41979
Binnenland

In de hightech winkel-van-de-toekomst wordt alles automatisch afgerekend

Kassajuffrouw legt het loodje

— Een supermarkt zonder kassa’s, waar je boodschappen direct worden afgeschreven van je bankrekening zodra je ze uit het schap haalt. In Amerika opent begin dit jaar zo’n hightech-supermarkt. Ook bij ons zullen er over een paar jaar dit soort kassaloze supermarkten bestaan, verwachten retaildeskundigen.

Caissière Jean (70) van de Albert Heijn in de Amsterdamse Vijzelstraat moet met pensioen. Haar klanten zijn zeer op haar gesteld en zullen haar missen.

Caissière Jean (70) van de Albert Heijn in de Amsterdamse Vijzelstraat moet met pensioen. Haar klanten zijn zeer op haar gesteld en zullen haar missen.

Caissière Jean (70) van de Albert Heijn in de Amsterdamse Vijzelstraat moet met pensioen. Haar klanten zijn zeer op haar gesteld en zullen haar missen.

Caissière Jean (70) van de Albert Heijn in de Amsterdamse Vijzelstraat moet met pensioen. Haar klanten zijn zeer op haar gesteld en zullen haar missen.

Het idee voor een kassaloze supermarkt is in Amerika ontwikkeld door internetgigant Amazon. De supermarkt Amazon Go lijkt op een gewone winkel. Schappen vol groente en fruit, koelcellen met zuivel. Toch is er een groot verschil. De kassa’s ontbreken. In plaats daarvan zijn er toegangspoortjes bij de ingang, die veel lijken op de ov-poortjes op treinstations.

Klanten moeten bij het poortje hun mobieltje scannen. Alle producten die een klant uit de schappen haalt, worden vervolgens automatisch van zijn bankrekening afgeschreven. Dit ingenieuze systeem maakt gebruik van sensoren en camera’s die mensen kunnen herkennen. Zo weet het systeem wie wat uit een schap haalt. Het systeem is zo slim, dat producten die door de klant worden teruggelegd, automatisch van de rekening verdwijnen.

Winkelmandjes zijn in deze supermarkt overbodig, want klanten kunnen hun boodschappen direct in hun eigen tas stoppen. En met een volle shopper de winkel uitlopen. Wachten bij de kassa behoort dus tot het verleden.

Alleen medewerkers van Amazon mogen nu nog in deze hightech-supermarkt winkelen. Maar begin dit jaar opent de eerste super voor reguliere klanten in de Amerikaanse stad Seattle.

Een „buitengewoon interessant experiment”, vindt retaildeskundige Paul Moers. Hij verwacht dit soort winkels binnen een paar jaar ook in Nederland. Als auteur van een boek over de toekomst van winkels kijkt hij met belangstelling naar deze ontwikkeling. De voordelen voor de consument zijn evident: geen wachtrijen meer bij de kassa. En winkeldiefstal, nu nog een hardnekkig probleem voor winkeliers, wordt straks bijna onmogelijk. Een winkel overvallen heeft ook geen zin meer.

Voor de Nederlandse supermarkten is deze technologie bij uitstek interessant, legt Moers uit. Onze supermarkten zijn namelijk spotgoedkoop, alleen in Polen en Portugal zijn de levensmiddelen goedkoper. „Ga maar eens tijdens je vakantie in Zweden boodschappen doen, dan heb je een hypotheek nodig als je gaat afrekenen”, grapt Moers.

Moordend

In Nederland wemelt het van de supermarkten, de concurrentie is moordend. „Winkels vechten elkaar de tent uit.” Alle supermarkten zijn dus hard op zoek naar manieren om kosten te besparen.

Daarom wordt door winkels in ons land al langer geëxperimenteerd met methoden om klanten zelf hun producten te laten afrekenen. In Amsterdam opende Spar in 2013 al de eerste kassaloze supermarkt, op de campus van de Vrije Universiteit. Een medewerker houdt toezicht of alle boodschappen wel worden gescand. Ook Albert Heijn opende in de hoofdstad in 2015 een winkel zonder caissières. Deze ontwikkeling is volgens Moers niet meer tegen te houden. „Ik vrees dat we op termijn afscheid moeten nemen van de kassajuffrouw. Ik denk dat het vak over tien tot vijftien jaar zelfs geheel verdwenen zal zijn.”

Robots

Maar het verdwijnen van de kassa is pas het begin van een reeks technologische veranderingen. Zo zullen uiteindelijk robots het werk op de groente-, fruit- en broodafdelingen overnemen. „Het neerleggen van fruit in de schappen gebeurt nu nog door personeel, maar het kan intensief werk zijn. Robots kunnen dat overnemen. Er zullen de komende tijd allerlei spannende dingen gebeuren, dat is zeker.”

Deze ontwikkelingen in de supermarkt hebben wel een keerzijde, waarschuwt Moers. Doordat steeds meer personeel wordt vervangen door technologie lopen winkels het risico een kille, klinische omgeving te worden, waar het menselijke contact is verdwenen. Dat kan klanten afstoten. Winkels kunnen dat ondervangen door een gastvrouw in dienst te nemen, iemand die klanten bij binnenkomst begroet. „De wereld blijft veranderen. Maar mensen zijn altijd in staat geweest om zich daaraan aan te passen.”