Nieuws/Binnenland

Historicus: geen antwoord op Rusland

’Nederland kwetsbaar voor atoomdreiging’

Archiefbeeld: een atoomexplosie

Archiefbeeld: een atoomexplosie

REX / RBP PRESS

Den Haag - Nederland moet zijn strategisch nucleair beleid herzien. Het huidige gehamer op nucleaire ontwapening leidt nergens toe. Daardoor zijn Nederland en de Europese NAVO-landen kwetsbaar voor atoomdreiging vanuit Rusland.

Archiefbeeld: een atoomexplosie

Archiefbeeld: een atoomexplosie

REX / RBP PRESS

Dat zegt historicus Elmar Hellendoorn, die vandaag aan de Universiteit Utrecht promoveert op onderzoek naar de Nederlandse rol in het internationale nucleaire beleid vanaf de Tweede Wereldoorlog. Die invloed was veel groter dan tot nu toe werd aangenomen.

Zo was ons land beslissend bij het besluit om Amerikaanse nucleaire kennis en kernwapens via de NAVO te delen met Europa. Dat kwam doordat Nederland volgens Hellendoorn met nucleaire technologie in Europa voorop liep. Bovendien wist ons land door inspanningen van topdiplomaten als Dirk Stikker de NAVO bijeen te houden. Het zorgde ervoor dat het bondgenootschap een nucleaire alliantie werd die de staten ontsteeg.

„Die rol zou Nederland opnieuw kunnen spelen”, zegt Hellendoorn. Alleen is het huidige beleid van Nederland een doodlopende weg. Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) zet waar hij kan een boom op over nucleaire ontwapening. Tegelijkertijd erkent hij dat Nederland binnen de NAVO ’geen eenzijdige stappen’ kan zetten door te pleiten voor het wegdoen van de Amerikaanse tactische kernbommen in Nederland.

Patstelling

Een patstelling, zegt Hellendoorn. „We hebben totaal geen antwoord op dreiging van Rusland.” Stel: Poetin gaat rommelen in een Baltische staat en neemt met ’groene mannetjes’ en tanks de hoofdstad in, schetst de promovendus. „Met hulp van de VS kunnen we zoiets met conventionele wapens beantwoorden. We kunnen zo’n conflict ook winnen. Maar het is dan niet ondenkbaar dat Moskou één of twee kleine kernbommen afwerpt op onbelangrijke doelen - in zee bijvoorbeeld. Wat doen wij dan? Daar hebben we dus geen antwoord op.”

Het is echt niet zeker dat de VS dan voor ons in de bres springt en een kernoorlog met Rusland riskeert voor een conflict aan de rand van Europa, denkt Hellendoorn. Nederland moet opnieuw het voortouw nemen en serieus gaan praten over een nieuwe atoomstrategie. „We hebben nog steeds een waardevolle nucleaire industrie en wetenschap. De nucleaire top NSS heeft ons land geweldig op de kaart gezet. Nederland wil echter nu alleen praten over nucleaire ontwapening. Daarmee zijn we nu internationaal geïsoleerd.”

Debat ontwapening

Komende week debatteert de Tweede Kamer over nucleaire ontwapening. Partijen als PvdA en CDA, die voorheen nog pleitten voor het wegdoen van de tactische kernwapens, laten dat pleidooi nu achterwege. De PvdA nam op het partijcongres nog een voorstel aan om de JSF geen nucleaire taak te geven. PvdA-Kamerlid Eijsink erkent dat dit niet realistisch is. „We willen liever vandaag dan morgen een kernwapenvrije wereld, maar we moeten ook de realiteit onder ogen zien en erkennen dat we lid zijn van de NAVO.”