Nieuws/Vrouw

Opvoedopinie

Onze kinderen zijn verworden tot narcisjes in de dop

GEEN - Waarom? Omdat ze door ons, als ouders, teveel beloond en geprezen worden. De hele dag juichend achter je koter aanlopen, blijkt uiteindelijk niet zo heel verstandig voor dat kinderbrein te zijn: het gaat zichzelf overschatten en werkt zich daarmee flink in de problemen of het wordt een sneuneus met een slecht zelfbeeld.

Je kent ze vast wel, de mensen waarvan het glas altijd halfvol is. Optimistisch zijn ze en ze zien overal mogelijkheden. Oók als het tegenzit hebben deze ‘halfvollers’ heel snel nieuwe kansen in de gaten.

Daar staan dan de ‘lege-glassers’ tegenover: zodra er een tegenvaller is, lijken ze lamgeslagen. Gaan treurig in een hoekje zitten en wachten tot alles weer beter wordt. ‘Zie je wel, al weer fout gedaan. Ik kan ook niets!’, is een veelgehoorde klacht van deze groep.

Deze legeglassers behoren over het algemeen tot de groep mensen met een ‘statische mindset’. Door hun leven heen hebben ze geleerd dat fouten maken hetzelfde is als falen. Succes hebben is hun plicht. Of dit nu op het voetbalveld of de tennisclub is, tijdens hun werk of nog als student op school of een universiteit. Je móét het kunnen, kennen én onder de knie hebben. Zonder al te veel inspanning. Want je bent toch goed?

De andere groep, ik noem ze de ‘halfvollers', behoren tot de club mensen met een ‘open mindset’. ‘Mijn spelen is leren en mijn leren is spelen’. Fouten maken mág. Sterker nog: deze mensen zien het maken van fouten als een manier om te leren. Nu is het fout gegaan, maar de volgende keer lukt het beter! Of zelfs: nóg beter!

De laatste groep wil zich ook graag inspannen om te leren. Bijvoorbeeld om trucjes op het voetbalveld onder de knie te krijgen. Of door toch nog een keertje extra woordjes stampen. Kinderen die tot de groep ‘halfvollers’ horen, snappen dat je je moet inzetten om iets te bereiken.

Iedereen wil natuurlijk dat zijn of haar kind tot die groep ‘halfvollers’ behoort; een kind dat niet bij de pakken neer gaat zitten als iets niet lukt, een kind dat tegenslag in het leven beantwoordt met het zoeken naar oplossingen in plaats van als een sneuneus in een hoekje te gaan zitten treuren. En daarom prijzen we onze kinderen. We prijzen en belonen ze tot we er bijna bij neervallen. ‘Als je maar weet hoe goed ik je vind’ en ‘je hebt recht om alles te worden wat je wilt!’. Want: als je écht wilt, dan kun je het ook!

Pijnlijk is het dan om te moeten vaststellen dat deze kinderen helemaal geen ‘halfvollers’ zullen worden maar juist in de valkuilen van de ‘legeglassers’ zullen kukelen.

Legeglas-kinderen blijken zo weinig zelfvertrouwen te hebben, dat ze bij uitdagingen – iets nieuws leren bijvoorbeeld – bij voorbaat al afhaken. Ze blijven liever bij het oude vertrouwde. Niet omdat ze faalangstig zijn, maar volkomen bevroren zijn geraakt door alle verwachtingen die aan ze gesteld worden. Want dat klinkt in al deze aanmoedigingen door: ik verwacht van jou…

Kinderen hebben complimenten nodig. Ik ben daarvan overtuigd. Vanuit mijn hart geloof ik daar in. Maar ga alsjeblieft niet los. En wees niet gemakzuchtig: een kind dat een proefwerk laat zien kun je met een schuin oog op je mobieltje, afdoen met ‘goed gedaan, schat. Volgende keer een zeven en een half’.

Het klinkt misschien als een compliment, maar uiteindelijk is het kritiek: voor dit proefwerk heb ik weinig aandacht; bij een puntje of wat meer maak je misschien meer kans. Weinig motiverend.

De andere kant van het spectrum: ‘Schát, ge-wel-dig, die acht voor geschiedenis. Jij bent daar ook zo goed in! Zo slim!’ Daarmee zul je een kind op termijn laten verstarren: voor geschiedenis heb ik talent, dat moet altijd goed gaan. Terwijl je ook dit proefwerk kunt bespreken en vooral belonen op de antwoorden die zijn gegeven.

Want daar gaat het dus om: de inzet van kinderen wordt beloond met een compliment. Dat kan dus ook een vier voor Duits zijn. Omdat je weet dat daar op gebuffeld is.

Marina van der Wal, opvoeddeskundige VROUW.nl

!function(d,s,id){var js,fjs=d.getElementsByTagName(s)[0],p=/^http:/.test(d.location)?'http':'https';if(!d.getElementById(id)){js=d.createElement(s);js.id=id;js.src=p+"://platform.twitter.com/widgets.js";fjs.parentNode.insertBefore(js,fjs);}}(document,"script","twitter-wjs");

Bekijk meer van