Nieuws/Buitenland

844 gewonden bij politieacties

Grof geweld bij referendum

1 / 2

Barcelona - UPDATE 00.55 UUR - Het onafhankelijkheidsreferendum in de Spaanse regio Catalonië is uitgelopen op een dag vol ongeregeldheden. Daardoor raakten volgens het ministerie van Gezondheidszorg 844 mensen gewond, de meesten in Barcelona en twee ernstig. Ook liepen ruim dertig agenten verwondingen op bij opstootjes.

1 / 2

Van de ruim 2,2 miljoen mensen die zondag in een referendum in Catalonië heeft gestemd, heeft 90 procent voor de onafhankelijkheid van de regio gestemd. Dat heeft het regiobestuur van Catalonië maandagmorgen vroeg gemeld, aldus de Catalaanse krant El Periódico.

ZIE OOK: 90 procent Catalanen stemt voor onafhankelijkheid

Geweld

Met name de agenten van de federale Guardia Civil probeerden in opdracht van de rechter en de regering in Madrid de stembusgang, verboden door de Spaanse autoriteiten, te verhinderen. Ze maakten tegen zowel kiezers als demonstranten onder meer gebruik van de wapenstok. Separatisten raden de gewonden aan bij de Catalaanse politie, Mossos d'Esquadra, aangifte te doen wegens mishandeling.

Miljoenen Catalanen konden zondag stemmen over afscheiding van Spanje. In dorpen en steden vormden zich lange rijen buiten gebouwen die dienst deden als stembureau. Ook na sluitingstijd mochten de nog wachtenden hun stembriefje inleveren. Hoe en waar de telling gebeurt, is onduidelijk. Het zal nog wel even duren voordat de uitslag en de opkomst bekend is.

Ja-kamp favoriet

De verwachting is dat het ja-kamp wint. De Catalaanse premier Carles Puigdemont gaat daarvan uit. Hij claimde de overwinning al indirect door in een tv-toespraak te zeggen dat conform de wens van de bevolking de deur naar een onafhankelijke republiek Catalonië open staat. Het parlement kan daarmee volgens hem in de loop van de week aan de slag.

ZIE OOK: ’Catalonië heeft recht op onafhankelijkheid’

Door de onrust moest Puigdemont uitwijken naar elders. De school in Girona waar hij wilde stemmen, werd na een politie-inval vergrendeld. Zijn aanhangers scandeerden ,,weg met de bezetters”. De separatisten hebben de gewonden aangeraden bij de Catalaanse politie aangifte te doen wegens mishandeling. Deze regionale Mossos d'Esquadra kreeg echter ook kritiek te verduren. Er kwamen klachten binnen dat het korps een dienstverordening negeerde en naliet kieslokalen te sluiten.

’Wet nageleefd’

De conservatieve Spaanse premier Mariano Rajoy liet lang niets van zich horen maar gaf 's avonds de regering van Catalonië de schuld van de ontsporingen. ,,Het was geen referendum maar een enscenering. De verantwoordelijken zijn degenen die de wet hebben overtreden. Wij hebben slechts onze plicht gedaan en de wet nageleefd.”

ZIE OOK: EU-politici willen de-escalatie in Catalonië

Rajoy bedankte de wetshandhavers voor hun inzet. Hij riep alle Spaanse politieke partijen op tot een discussie over de toekomst van Spanje na deze door de rechter verboden volksraadpleging. Rajoy zei dat de Catalanen een kunstje is geflikt door hen uit te nodigen mee te doen aan een illegaal referendum en hen ,,een pad op te sturen dat nergens naartoe leidt”.

’Weg met de bezetters’

Catalanen botsten op meerdere plaatsen met de politie, die opdracht had gekregen de stemming te dwarsbomen. Agenten traden soms hardhandig op om mensen te verwijderen uit geïmproviseerde stembureaus. Ook botste de oproerpolitie in Barcelona met betogers. Boze Catalanen scandeerden slogans als ,,weg met de bezetters”.

Het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken maakte zondagmiddag bekend dat al 92 stembureaus zijn gesloten door de politie. Zeker drie mensen zijn opgepakt. De Catalaanse autoriteiten hadden kiezers opgeroepen stembiljetten thuis uit te printen en die ingevuld in te leveren waar dat mogelijk was.

ZIE OOK: Spanje: tientallen stembureaus gesloten

’Wij gaan stemmen’

Honderden mensen stonden zondagmorgen met gespannen verwachtingen buiten in de rij in de hoop hun stem uit te brengen. Tientallen van hen hadden de nacht in het stemlokaal doorgebracht. Rond negen uur werd omgeroepen dat de stemboxen klaar stonden. Mensen zongen en riepen ’Votarem’! ’Wij gaan stemmen’.

ZIE OOK: Catalanen al vroeg in de rij voor referendum

Een vijftal politiebussen naderde van de Spaanse oproerpolitie. Tientallen agenten trokken langs de school en trokken de menigte aan het begin van de rij hardhandig uit elkaar. Er werd met knuppels geslagen. Mensen werden hardhandig uiteen geslagen, op de grond gegooid. Shirts werden kapot getrokken, een man liep bloedend rond en wilde van geen ophouden weten. ’Votarem!’, riep hij naar de agenten.

ZIE OOK: Binnenhof ontzet over politiegeweld Catalonië

’Keihard op de grond gegooid’

Met behulp van de Mossos d’Esquadra, de eigen Catalaanse politie werd de man afgevoerd. Verschillende mensen zijn zo hard geslagen dat ze verwondingen opliepen aan hoofd en rug. Maria Rosa Martinez, uit Colombia gekomen om te stemmen, huilde, net als vele anderen: ’Ik ben keihard op de grond gegooid.’

ZIE OOK: Politie grijpt hard in bij referendum

Binnen worden de stembussen meegenomen. „We moesten op de grond gaan liggen en ze hebben alles meegenomen: stembussen, papieren, alles”, zegt Jauma Vall, de drijvende kracht achter het stemlokaal. „Ik voel me aangevallen. Spanje gebruikt geweld tegen de democratie, tegen mensenrechten.”

’Een droom armer’

Een man laat zijn verwondingen zien op zijn hoofd. „Ik probeerde een oudere man te beschermen.” Andere mensen laten wonden aan benen zien, op hun rug. Velen van hen zijn ouder dan zeventig. Veel mensen vertrekken naar het andere stembureau in de wijk, vast beslotener dan ooit om te stemmen. Brillen zonder pootjes, sleutels en tassen blijven achter.

Jaume Vall huilt als hij zijn vrouw in de armen sluit. Hij blijft zwaar teleurgesteld achter in zijn stemlokaal, een droom armer.

Bekijk meer van