Nieuws/Binnenland
389592824
Binnenland

Kamer kritisch op minister Jetten: ’Er is dus geen plan’

Den Haag - Het blijft nog vaag en onduidelijk of dit jaar extra maatregelen kunnen worden genomen om de energierekening te dempen. Energieminister Rob Jetten kon de Tweede Kamer donderdagavond niet geruststellen. Wel belooft de D66-minister tijdens een urenlang debat over de energiecrisis extra klimaatmaatregelen nu de kolencentrales weer zijn opgepookt.

Meerdere Kamerleden hadden een slechte afdronk van de avond, zeiden zij tegen de minister. Die somde vooral op wat er allemaal niet kan. Wel belooft hij de komende dagen ’alles op alles’ te zetten om te onderzoeken of bepaalde maatregelen uitvoerbaar zijn. De energieminister stelt dat hij deze winter - zelfs bij volledige wegval van Russisch gas - geen fysieke gastekorten verwacht vanwege de goed gevulde bergingen. Jetten ziet dat de ’leveringszekerheidscrisis’ is omgeslagen in een ’betaalbaarheidscrisis’.

Met een genereus koopkrachtpakket op Prinsjesdag moet de inkomenspositie van Nederlanders ’structureel’ worden verbeterd, aldus Jetten, die denkt dat de energiecrisis ’niet in een paar weken of maanden over is’. Zijn ministerie heeft nog volop contact met energieleveranciers over een ’prijsplafond’ waardoor de energierekening zou kunnen worden gemaximeerd. Jetten houdt vol dat de energiebedrijven tegen hem zeggen dat zij problemen verwachten in de uitvoering. Hierdoor kunnen niet alle bedrijven dezelfde maatregelen doorvoeren.

Ook ingrepen van overheidswege zouden onuitvoerbaar zijn. Verdere verlagingen van de btw of energiebelastingen zouden lopende het belastingjaar ook niet kunnen: uitvoeringsdiensten als de fiscus moeten dan aan teveel knoppen draaien. Dat geeft volgens Jetten allerhande onvoorziene risico’s.

Jaarcontracten

Wel gaf Jetten aan dat de huidige energiemarkt niet goed meer functioneert. Ook zijn teveel risico’s neergelegd bij burgers. Daar wil hij op ingrijpen. Volgens Jetten moeten energiebedrijven op korte termijn ook weer jaarcontracten aanbieden met vaste tarieven, in plaats van alleen de flexibele tarieven. Maar dat betekent niet automatisch dat de prijzen dan gelijk naar beneden gaan, erkende de D66-bewindsman. Hij belooft goed te gaan kijken naar een ’bonus-malussysteem’ waardoor het ook ’leuk’ wordt om energie te besparen.

Ook herhaalde hij het eerdere standpunt dat zijn departement broedt op extra klimaatmaatregelen om de doelstellingen te halen. Dat zou nodig zijn vanwege het oppoken van de kolencentrales. Verder herhaalde hij het mantra dat energie besparen één van de belangrijkste maatregelen is om uit de energiecrisis te geraken én door in te zetten op versnelde uitrol van wind op zee, zonnepanelen en aardwarmteprojecten. Het versneld bouwen van de twee aangekondigde kerncentrales bleef in dat rijtje maatregelen onbenoemd. Wel roemde Jetten de snelle verrijzenis van de LNG-terminal in de Eemshaven, waardoor vloeibaar (schalie)gas kan worden aangevoerd.

VVD-Kamerlid Silvio Erkens hield een ’gevoel van machteloosheid’ over aan het debat. „Er is dus geen plan”, vatte SP-Kamerlid Renske Leijten de avond kernachtig samen. Kamerlid Nilüfer Gündoğan mist bij Jetten het gevoel dat hij de crisis echt te lijf gaat ’whatever it takes’. Ook PvdA-Kamerlid Joris Thijssen heeft een ’slechte afdronk’ zei hij, temeer omdat de problematiek al maanden bekend is. CDA-Kamerlid en energiedeskundige Henri Bontenbal probeerde vooral hardop mee te denken met de minister om de tarieven dit jaar nog te laten dalen. Jetten beloofde naar zijn suggesties te gaan kijken, maar kon geen toezeggingen doen. Alleen PvdD-parlementariër Lammert van Raan had nog enige hoop. Hij constateert dat de deur nog ’op een kier’ staat voor maatregelen om de energierekening nog dit jaar te dempen.