Nieuws/Binnenland
405375030
Binnenland

„Meer beleid is vaak niet de oplossing”

Veiligheidsplannen Defensie vooral papieren tijger

Nederlandse commando's van het KCT (Korps Commando Troepen) tijdens een patrouille richting de stad Ansongo.

Nederlandse commando's van het KCT (Korps Commando Troepen) tijdens een patrouille richting de stad Ansongo.

Den Haag - De plannen van het ministerie van Defensie om veiligheid structureel te verbeteren zijn in werkelijkheid vooral een papieren tijger. Die conclusie valt te trekken uit het laatste rapport van de Visitatiecommissie Defensie en Veiligheid. „Het begin is er, maar er is onvoldoende reden om tevreden te zijn”, constateert de commissie onder leiding van oud-Kamervoorzitter Gerdi Verbeet.

Nederlandse commando's van het KCT (Korps Commando Troepen) tijdens een patrouille richting de stad Ansongo.

Nederlandse commando's van het KCT (Korps Commando Troepen) tijdens een patrouille richting de stad Ansongo.

Het is de laatste opdracht van de Visitatiecommissie, die in 2018 in het leven werd geroepen om te rapporteren over de veiligheid bij Defensie. Het ministerie wil sinds enkele dodelijke ongevallen, zoals met een mortieroefening in Mali in 2016, veiligheid als norm hanteren.

Sindsdien is het aan mooie plannen geen gebrek, maar heikel punt is het gapende gat tussen beleid en de weerbarstige realiteit. „Er worden goede plannen gemaakt, maar de uitvoering daarvan blijft achter”, zo luidt de hoofdconclusie van de commissie. De veelvoud aan plannen, die op de werkvloer vaak onbekend of niet haalbaar is, leidt tot een „papieren veiligheid die voor de mensen in de praktijk vaak onuitvoerbaar is.” In de woorden van Verbeet: „Meer beleid is vaak niet de oplossing.”

’Haags plan’

Het plan van aanpak is bij veel manschappen, onderofficieren en officieren niet bekend, en wordt door velen ook afgedaan als ’Haags plan’. Het advies aan het ministerie luidt dan ook dat huidige plannen eerst goed moeten worden uitgevoerd, voordat er weer nieuwe plannen worden gemaakt.

Ook zijn commandanten vaak verantwoordelijk voor de veiligheid op de werkvloer, maar ontbreekt het hen aan het mandaat om dit zelf te regelen. Personeel, de aankoop van materieel en opleidingen zijn bijvoorbeeld zaken die elders in de defensieorganisatie zijn ondergebracht. De commissie pleit ervoor om de bevoegdheden van commandanten direct te koppelen aan de verantwoordelijkheden die ze in de dagelijkse praktijk hebben.

Misstanden

Ook moet Defensie transparanter communiceren over de risico’s van het vak, zodat er meer ’acceptatie’ optreedt tegenover incidenten en ervan geleerd kan worden. In de woorden van de commissie. De commissie spreekt van een ’risico-regelreflex’. Het zorgt ervoor dat personeel terughoudender is bij het melden van incidenten of misstanden.

Twee jaar geleden concludeerde de commissie dat niet duidelijk was hoe het gereserveerde geld (destijds 75 miljoen euro) precies wordt uitgegeven. Ook nu concludeert de commissie: „Bij het niet toewijzen van de benodigde middelen, dreigt de verbetering van de veiligheid spaak te lopen.” De commissie pleit voor langdurige financiële ruimte voor de verbetering van veiligheid. Na de formatie moet blijken of partijen ook vinden dat die ruimte er moet komen.

Het is niet allemaal bar en boos: de werkvloer geeft aan dat veiligheid een prominentere rol heeft gekregen, en het is positief dat er een onafhankelijke Inspectie Veiligheid Defensie is gekomen. Ook bij de opleidingen krijgt het thema ’veiligheid’ meer aandacht.

Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo