Nieuws/Binnenland
463665259
Binnenland

’Rokers worden belazerd, eindelijk bevestigt rechtbank dat’

Beeld ter illustratie

Beeld ter illustratie

De stichting Rookpreventie Jeugd reageert opgelucht op de uitspraak van de Rotterdamse rechtbank dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) moet gaan handhaven op de filtersigarettenverkoop. Volgens de rechtbank klopt de manier om te meten hoeveel schadelijke stoffen rokers binnenkrijgen niet, waardoor de verkoop in strijd is met de tabaks- en rookwarenregeling.

Beeld ter illustratie

Beeld ter illustratie

Binnen zes weken moet de NVWA gaan handhaven. Het is aan de autoriteit zelf om te bepalen „hoe zij daar precies invulling aan gaan geven”, aldus de rechtbank vrijdag. Daarmee is het onduidelijk of de filtersigaretten helemaal uit het schap gaan. De NVWA kon vrijdag nog niet reageren op de uitspraak.

De zaak was aangespannen door de Stichting Rookpreventie Jeugd. Die sprak over sjoemelsigaretten. „Wij zijn ontzettend blij met de uitspraak”, reageert medeoprichter Wanda de Kanter dan ook. „Rokers worden al zo lang belazerd, eindelijk wordt dat nu door de rechtbank bevestigd.”

De stichting vroeg de NVWA in 2018 om de verkoop van die sigaretten aan te pakken, maar de toezichthouder deed dat niet. Ook een bezwaar daartegen werd in 2019 afgewezen. Daarop stapten de rookbestrijders naar de rechter. Bij de zaak kreeg de stichting steun van onder meer het Rode Kruis Ziekenhuis, de gemeente Amsterdam en organisaties voor kindergeneeskundigen, tandartsen, longartsen en cardiologen.

Getest door machines

Sigaretten worden getest door machines de rook op te laten zuigen. Vervolgens meet de machine hoeveel teer, nicotine en koolmonoxide daarbij vrijkomen. In de filters zitten kleine gaatjes, waardoor de machines ook schone lucht opzuigen. Daardoor verdunt de lucht en lijkt het alsof rokers minder schadelijke stoffen binnenkrijgen.

Maar in de praktijk hebben rokers hun vingers en lippen op die gaatjes. „Daarmee worden dus niet de emissiewaarden gemeten die bij beoogd gebruik van een sigaret vrijkomen”, concludeert de rechtbank. „Het is daarom niet duidelijk of filtersigaretten voldoen aan de wettelijke normen. Rokers kunnen dus veel meer schadelijke stoffen binnenkrijgen dan waarvan ze mogen uitgaan.”

’Drie tot twintig keer hoger’

De waarden die nu in de sigaretten zitten, liggen soms drie tot twintig keer hoger dan toegestaan, stelt De Kanter. „En dat is nooit helder door de tabaksindustrie aan de burger gecommuniceerd.” Uit cijfers van het Trimbos-instituut van 2021 blijkt dat naar schatting zo’n 3 miljoen mensen in ons land roken (ongeveer 20 procent van de volwassenen), van wie ongeveer 2 miljoen op dagelijkse basis (zo’n 15 procent).

De Kanter rekent erop dat de NVWA alle filtersigaretten uit de winkel laat halen. „De tabaksindustrie zal simpelweg nieuwe sigaretten moeten gaan maken met veel minder kankerverwekkende stoffen. En dan moet er een nieuwe meetmethode komen, waarbij de gaatjes afgeplakt worden.”

Overstappen op shag

Op langere termijn leidt dat tot een betere bescherming van de roker, stelt De Kanter. „Zo kun je ervan uitgaan dat er minder gevallen van longkanker komen. Al blijft het altijd afwachten hoe het zich ontwikkelt. Als het eigen merk van mensen hierdoor verdwijnt, kan het ook dat ze bijvoorbeeld overstappen op shag. Daarom pleiten wij er als stichting voor dat niemand meer aan roken begint.”