452138
Nieuws

'Sociale zekerheidsstelsel moet snel op de schop'

Nederland wordt voor economische groei en banen steeds afhankelijker van het buitenland. Politiek Den Haag heeft echter steeds minder ruimte voor een eigen economisch beleid. Nederland moet daarom snel ons ouderwetse sociale zekerheidsstelsel aanpassen aan de nieuwe arbeidsmarkt en daarin voldoende zekerheid in bouwen voor werknemers.

Door zorgen over de Chinese economie is het nieuwe beursjaar slecht van start gegaan. Vanwege de internationale economische invloed van China beginnen ook regeringen zich af te vragen of hun land bestand is tegen een mogelijke neergang van de wereldeconomie. Voor Nederland is er volgens de publicatie Nederland langs de Europese meetlat die afgelopen week verscheen geen reden voor pessimisme. Daarin laat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zien hoe Nederland het doet ten opzichte van andere EU-lidstaten.

Op welke gebieden lopen we voorop en waar doen we het slechter? De uitkomsten zijn opvallend goed. Zo is de Nederlandse bevolking de gelukkigste van de EU en behoort ons land tot de rijksten van Europa. Andere recente studies laten zien dat Nederland economisch tot de Europese kopgroep behoort. Met een econmische groei van rond de 2% en een sterk bedrijfsleven staan we hoog op de internationale ranglijstjes van landen met de beste economische prestaties. Over onze hoge werkloosheid (8%) moeten we ons wel zorgen maken, maar Europees gezien ligt die onder het gemiddelde van de eurozone . En als het gaat om sociale zekerheid, pensioenen en de zorg behoort Nederland zelfs tot de wereldtop. Bovendien hebben we als land een hoog overschot ( ruim 10%) op de lopende rekening. Alleen op het terrein van het klimaatbeleid scoren we slecht.

Wie de Nederlandse media volgt, ziet een geheel ander beeld. Daar is veel aandacht voor mensen die klagen, ontevreden zijn over ons leefklimaat en menen dat er sprake is van een afbraak van de sociale zekerheid. Slecht nieuws scoort beter dan goed nieuws, zo luidt een veel gehoorde verklaring. Veel klagers vinden we bij de aanhang van de PVV en de SP die menen dat het bar slecht gaat met Nederland en dat in andere landen het leven veel beter is.

Dat de werkelijkheid geheel anders is, gaat er vooral bij de fans van Geert Wilders niet in. De PVV-leider wil dat Nederland uit de EU stapt, de gulden invoert en alle grenzen sluit. Uit onderzoek blijkt dat de terugkeer naar “de goede oude tijd” in hoofdzaak leeft bij ouderen en mensen met een lagere opleiding die bang zijn dat ze hun baan kwijt raken aan werknemers uit andere landen. Bij de jongeren in Nederland , studenten en jonge werknemers, die opgegroeid zijn met het internet en de euro, is het verleden iets uit de geschiedenis boekjes. Ze zijn juist internationaal georiënteerd en hebben niets met de oude tijd en gesloten grenzen. Voor ons bedrijfsleven betekenen grensbelemmeringen omzetverlies.

Terug naar het verleden?

Nu de PVV hoog in de peilingen staat, neemt bij de aanhang de verwachting toe dat na de verkiezingen in maart 2017 onder leiding van Geert Wilders ons land kan terugkeren naar het verleden: met de gulden, eigen grenzen en een beleid waarbij Nederland zich niets hoeft aan te trekken van het buitenland. Deze kans is nul. De PVV is de enige politieke partij die de gulden terug wil en er is geen politieke meerderheid die met Wilders in een kabinet gaat zitten.

Die meerderheid is bovendien van mening dat ons land met zijn open economie alleen kan overleven als we binnen de EU blijven en dat de vluchtelingen problematiek internationaal moet worden opgelost. Deze partijen beseffen ook dat onze economische afhankelijkheid van het buitenland zal toenemen. De komende jaren zullen we nog meer dan nu ons brood over de grens moeten verdienen. Op dit moment is de export van goederen en diensten goed voor ruim 2 miljoen voltijdbanen, ofwel circa eenderde van de totale werkgelegenheid in ons land. Ruim 60% van deze werkgelegenheid wordt gecreëerd in bedrijfstakken die direct aan het buitenland verkopen en bijna 40% door toeleverende sectoren aan exporterende bedrijven.

Door internationale ontwikkelingen, digitalisering en nieuwe technologie neemt de afhankelijkheid van het buitenland verder toe. Daarnaast hebben wij voor werkgelegenheid de hulp nodig van buitenlandse ondernemingen. Deze zijn goed voor 20% van de banen in het Nederlandse bedrijfsleven. Deze cijfers laten zien hoe belangrijk het buitenland is voor onze banen en welvaart. Deze afhankelijkheid leidt er toe dat politiek Den Haag steeds meer rekening moet houden met internationale ontwikkelingen. Onze welvaart kunnen we alleen maar handhaven door er voor te zorgen dat we wereldwijd een aantrekkelijk land zijn voor ondernemingen en innovatieve start-ups. Bovendien moeten we extra gaan investeren in de export sector, in ons ondernemingsklimaat en voorop lopen met digitalisering, nieuwe technologie en robots.

En het is nodig dat ons onderwijs daarop snel weet in te spelen. Dat geldt ook voor onze arbeidsmarkt. Wereldwijd nemen flexibele arbeidscontracten sterk toe, vooral om de pieken en dalen in de economie te kunnen opvangen. Ondernemingen met dure vaste en starre arbeidscontracten volgens het cao-stelsel , zijn niet opgewassen tegen internationale concurrenten die met een flexibele schil van 40% of meer werken. In Nederland zien we veel weerstand tegen deze internationale trend, vooral bij de vakbeweging , met name de FNV. Mede dankzij de invloed van vakbonden heeft Rutte de wet Werk en Zekerheid ingevoerd die vaste contracten moet bevorderen. In de praktijk werkt deze wet juist averechts. Het zijn achterhoede gevechten, net als het verzet tegen slimme software en robots. Hoe vervelend ook, flexwerk, waaronder ook zzp’ers vallen, zal blijven toenemen.

Datzelfde geldt voor de opmars van nieuwe technologie waardoor de arbeidsmarkt spectaculair verandert, bestaande banen verdwijnen en nieuwe functies gecreëerd worden. Door onze grote afhankelijkheid van het buitenland hebben we geen ruimte om een eigenzinnige koers te varen. Wie meent dat die mogelijkheid er wel is moet er eerlijk bij vertellen dat bij ondernemers de animo zal afnemen om voor Nederland te kiezen en dat betekent een forse klap voor onze werkgelegenheid. Staan we dan helemaal machteloos? Nee! Ons huidige stelsel van sociale zekerheid moet snel worden aangepast aan de nieuwe arbeidsmarkt. Daarbij moet wel voldoende zekerheid voor werknemers worden ingebouwd. Ook ondernemers hebben daar belang bij. Zonder goed gemotiveerde medewerkers verliezen ze de concurrentieslag.