Nieuws/Binnenland
414930
Binnenland

Uitgelekt: kabinetsplannen Schiphol

Luchtvaart in de knel

DEN HAAG - Wat gaat het kabinet allemaal doen voor Schiphol, zodat de luchthaven beter is opgewassen tegen concurrentie? Niet zo veel. Uit een uitgelekt stuk blijkt dat het Rijk op dit moment maar weinig extra’s voor de vlieghaven in petto heeft.

Maandenlang werd er door Schiphol en vliegmaatschappijen naar uitgekeken: de Actieagenda Schiphol. Die moest het antwoord geven op de vraag hoe Schiphol en KLM het hoofd boven water kunnen houden nu de concurrentie steeds moordender wordt. Uit een concept dat De Telegraaf in bezit heeft, valt vooralsnog echter weinig extra steun vanuit de overheid te destilleren.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW en de Tweede Kamer maken zich al geruime tijd zorgen over de toekomst van Schiphol, dat een grote banenmotor is voor doorvoerland Nederland. Schiphol en KLM hebben vooral concurrentie te duchten van Turkse luchthavens en die in het Midden-Oosten.

Zij hebben lagere kosten, waardoor de hub-functie van Schiphol wordt bedreigd. Het kabinet onderkent dat probleem. „Het is een uitdaging om de huidige positie van de mainport Schiphol vast te houden”, schrijft staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur). „Hiervoor moeten alle zeilen worden bijgezet.”

De vraag is echter of het kabinet dat ook doet. „Het is primair aan de luchtvaart zelf om de concurrentie aan te gaan door het bieden van hoogwaardige dienstverlening tegen een concurrerende prijs. Het is ook primair de verantwoordelijkheid van de luchtvaartsector om het gebruik van Schiphol veilig te laten zijn”, laat de PvdA-bewindsvrouw weten.

Dijksma wil in gesprek gaan met Turkije en de golfstaten, die Schiphol en KLM het leven zuur maken. Met dit soort landen wil zij „duidelijke afspraken maken over eerlijke concurrentie, in ruil voor afspraken over meer markttoegang in Nederland.” Deze landen hebben andere sociale standaarden dan Nederland. „Het kabinet grijpt niet in en laat het gebeuren”, stellen bronnen tegenover De Telegraaf.

Voor luchtvaartmaatschappij KLM, wiens directe bestemmingennetwerk ervoor zorgt dat Schiphol groter is dan Nederland, heeft ze geen troeven in haar achterzak. Dijksma blijft bij haar standpunt dat deze organisaties zelf aan zet zijn om de komende jaren hun kosten structureel te verlagen en de productiviteit te verhogen.

De Nederlandse staat is aandeelhouder van KLM. Toch lijkt de luchtvaartmaatschappij steun te hebben verloren bij het kabinet, ondanks het feit dat het de tweede particuliere werkgever is van Nederland.

De Actieagenda Schiphol komt er na druk vanuit de Tweede Kamer, vooral vanuit PVV en CDA. Volgens recent onderzoek heeft Schiphol een toegevoegde waarde waarde voor de Nederlandse economie van €35 miljard. Ook leveren de activiteiten op de mainport zo’n 350.000 banen op.

De actieagenda, die de Telegraaf in handen heeft, is een conceptstuk. Er kunnen nog veranderingen in worden gemaakt. Volgens ingewijden wordt er door het kabinet nog gesproken over extra geld voor de beveiliging van de luchthaven. Minister Dijsselbloem (Financiën) moet daar uitsluitsel over geven. Hij krijgt een dezer weken wel €50 miljoen extra dividend van de luchthaven.

Luchtvaartmaatschappijen op Schiphol betalen jaarlijks zo’n € 268 miljoen voor beveiliging. In Frankfurt betaalt de luchtvaart daarvoor €175 miljoen, in Dubai is dat €15 miljoen, aldus onderzoek van Stichting Economisch Onderzoek.

Het kabinet werkt wel aan een betere bereikbaarheid van de luchthaven, vooral via het spoor, zo blijkt uit de agenda. Station Schiphol is uit zijn jasje gegroeid en moet worden vergroot. Dijksma rekent op een investering van zo’n € 450 miljoen. Dat geld moet samen met de regio, luchthaven en NS worden opgebracht.

Ook wordt een heffing voor luchtvaartmaatschappijen stopgezet. Deze heffing van jaarlijks €10 miljoen moeten luchtvaartmaatschappijen afdragen aan de overheid zodat deze omwonenden kan compenseren als bijvoorbeeld hun huis moet worden gesloopt vanwege te veel geluidsoverlast. Ook wil Dijksma luchtvaartmaatschappijen desnoods dwingen naar het omstreden vliegveld van Lelystad, dat groei van Schiphol moet opvangen. Eerder bleek dat juridisch niet haalbaar.