450837
Binnenland

Opheldering van minister Plasterk gevraagd

AIVD waarschuwt voor Russische agenten in Nederland

Amsterdam - Hoeveel geld steken Russische spionnen clandestien in Europese politieke- en protestbewegingen om onrust te zaaien binnen Europa? En worden ook Nederlandse maatschappelijke bewegingen gefinancierd met roebels? Dat moet duidelijk worden met een diepgaand onderzoek dat James Clapper, directeur National Intelligence, heeft aangekondigd naar de Russische infiltratie van politieke bewegingen in Europa. Clapper is de coördinator en het aanspreekpunt voor de Amerikaanse regering voor alle bestaande inlichtingendiensten.

Volgens de Britse krant The Telegraph – dat een geheim dossier heeft ingezien van Russische beïnvloedingsactiviteiten – zijn Russische spionnen op Europese bodem extreem actief in de beïnvloeding van de publieke opinie in Frankrijk, Hongarije, Oostenrijk, Tsjechië en Nederland.

De Amerikanen willen nu vaststellen via welke politieke, maatschappelijke bewegingen en goede doelen de Russen pogen de Europese samenhang te ondermijnen.

The Telegraph noemt het ,,waarschijnlijk” dat de beïnvloeding is verlopen via onder meer extreemrechtse groepen zoals de antisemitische Hongaarse beweging Jobbik, Gouden Dageraad in Griekenland, Lega Nord in Italië en het Franse Front National. Die laatste partij zou bijvoorbeeld een lening in 2014 hebben ontvangen van negen miljoen euro van een Russische bank. Ook de Russische banden met Oostenrijkse parlementariërs worden onderzocht. Opvallend zijn de Russische spionnen die Oostenrijkse ID-papieren gebruikten.

Volgens de Britse krant ,,is er Russische beïnvloeding ontdekt” in het GeenPeil-referendum dat op 6 april wordt gehouden over het associatieverdrag tussen de Europese Unie en de Oekraïne. ,,Bronnen zeggen dat de gebruikte argumenten voor het referendum sterke gelijkenissen vertonen met bekende Russische propaganda”, aldus de Britse krant, die verder geen details geeft.

De Nederlandse geheime dienst waarschuwt al een jaar ongekend expliciet voor Russische agenten die in Nederland actief zijn met het ‘bijsturen’ van het beeld dat er heerst over Rusland onder Nederlanders: ,,Veel van de huidige machthebbers in Rusland, inclusief president Poetin, zijn afkomstig uit de Russische inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Voor hun informatiebehoefte en de uitvoering van de politieke en economische agenda vallen deze bestuurders grotendeels terug op de geheime diensten. De Russische inlichtingen- en veiligheidsdiensten worden dan ook wereldwijd ingezet voor het verzamelen van vertrouwelijke informatie en geheime inlichtingen, het verwerven van militaire technologie en het uitvoeren van beïnvloedingsoperaties, ook in Nederland. De structurele aanwezigheid en activiteiten van de Russische inlichtingen- en veiligheidsdiensten in Nederland, gecombineerd met de wereldwijde Russische operaties gericht tegen het Westen, tasten de politieke, militaire en economische positie van Nederland en zijn bondgenoten aan.”

Geïntensiveerd

De Russische beïnvloedingsoperaties zijn geïntensiveerd na de interventie in Oekraïne. ,,Rusland maakt hierbij deels gebruik van een contactennetwerk dat in de jaren daarvoor is opgebouwd. Rusland heeft veel kennis en ervaring, met name vanuit de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, op het gebied van beïnvloedingsoperaties. Die zijn veelal gericht op het politieke en zakelijke domein maar ook op cultuur en media”, aldus de AIVD-analisten in de laatste jaarpublicatie.

Het Engelstalige, volledig door het Kremlin gecontroleerde staatstelevisiebedrijf Russia Today wordt aangewezen als één van de instrumenten voor Russische beïnvloedingsstrategieën.

Engeland schopte afgelopen augustus vier Russische ‘diplomaten’ het land uit wegens binnenlandse inmenging. De contra-inlichtingentak van de AIVD zegt ,,wederom vastgesteld te hebben dat de Russische inlichtingendiensten in Nederland agenten aansturen voor het verkrijgen van politieke en wetenschappelijke inlichtingen. In Rusland schuwen de Russische diensten niet om over te gaan tot intimidatie van Nederlanders daar, met als doel informatie te vergaren.”

Amerikaanse en Britse geheime diensten spreken over een nieuwe Koude Oorlog. Ook de AIVD heeft eerder gesteld dat de inspanningen van Russische geheim agenten in Europa groter zijn dan ooit.

VNL-kamerleden Van Klaveren en Bontes willen opheldering van minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) over het ,,grootschalig onderzoek naar een aantal Europese initiatieven die onder Russische invloed zouden staan, waarbij het referendum-initiatief (GeenPeil, red.) eveneens wordt genoemd.”