Nieuws/Binnenland
414620
Binnenland

Wereld open dankzij lezen

Een spelletje spelen, een recept lezen of kijken hoe laat de bus vertrekt: voor veel laaggeletterden is dat te veel gevraagd. „Inloggen op de computer was al een groot probleem.”

Dictafoon

Dat vertelt Marco Zeeman (51), die tot vier jaar geleden maar een beetje kon lezen en schrijven. „Ik was veertien toen ik van school ging”, vertelt hij, „en ging toen werken in het Westland.” Daarvoor hoefde hij niet te kunnen lezen en schrijven.

„Zes jaar geleden vond ik een baan in de zorg en moest ik rapportages schrijven over de bewoners. Ik raakte in paniek en besloot ontslag te nemen.” Zijn leidinggevende liet hem echter niet gaan. „Ik kreeg een dictafoon, zodat ik de rapportages kon inspreken. Iemand anders typte dat dan voor me uit.”

Koos Vervoort (57) herkent veel van de problemen van Zeeman. Hij kwam echter helemaal niet aan het werk. „Ik begreep niets van de kaartenbakken bij het uitzendbureau. En als ik dan al een woord kon lezen, bijvoorbeeld interieurverzorger, dan wist ik niet wat het betekende.”

Schaamte

Hij schaamde zich enorm en durfde niet om hulp te vragen. Die kwam wel. Hij viel door de mand toen hij dacht dat hij thuis de computer kapot had gemaakt - „omdat je de gebruiksaanwijzingen van apparaten niet begrijpt, maak je nogal wat dingen stuk” - maar zijn vriendin zag dat hij verkeerde aanwijzingen had ingetikt, waardoor de computer op hol was geslagen. „Zij stuurde me naar school.”

Hij vond het er de eerste weken verschrikkelijk. „Maar mijn lerares zei dat ik het makkelijk kon. Dat was het duwtje dat ik nodig had.” Inmiddels heeft hij een eigen blog, heeft hij een boek geschreven en is hij bezig met een e-book. „Er is een wereld voor me opengegaan”, vertelt hij enthousiast. Hij vindt lezen en schrijven zo leuk dat hij nu Engels leert en Deense woordjes opzoekt op internet als hij in Denemarken op vakantie is. Hij draait er zijn hand niet voor om.

Scholing

Ook Zeeman ging terug naar school. Hij vindt het meer dan jammer dat er zo weinig geld wordt gegeven voor scholing en dat er wachtlijsten zijn. „Ik kon vier jaar geleden zo terecht. Dat is nu wel anders helaas. Wanneer iemand zich eindelijk durft op te geven - de schaamte is groot - komt hij op een wachtlijst te staan. Tegen de tijd dat er dan plek is, is die persoon al afgehaakt. Ze durven dan niet meer en geven het op. Zo komen ze nog meer in een isolement terecht.”

Hij prijst zich elke dag nog gelukkig dat hij naar school is gegaan. En die rapportages? Die schrijft hij inmiddels zelf.