441546
Binnenland

Zware kritiek op Asscher

AMSTERDAM - PvdA-kroonprins Lodewijk Asscher die tussen 2006 en 2012 wethouder was in de hoofdstad, is samen met de ambtenarij en de raad in die tijd, tekortgeschoten in zijn werk als schatkistbewaarder. De chaos in de boekhouding van de hoofdstad heeft de burger en ondernemers geld gekost.

Dat concludeert de Enquêtecommissie Financiële Functie Amsterdam, een onderzoeksgroep die heeft uitgeplozen waarom de financiële administratie van Amsterdam zo’n rommeltje is. De commissie heeft de financiële huishouding van Amsterdam tussen 2002 en 2014 bestudeerd. Bekend is de blunder die in 2013 werd gemaakt toen de stad per ongeluk 188 miljoen euro overmaakte naar 9000 bijstandsgerechtigden, terwijl dit 1,88 miljoen euro had moeten zijn. ,,Wethouder Asscher heeft onderkend dat er problemen waren in de financiële functie en heeft diverse initiatieven ontplooid voor verbeteringen. De verbeterinitiatieven liepen langzaam en/of hadden onvoldoende resultaat. De urgentie en het belang van het verbeteren van de financiële functie heeft hij onvoldoende bij zijn collega-wethouders en de raad voor het voetlicht gebracht. De financiële functie is in de periode 2006 – 2012 niet op voldoende niveau gekomen’’, stellen de onderzoekers.

Maar het ging veel vaker mis. Zo zijn in 2012 een aantal ,,wettelijk verplichte doelmatigheidsonderzoeken’’ niet uitgevoerd bij de besteding van gelden door de gemeentelijke Sociale dienst. Er zijn overigens geen strafrechtelijke overtredingen gevonden.

’Tientallen miljoenen’

Ook de ambtenarij (,,eilanddenken’’) en de gemeenteraad (,,niet genoeg gecontroleerd’’) krijgen klop. Als Amsterdam de adviezen van de enquêtecommissie opvolgt en een nieuwe manier van werken implementeert, zal de hoofdstad voor ,,enkele tientallen miljoenen euro’s per jaar’’ goedkoper kunnen werken, concluderen de onderzoekers onder leiding van CDA-raadslid Marijke Shahsavari.

Al langer werd, ook door Asscher, geprobeerd om de afdeling financiën van de gemeente op op orde te krijgen. Maar die veranderingen werden niet streng genoeg doorgevoerd. ,,De raad, het college, de wethouder Financiën en de gemeentesecretaris hebben te weinig prioriteit gegeven aan het realiseren van de benodigde verbeteringen en onvoldoende krachtig de veranderingen aangejaagd. (…) Het is vaak niet helder welk probleem wordt aangepakt en wie verantwoordelijk is voor het oplossen ervan’’, aldus het rapport.

En ook als Asscher in november 2012 naar Den Haag vertrekt en partijgenoot Pieter Hilhorst het stokje overneemt gaat het niet veel beter. Een door de enquêtecomimssie aangehaald rapport uit 2014 schetst een pijnlijk amateuristisch beeld. Ambtenaren maken tot die tijd gemeentelijke jaarrekening, waar zes miljard euro in omgaat, via verschillende conceptversies in Excel en blijken nauwelijks te beschikken over de professionele software die nodig is voor zulke bedragen.

Versnippering

Een andere oorzaak voor de chaos in de hoofdstedelijke financiën is de totale versnippering van de ambtenarij. Zo bestond de gemeente in de afgelopen jaren uit 26 verschillende onderdelen met eigen boekhoudingen. Ook lukte het ’t stadsbestuur niet om goede inzage te geven in de financiën, waardoor de gemeenteraad slecht kon controleren of het geld wel juist besteed was.

Lodewijk Asscher, inmiddels minister van Sociale Zaken, weigert inhoudelijk in te gaan op de beschuldigingen aan zijn adres door de enquêtecommissie. Hij ziet het als ‘een zaak van de gemeente Amsterdam’. “Ik heb met belangstelling kennis genomen van het rapport. Het is goed als de stad zijn bestuurlijke processen kan optimaliseren. Ik hoop dat de gemeenteraad zijn voordeel doet met het rapport.”