Nieuws/Buitenland
402318994
Buitenland

Legerleider grijpt de macht in Soedan

Screenshot van toespraak van legerleider Abdel Fattah al-Burhan op de Soedanese televisie.

Screenshot van toespraak van legerleider Abdel Fattah al-Burhan op de Soedanese televisie.

KHARTOEM - Het hoofd van de overgangsregering in Soedan en legerleider generaal Abdel Fattah al-Burhan heeft met zijn strijdkrachten de macht gegrepen in het Afrikaanse land. Hij heeft de regering ontbonden en de noodtoestand uitgeroepen. De generaal beloofde in een toespraak internationale akkoorden na te leven en sprak over vrije verkiezingen in 2023. Volgens hem was de overgangsregering verstrikt geraakt in interne twisten en vormt hij nu „een capabele regering.” De militairen blijven volgens hem werken aan een overgang naar een democratie.

Screenshot van toespraak van legerleider Abdel Fattah al-Burhan op de Soedanese televisie.

Screenshot van toespraak van legerleider Abdel Fattah al-Burhan op de Soedanese televisie.

Eerder maandag waren burgerpolitici en ministers die een belangrijke rol speelden in de overgangsregering van Soedan al opgepakt in Khartoem en zusterstad Omdurman. Onder hen premier Abdullah Hamduk, aldus plaatselijke media. Op tal van plaatsen zijn betogers de straat opgegaan en militairen hebben bruggen over de Nijl en de weg naar het vliegveld afgesloten. Een aantal militairen is het hoofdkwartier van de nationale omroep in Omdurman op de westelijke oever van de Nijl binnengedrongen. Ze zouden er mensen hebben weggevoerd. Het internet en telefoonverkeer werken niet of nauwelijks.

Afgelopen maand was er al een poging tot staatsgreep die de twisten tussen militairen en burgers in het overgangsbewind hebben verhevigd. Beruchte milities opgericht onder oud-leider Omar Hassan al-Bashir, regionale krijgsheren en de militairen die hun macht niet willen opgeven, deden een poging de burgerpolitici uit te schakelen.

Vakbonden en onder meer de tweede partij van het land, de Umma, hebben inwoners van Khartoem en Omdurman meteen opgeroepen de straat op te gaan om de regering te verdedigen. Zeker zeven mensen zijn door soldaten doodgeschoten. Meer dan 140 mensen raakten gewond.

VN-secretaris-generaal António Guterres en de Europese Unie veroordeelden de staatsgreep en riepen op tot vrijlating van de premier. De VS waren naar eigen zeggen niet op de hoogte gesteld en hebben hulpfondsen ter waarde van 700 miljoen dollar bevroren. Dinsdagmiddag overlegt de VN-Veiligheidsraad over de situatie in Soedan.

Sinds het land begin 1956 onafhankelijk werd van Groot-Brittannië en Egypte zijn er zeker zeventien pogingen tot staatsgreep geweest en volgens waarnemers lukten er vijf, de coup van al-Burhan nog niet meegerekend. De couppleger uit 1989, generaal al-Bashir, bleef bijna dertig jaar aan de macht. Hij werd in 2019 ten val gebracht tijdens massale protesten.

Maar deze 'revolutie' bleef aangestuurd door militairen uit het regime van al-Bashir. De generaals en burgerpolitici die een democratische staatsvorm willen, probeerden sindsdien samen te werken in de overgangsregering op weg naar vrije verkiezingen. Maar premier Hamduk en de topofficieren hadden steeds vaker ruzie, onder meer over de niet aflatende greep van de militaire elite op de economie van het land.