Nieuws/Binnenland
452597
Binnenland

Noord-Engeland

Niet voor watjes

Noord-Engeland is gastland op de Vakantiebeurs. Vergeet de extreme beelden van de recente overstromingen. Denk aan de zomer en aan schapen met grijs-zwarte koppen in glooiende weiden. Wandel alvast in gedachten over de heidevelden en bezoek authentieke dorpjes als die van dierenarts James Herriot. Laat je net als de Engelse schrijvers en dichters inspireren door woeste watervallen en pure meren. Maar wees wel bestand tegen een buitje op zijn tijd.

De overstromingen, die Noord-Engeland aan het eind van 2015 teisterden, zijn exceptioneel. Zo erg hebben ze het in jaren niet meegemaakt. Maar ondanks dat reageren de getroffenen over het algemeen gelaten. Ze zijn wel wat gewend. Het onbedorven landelijke leven wordt hier wel vaker ontregeld door zware regenval en rivieren die buiten hun oevers treden.

Dat was tenminste onze ervaring toen we in november de Yorkshire Dales bezochten. De ene keer kun je een overstroomde weg nog wel berijden. De andere keer word je met borden omgeleid en passeer je rijen bomen die middenin het water staan. Hoewel in de zomer de zon lieflijk op de schapen in de glooiende weiden kan schijnen, is iedereen ook altijd voorbereid op een fikse bui. Het hoort erbij voor de avontuurlijk vakantieganger, die pure natuur wil ervaren. Dit is geen gebied voor watjes. Neem altijd een regenpak mee en als je onverhoopt toch kletsnat wordt, heeft vrijwel elk hotel een speciale Droogkamer. Als aan het eind van elke regenboog echt een pot met goud stond, zou het Noord-Engelse heuvelgebied stervensrijk zijn. Want het stikt van de regenbogen wanneer na zo’n bui de zon weer doorbreekt.

 

 

Aysgarth

We wachten in het Aysgarth Falls Hotel in Aysgarth (noord-Yorkshire) op de beroemde Mark Reid, schrijver van een hele serie wandelgidsen. Het hotel van Steve en Heather vervult duidelijk een regio-functie. Afgezien van talloze passanten in de pub is er ‘s avonds in het restaurant vergadering van de boeren met praktische lezingen en een stevig, met bier overgoten diner. ’s Morgens bij het ontbijt is het de beurt van de jagers. Zodra ze verzameld zijn en hebben gegeten vertrekken ze met hun landrovers het veld in naar de fazanten en de wilde zwijnen. Nu wij nog. Maar het regent pijpenstelen. Zal de wandeling wel doorgaan naar de spectaculaire watervallen, die onder andere een rol hebben gespeeld in de film 'Robin Hood, prince of thieves’ met Kevin Costner?

„Natuurlijk”, zegt Mark, die de situatie goed heeft ingeschat en zelf waterdichte, warme pakken met capuchons en handschoenen voor ons heeft meegenomen. „Ik heb me nog nooit laten weerhouden door wind of regen. De enige keer dat ik een groep heb afgezegd was toen het te warm was met 30 graden.”

Niet veel later zijn we als Michelin-mannetjes op weg. We soppen door de weiden langs de schapen die beschutting zoeken langs de stenen stapelmuurtjes. De drie boven elkaar gelegen watervallen van Aysgarth zijn snel gespot. Maar we gaan verder langs de woest stromende rivier naar hogere watervallen zoals de Hardraw Force en de High Force. Net als in de rivieren is het water bruin gekleurd door de turf van de veengronden. Met witte schuimkoppen stort de watermassa in bruin en wit van grote hoogte neer. „Het is net cappuccino”, zegt Mark enthousiast filmend. „Ik heb ze zelden zo onstuimig gezien!”

 

 

Mark is een expert in het begeleiden van uiteenlopende wandelaars. „Ik begeleid groepen die aan teambuilding willen doen maar ook families met kinderen”, zegt hij. We kunnen ons daar alles bij voorstellen. Want waar kunnen kinderen beter kennis maken met de natuur dan hier in het unieke, door de gletsjers van de ijstijd gevormde heuvellandschap. Voor hen zijn de nauwe doorgangen in de stapelmuurtjes tussen de schapenweiden, waar wij ons met enige moeite doorwringen, een spel.

Swaldale schapen

De winterharde Swaldale schapen met hun grijs-zwarte koppen werden meer dan 900 jaar geleden door de Vikingen in Engeland geintroduceerd. In de stad York wordt nog altijd in februari tijdens het Jorvik Viking Festival de komst van de lente gevierd met het feest van Jolablot. Dit jaar is een feestjaar omdat de Vikingen 1000 jaar geleden de stad bezetten.

De Vikingen, die ook het Franse Normandie bevolkten, introduceerden in Engeland ook het kaas maken. Na hun vertrek werd dat overgenomen door de monniken. En nadat Hendrik VIII de enorme landerijen van de kloosters in de 16e eeuw onteigende, kwam het geheim van de bijzondere kazen, die we met smaak proefden bij de Wensley Dale Creamery in Hawes, in handen van de huisvrouwen. Hun echtgenoten, de boeren, weigeren ondanks de hun zware bestaan het land dat ze van generatie op generatie hebben geerfd, te verkopen. Daarmee zijn ze de behoeders van het fraaie landschap met zijn authentieke dorpen en pubs.

Hoogste pub van Engeland

Op weg naar het Lake District passeren we de hoogst gelegen pub van Engeland, de Tan Hill Inn in Reeth, die midden in de heidevelden ligt waar vroeger moeras was. De dichtst gelegen dorpen zijn meer dan 10 kilometer weg. De 17e eeuwse pub beleefde een glorietijd toen hier tot 1929 kolen werden gewonnen voor de loodindustrie. Ondanks de verlaten ligging overleeft de Tan Hill Inn dankzij toeristen, wandelaars op de Pennine Way, liefhebbers van de film ’An American Werewolf in Londen’, die hier is opgenomen, en door de klandizie van omwonenden die ’s avonds stug blijven komen.

 

 

Een aparte ervaring is het merkwaardige uitbatersechtpaar. Van de eigenaresse is bekend dat ze mensen tot op het bot kan beledigen. Volgens onze gids Jim van het touroperator Mountain Goat komt het regelmatig voor dat ze om negen uur ’s avonds naar bed gaat en het runnen van de pub aan de bezoekers zelf overlaat. Haar kleine, oersterke echtgenoot treedt op bij ongeregeldheden. Zo smeet hij onlangs twee dronken jongeren voor een nacht in de kelder. Hij gooide er wel een dekentje achteraan tegen de kou.

Harry Potter

Voor liefhebbers van treinen en van Harry Potter is het Victoriaanse treinparcours van Settle naar Carlisle een must. Antieke treinen, schitterende stationsgebouwen en een panoramisch uitzicht op het National Park Yorkshire Dales en de hoogvlaktes van Cumbria. Kers op de taart is het passeren van het beroemde 400 meter lange Ribblehead Viaduct met zijn 24 stenen bogen, waarover ook de Zweinstein Express denderde. Veel wandelaars lopen van het ene naar het andere station en nemen dan weer een stukje de trein. Fietsen kan natuurlijk ook. Sinds de start van de Tour de France in Noord-Engeland plaatsvond in 2014 is er een rage van fietsclubs ontstaan. Elk dorp heeft er tegenwoordig wel een.

Het Lake District heeft weer een andere attractie voor jong en oud: de stoomboten van Ullswater Steames waarmee je over het schitterende Ullswater kunt tuffen. Hier waart de geest rond van de schrijver William Wordsworth, die in 1815 zijn beroemde gedicht publiceerde over de wilde narcissen aan de oever van het meer, dat ieder Engels kind op school leert. Het huis waar hij met zijn zuster Dorothy woonde, Dove Cottage in Grasmere en het aan hem gewijde museum zijn een soort bedevaartsoord. Maar voor wandelaars is Alfred Wainwright belangrijker. Hij schreef beroemde gidsen over het Lake District en bedacht de beroemde 300 kilometer lange wandelroute Coast to Coast, die door het Lake District, de Yorkshire Dales en het North York Moors National Parks voert.

 

 

Beatrix Potter

Amerikanen, maar ook veel Japanners en Chinezen zijn dol op het merengebied. Zelfs als ze het in een dag doen vanaf Londen varen ze mee op de stoomboot. Voor de Japanners is een bezoek aan de Beatrix Potter World in Bowness-on-Windermere vaste prik. Iedereen die in Japan Engels leert begint met de versjes over Pieter Konijn. Door haar liefde voor het platteland heeft Beatrix Potter veel voor het behoud van het landschap gedaan. Naast de boerderij Hill Top, waar ze vanaf 1905 woonde en werkte en die nu beheerd wordt door de National Trust, kocht nog zo’n vijftien andere boerderijen. De pachters waren verplicht de oude schapenrassen in ere te houden. Speciaal voor haar Amerikaanse lezers introduceerde Potter in haar boeken de chipmunk. Ze zou zich de haren uit het hoofd trekken als ze zou zien dat nu in Noord-Engeland de rode eekhoorn moet worden beschermd tegen de invasie van grijze Amerikaanse eekhoorns.

Lees ook: Wat te doen in Groot-Brittannië in 2016

Reiswijzer

Wij vlogen met Easyjet naar Manchester, waar ook Flybe en KLM op vliegen, en huurden daar een auto. Vliegen op Liverpool, Leeds, Durham, Newcastle en Humberside kan ook. Gaat u liever met de boot. IJmuiden-Newcastle met DFDS Seaways. Rotterdam-Hull met P&O Ferries. Voor informatie: www.noordengeland.nl Verder: http://nl.yorkshire.com , www.lakedistrict.gov.uk, www.cumbriatourism.org, www.walkingweekends.co.uk, www.settle-carlisle.co.uk

Nostalgie en vooruitgang

Het populaire auto-programma Top Gear maakt vaak proefritten tegen het decor van Noord-Engeland. De combinatie van stoere auto’s op ruwe landweggetjes is ook het uitgangspunt van Nick Fieldhouse in Windermere. Liefhebbers van 4x4 wheel off road rijden kunnen met hun eigen auto of een van Nick een bloedstollend parcours rijden over steile weggetjes vol stenen en rotsen. Intussen geeft Nick instructies via de mobilofoon (info: www.kankku.co.uk).

Een ander splinternieuw project in het Lake District is de pas geopende whisky-stokerij Lakes Distillery aan het Bassenthwaite Lake, waarmee Noord-Engeland de concurrentie aangaat met het noordelijker gelegen Schotland. Zo lang de whisky’s nog niet oud genoeg zijn is er meer vraag naar het bijproduct The Lakes Gin. Volgens vaste klanten uit de omgeving een aanrader (www.lakesdistillery.com).

Jubilea in 2016

Op 28 juli wordt de 150e geboortedag van Beatrix Potter gevierd, maar het hele jaar door zijn festiviteiten zoals het Kinderboekenfestival in Wray Castle. (www.nationaltrust.org.uk/wray-castle)

In het dorp Haworth, waar de beroemde Bronte Sisters woonden (schrijfsters van Jan Eyre, Woeste Hoogten en vele andere bestsellers) wordt onder het motto Celebrating Charlotte de 200ste geboortedag van Charlotte Bronte gevierd. Zowel het dorpje (met het postkantoor, de kerk, en de pubs Black Bull en Old Apothecary) als het Bronte Parson Museum zijn absoluut de moeite waard. Net als een wandeling over de omringende heidevelden die de zusters tot inspiratie dienden (www. bronte.org.uk).

In Thisk en omgeving wordt het 100ste geboortejaar van Alf Wight gevierd beter bekend als de dierenarts/schrijver James Herriot uit de populaire tv-serie (www.worldofjamesherriot.com).

In Durham wordt gevierd dat de middeleeuwse Durham Cathedral en het Durham Castle 30 jaar geleden Uneso-erfgoed werden. Een van de eerste samen met de Taj Mahal en Stonehenge. (www.durhamcathedral.co.uk).