Nieuws/Binnenland
399382793
Binnenland

Verkiezingen gaan vooralsnog door, maar mogelijk uitstel tot eind juni

Den Haag - De Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart worden vooralsnog niet uitgesteld om verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Als dat onverhoopt toch nodig blijkt, zal de stembusgang niet eerder dan eind juni plaatsvinden.

Dat blijkt uit een brief van minister Ollongren (Binnenlandse Zaken). „Het belang dat kiezers zich kunnen uitspreken over het te voeren beleid, is juist ook in tijden van crisis, zeer zwaarwegend.” Daar worden speciale stemlocaties voor opgetuigd, meldt de minister. Zestig gemeenten zetten namelijk tenten in. Veertig gemeenten maken gebruik van zogeheten ’drive-troughs’.

Volgens de D66-bewindsvrouw ziet het kabinet nu geen reden om de Tweede Kamerverkiezingen uit te stellen. „Ook de gemeenten bereiden zich volop voor op de verkiezing met inachtneming van de maatregelen. Met de genomen maatregelen kan de verkiezing plaatsvinden.”

Om een finaal oordeel gaat het nog niet, blijkt uit de brief. „Het is uiteraard zaak om de ontwikkelingen rond het coronavirus nauwgezet in de gaten te houden om te kunnen bepalen of nieuwe ontwikkelingen gevolgen hebben voor de organisatie.” Eind februari komt Ollongren met een nieuwe stand van zaken.

„Uitstel van de verkiezing zou, indien aan de orde, bij wet worden geregeld en is daarom een gezamenlijk besluit van de regering en het parlement”, schrijft Ollongren over dat doemscenario. In het uiterste geval zal de regering een zogenoemde ’uitstelwet’ voorleggen aan het parlement. Zo’n voorstel zou dan uiterlijk begin maart door het parlement moeten worden behandeld. In dat geval zouden verkiezingen niet eerder dan eind juni van dit jaar plaatsvinden.

Dat heeft volgens de bewindsvrouw te maken met voorbereidingen die dan opnieuw moeten worden getroffen. „Eerlijk gezegd moet dan alles opnieuw worden geregeld”, zegt de minister in een toelichting. „Maar zoals gezegd is alles er echter op gericht dat de verkiezingen doorgang kunnen vinden.”

Uitgesmeerd

Eerder werd al bekend dat de stembusgang anders verloopt dan voorheen. Zo moeten stemlokalen ruim genoeg zijn om 1,5 meter afstand te houden. Op maandag 15 en 16 maart openen in alle gemeenten een aantal stembureaus vooral voor risicogroepen. De verkiezingen worden dus uitgesmeerd over drie dagen. Kiezers van 70 jaar en ouder kunnen bij deze verkiezing hun stem ook per brief uitbrengen. Die ontvangen zij van de gemeente waar ze wonen.

Er is extra personeel nodig nu de verkiezingen worden uitgesmeerd over drie dagen. Daar is volgens Ollongren nu nog een tekort aan. 74 gemeenten hebben bij Binnenlandse Zaken aangegeven nog onvoldoende stembureauleden te hebben, waarvan 12 gemeenten zelfs een tekort van 100 of meer stembureauleden hebben.

Vrijwilligers

Uit een enquête van het ministerie onder gemeenten blijkt dat de voorbereidingen voorspoedig verlopen. De verwachting is dat op 15, 16 en 17 maart in totaal ruim 11.000 stemlokalen beschikbaar zullen zijn. Op woensdag 17 maart worden nu naar verwachting circa 9.250 stemlocaties geopend. Inmiddels hebben 70.000 vrijwilligers zich gemeld op bij te springen.

In de week van 1 februari zal de landelijke publiekscampagne van start gaan. Deze loopt tot woensdag 17 maart. De publiekscampagne heeft tot doel om alle kiezers van 18 jaar en ouder te informeren over de maatregelen die worden genomen. Voor briefstemmers van 70 jaar en ouder komt er een instructiefilmpje en een telefoonnummer, zodat vragen kunnen worden beantwoord.