Nieuws/Binnenland
414481
Binnenland

Harde kritiek op Russische president Poetin

’Ingreep Syrië slechts tactisch’

Zoetermeer - Dat Rusland ingreep in Syrië was slechts een tactische zet van de Russische president Poetin om zijn machtspositie in de wereld te herstellen, en had niets te maken met de strijd tegen terreurgroep Islamitische Staat. Poetin speelde een cynisch spel door militair amper iets uit te richten tegen IS-terroristen. Deze snoeiharde kritiek levert de Nederlandse geheime dienst AIVD in haar vanochtend vrijgegeven jaarverslag.

,,Het Russische optreden lijkt vooral ingegeven door de behoefte om een rol te spelen op het wereldtoneel, de wens om westerse ineffectiviteit en hypocrisie in de regio aan te tonen en niet in de laatste plaats steun te bieden aan het Assad-regime. Aan president Poetin bood dit de gelegenheid om een plek aan de onderhandelingstafel af te dwingen”, aldus de geheime dienst, die in het jaarverslag buitengewoon veel aandacht besteedt aan de Russische machtspolitiek en de Russische spionageactiviteiten.

Spectaculaire beelden

Waarnemers claimden al langer dat Russische luchtaanvallen bewust niet gericht waren op de strijders van de Islamitische Staat, maar op troepen die rechtstreeks streden tegen het Assad-regime. De Russen toonden geregeld spectaculaire beelden van inslaande bommen, maar volgens critici waren de ‘geraakte’ doelwitten soms honderden kilometers verderop dan werd beweerd.

Honend is Rusland daarom weggezet als ‘de luchtmacht van IS’. Volgens de AIVD klopt die kritiek grotendeels: ,,In naam was Ruslands interventie in Syrië gericht op het bestrijden van terrorisme, maar de Russische militaire acties waren aanvankelijk vrijwel uitsluitend gericht op de ‘gematigde’ gewapende oppositie tegen het Assad-regime. Suggesties dat Rusland in Syrië primair aanvallen uitvoerde om jihadisten afkomstig uit de Kaukasus te doden in Syrië voordat ze zouden terugkeren naar Rusland, werden niet gestaafd door de doelwitkeuze, maar leken vooral als legitimatie te dienen voor de interventie tegenover het Russische publiek”, aldus de geheime dienst. Pas nadat een Russisch passagiersvliegtuig in de lucht explodeerde boven de Sinaï door een bomaanslag, die IS opeiste, richtte ,,Moskou ook een deel van de militaire inspanningen op IS”.

Redder van het vaderland

Volgens de AIVD was de Russische militaire operatie in Syrië ook bedoeld te versterking van Poetins eigen, interne machtspositie. ,,De populariteit van Poetin in eigen land is ondanks de verslechterende leefomstandigheden het afgelopen jaar hoog gebleven. Een belangrijke reden hiervoor is dat hij zich presenteerde als redder van het vaderland door op te komen voor Russische minderheden in het buitenland en zich te bemoeien met problemen op het wereldtoneel zoals in Syrië”, aldus de AIVD. De dienst verwacht dat Poetin de komende jaren zal doorgaan om het Westen af te schilderen als ,,als vijand en als zondebok voor economische tegenspoed en als bron voor morele misstanden”.

De Nederlandse geheime dienst waarschuwt ook expliciet voor de Russische spionageactiviteiten en beïnvloeding in Nederland: ,,Momenteel vormen China, Rusland en Iran op dat gebied de grootste dreiging voor de nationale veiligheid.” Volgens de AIVD jagen Russische inlichtingendiensten permanent in Nederland op politieke, wetenschappelijke en technologische kennis. Daarbij wordt gebruikt gemaakt van de klassieke inzet van spionnen, maar ook in toenemende mate van cyberspionage. ,,Deze diensten en hun medewerkers zijn buitengewoon professioneel en beschikken daarbij over een grote operationele slagkracht. Russische inlichtingenoperaties tegen het Westen vormen een wezenlijke bedreiging voor de veiligheid van Nederland en zijn EU-partners en NAVO-bondgenoten.” Het afgelopen jaar heeft de AIVD meerdere spionageacties ontdekt.