag van de Britse premier „zonder persoonlijke vreugde gevolgd.” „Hij mocht en waardeerde mevrouw May. Hij respecteerde haar en vindt haar een erg moedige vrouw”, aldus zijn woordvoerster. „De voorzitter zal contact met haar blijven houden.”

Juncker blijft „beschikbaar” voor Mays opvolger, aldus de commissiewoordvoerster, „ongeacht wie dat is, om door te werken aan een ordelijk vertrek van de Britten uit de EU zoals afgesproken.” Ze benadrukte dat de positie van de EU over de Brexit „onveranderd” en bekend is. „Er komt geen verandering in de scheidingsovereenkomst.”

De Franse president Emmanuel Macron zegt klaar te staan om samen te werken met de opvolger van May. Wel willen de Fransen meer duidelijkheid over de Britse aanpak van de Brexit, zei een Élysée-functionaris vrijdag. „Onze betrekkingen met het Verenigd Koninkrijk zijn op alle gebieden van cruciaal belang: het is te vroeg om te speculeren over de gevolgen van het besluit van May”, zei hij.

„We hebben snelle opheldering nodig” van Groot-Brittannië over wat het wil met de Brexit, voegde hij toe. Het Verenigd Koninkrijk lijkt de EU zonder overeenkomst te verlaten in oktober, tenzij er een deal kan worden bereikt met de EU die ook aanvaardbaar is voor het Britse parlement.

Michel Barnier, de Brexitonderhandelaar namens de EU, reageerde per tweet op het vertrek van May. „Ik wil graag mijn volledige respect uitdrukken voor Theresa May en voor haar vastberadenheid, als premier, om naar een ordelijke uittreding uit de EU toe te werken.”

Respect afgedwongen

De Duitse bondskanselier Angela Merkel (CDU) heeft „met respect kennisgenomen van de aankondiging van ontslag van de Britse premier Theresa May.” Merkel heeft altijd vol vertrouwen samengewerkt met May en zal dit voortzetten zolang ze in functie is, zei een woordvoerster van de bondsregering in Berlijn.

Een inschatting wat het effect zou zijn van de stap voor de geplande exit uit de EU van het Verenigd Koninkrijk, wilde de woordvoerster niet geven. De regering onderhoudt een nauwe relatie met Groot-Brittannië. „Dat zal zo blijven.”

Nieuwe verkiezingen

De Britse oppositieleider Jeremy Corbyn juicht het vertrek van May juist toe. „Ze heeft nu geaccepteerd wat het land al maanden weet: ze is niet in staat te regeren en haar verdeelde en uit elkaar vallende partij ook niet”, zegt de leider van de linkse Labourpartij in een verklaring.

Corbyn klaagt dat de conservatieven van May een potje hebben gemaakt van de Brexit. „Het parlement zit in een impasse en de conservatieven hebben geen oplossingen voor de andere grote problemen van ons land.” Hij wil dat de opvolger van May direct nieuwe verkiezingen uitschrijft.

’Foute inschattingen’

De Britse politicus Nigel Farage zegt dat de afzwaaiende premier de stemming in het land verkeerd heeft ingeschat. Hij stelt op Twitter dat nu twee conservatieve leiders zijn opgestapt die feitelijk pro-Europees waren. „De partij kan die les leren of sterven.”

Aartsbrexiteer Farage, voorheen de leider van de eurosceptische UKIP-partij, zegt dat het moeilijk is om niet mee te leven met May. „Maar politiek heeft ze de stemming in het land en haar partij verkeerd ingeschat.”

Farage heeft de conservatieven van May met zijn nieuwe Brexit Party het vuur na aan de schenen gelegd. Die pro-Brexitpartij deed donderdag mee aan de Europese verkiezingen. Peilingen doen vermoeden dat Farage daar een monsterzege heeft geboekt, al wordt de officiële uitslag pas later bekendgemaakt.

De Brexit heeft ook de kop gekost aan de voorganger van May, de conservatieve premier David Cameron. Hij stapte op na het referendum over de Brexit in 2016.