Nieuws/Binnenland

INTERVIEW BOUWE BEKKING

,,Het gevecht met de natuur win je nooit'

Bouwe Bekking (52) zeilde zeven keer de wereld rond, maar won nog nooit de Volvo Ocean Race. Als schipper van Team Brunel werd hij afgelopen zomer tweede met de wetenschap dat zijn team optimaal had gepresteerd. Inmiddels is Bekking druk bezig met de volgende campagne. „Joop Zoetemelk werd eeuwige tweede genoemd, maar won wel de Tour. Waarom? Omdat hij vertrouwen in zichzelf had. Dat heb ik ook.”

In de uitgestorven vissershaven van Gilleleje staart Bouwe Bekking naar de wolken en de golven. Het stormt, zoals altijd in zijn leven. Ongevraagd: „Ik kom hier graag en kan zomaar een half uur naar de golven en de wolken kijken. Fascinerend. De zee trekt altijd.”

Beproeving

De afgelopen twee jaar werden gedomineerd door de oceaanrace. Tijdens de 39.000 zeemijlen lange beproeving werd Bekking geconfronteerd met een cycloon, golven met de hoogte van een verkeerstoren, extreme kou en intense hitte. Maar ook met een bemanning waarop hij kon bouwen. Met twee etappezeges en een tweede plaats in het eindklassement maakte Bekking zijn faam meer dan waar. Mooie resultaten, maar toch. „Ik moet een keer winnen.”

Tweehonderd dagen

Na het bezoek aan de haven volgt het koffiehuis in het centrum van Gilleleje. Opvallend genoeg kan Bouwe Bekking ongestoord over straat. Dankzij zijn vrouw belandde hij in het vissersdorp om er nooit meer weg te gaan. Op het EK in ’91 ontmoette hij Rikke voor het eerst. „We werden tweede, mijn focus was helemaal weg. Even later gingen wij naar Palma en ging ze met mij mee. Ze heeft haar baan opgezegd en is nooit meer bij mij weggegaan. We hebben eerst een tijdje in Rotterdam gewoond. Ik reisde vrij veel en zij kon niet altijd met me mee. Rikke is een keer overvallen en toen hebben we besloten om naar Gilleleje te gaan. Haar familie woont hier. Voor mijn werk ben ik tweehonderd dagen per jaar onderweg, altijd met andere mensen. Als ik dan thuis ben, wil ik ook echt thuis zijn. Met Rikke en mijn dochter Laura heb ik dat gevoel.”

Rendement

Ondertussen heeft hij het razend druk met presentaties voor het bedrijfsleven. Brunel heeft laten weten niet door te gaan als hoofdsponsor. Tijdens de negen maanden durende Volvo Ocean Race werd op een investering van 10 miljoen een rendement behaald van 480 procent. Bekking: „Dat betrof alleen het media gerelateerde gedeelte tijdens de race. Brunel hoefde het niet te doen voor de naamsbekendheid. Zij zijn vooral gericht op hoog gespecialiseerde mensen. Ten opzichte van technische universiteiten heeft het bedrijf qua uitstraling een enorme push gekregen. Het is een sexy bedrijf geworden en heeft aan goede mensen veel geld binnengehaald.”

Geduld

De campagne voor 2017/2018 vergt vooralsnog geduld. Beursgenoteerde bedrijven hebben minimaal zes, zeven maanden nodig voordat een contract kan worden getekend. Eind december 2016 moet de financiering rond zijn.

Beleving

Het gevecht tegen de natuur met zijn team vindt hij nog altijd het mooiste wat er is. Docerend: „De natuur kan je nooit verslaan, maar je kunt het wel beleven. Naarmate je ouder wordt, verandert die beleving. Tijdens de komende campagne wil ik nog meer de aandacht vestigen op de vervuiling van de oceaan. De laatste keer was ik geshockeerd. Wij hebben echt een gigantisch probleem en dat probleem ligt bij onszelf. Die boodschap wil ik uitdragen.”

Vuilnisbelten

Een voorbeeld? „Heel simpel. Als er op straat een stuk plastic ligt, lopen 99 van de 100 mensen er omheen in plaats van het even op te pakken en in de prullenbak te stoppen. Dan doe je er wat mee. Maar wat gebeurt er in veel landen en zeer zeker in de tropische? Daar spoelt de troep vanzelf naar de oceaan. Je hebt er geen idee van hoe groot de vuilnisbelten zijn waar wij doorheen varen. In de etappe van Abu Dhabi naar Qingdao was het heel erg. Elke vijf seconden zag je plastic voorbij drijven. Ze flikkeren alles in het water. Huisvuil, meubelstukken, autobanden, echt alles.”

Ruimtevaarder

Vorige maand ontmoette hij ruimtevaarder André Kuipers en werd zijn verhaal vanuit het heelal bevestigd. „André vertelde over de ruimte en het beeld van de aarde waar de woestijnen oprukken en de enorme gebieden waar de ontbossing in volle gang is. Als wij daar niets aan doen, hebben wij binnenkort niet alleen te maken met mensen die voor de oorlog op de vlucht zijn. Het klimaat gaat slachtoffers eisen. In India wonen meer dan een miljard mensen. Als die ineens naar Noord-Europa komen, heb je echt een giga-probleem. Ruim de rotzooi op, gebruik de afvalbakken, leef bewust. Daar gaat het om. Doe iets goeds voor jezelf en je medemens. Dan voel je jezelf ook goed.”

Winnen

Naast het uitdragen van zijn boodschap wil Bekking eindelijk eens een keer de Volvo Ocean Race winnen. Drie keer werd hij tweede, maar de hoofdprijs won hij niet. „Je hebt mensen die bang zijn om te falen en mensen die een probleem hebben, het oplossen en daarna geen probleem meer hebben,” vergelijkt hij. „Joop Zoetemelk werd eeuwige tweede genoemd. Uiteindelijk won hij wel de Tour. Waarom? Omdat hij vertrouwen in zichzelf had. Zo zit ik ook in elkaar.”

Op de proef

Een voorbeeld. In de 39000 zeemijlen lange beproeving wordt het zelfvertrouwen voortdurend op de proef gesteld. En komen fouten vanzelf op het bord van de schipper terecht. In de etappe naar Nieuw-Zeeland nam Bekking een verkeerde beslissing waardoor hij met zijn team vijfde werd in plaats van winnaar. Ogenschijnlijk moeiteloos nam Bekking de verantwoordelijkheid. „Ik heb samen met de navigator een fout gemaakt. Die fout hakte er goed in bij de bemanning. Met name omdat we veertien dagen riant op kop hadden gelegen. Op zo’n moment moet je een grondige analyse maken want anders blijf je in dat dal. Als CEO gaf ik mijzelf de schuld in plaats van anderen zoals in het bedrijfsleven zo vaak gebeurt. Deze fout maken wij nooit weer. De volgende etappe werden wij derde na een waanzinnig goede race.”

Leiderschap

Inmiddels heeft Bekking zeven keer de finish gehaald en staat zijn leiderschap buiten kijf. Heldere afspraken ziet hij als een van de belangrijkste pijlers van zijn beleid. „Ik was laatst bij een partijcongres met 1500 leden. Het congres begon 20 minuten te laat. Omgerekend 30.000 minuten werden verspild. Dat kan toch niet?”

Juichen

„Als Nederlanders ligt onze hiërarchie op zee. Waar hebben wij onze welvaart grotendeels aan te danken? Aan zee. Als in de Formule I een race-auto met volle vaart tegen een muur knalt, staat iedereen te juichen. Maar als een schip zinkt, is dat een groot drama.”

Gebruiksvoorwerp

Voor Bekking is een schip slechts een gebruiksvoorwerp. De bemanning, daar gaat het om. Zoals tien jaar terug met de Movistar. „De constructie deugde niet, de boot was niet sterk genoeg. Vlak voor Kaap Hoorn hadden we al tot ons middel in het water gestaan. Toen kwam de etappe van New York naar Engeland. Slecht weer. Bij een veerboot waren de ruiten op 20 meter hoogte eruit geslagen. We hadden twee pompen aan boord, 1000 liter per minuut. Dat was niet genoeg. Het water stond letterlijk en figuurlijk tot aan onze lippen.''

Vriend

,,Er kwam nog meer slecht weer aan. Dan moet je een keuze maken. Het schip verlaten en overstappen of door de storm heen varen. We zijn van boord gegaan in de hoop dat het schip bleef drijven en dat we de volgende dag weer verder konden. Dat bleek de beste beslissing die ik ooit heb genomen. Zes uur later is het schip vergaan. We werden gered door een van onze tegenstanders. Ze hadden een dode aan boord, een persoonlijke vriend van me. Het schip is nooit meer teruggevonden.”

Concurrent

Zo’n 500 mijl verderop werd Bekking met zijn bemanning in Engeland aan wal gezet. „Door een concurrent die een bemanningslid had verloren en 12 man had gered. Dat vond ik ondanks het drama toch wel weer mooi. We helpen elkaar te allen tijde.”

Verantwoordelijkheid

Hij heeft nog nooit een van zijn jongens verloren, het ergste dat een schipper kan overkomen. „Ik weet niet hoe ik zou reageren als ik naar de familie zou stappen en dat zou moeten gaan uitleggen. Want een ramp van deze omvang valt ook onder mijn verantwoordelijkheid. Daar denk ik veel over na.”

Verdriet

„Mijn verdriet? Weg te gaan bij mijn familie. Dat is het allermoeilijkste. Ik zal het eerlijk zeggen, we hebben dit jaar weer de fout gemaakt. Mijn vrouw en dochter stonden op de kade toen we de haven van Alicante uitvoeren. Helemaal alleen. Dat doet ontzettend veel pijn, mede omdat ik door allerlei verplichtingen geen tijd voor ze had kunnen vrijmaken. Ik leef voor mijn vrouw en dochter. Je wilt zo lang mogelijk bij elkaar blijven, terwijl je weet dat dat niet werkt. Als zij zeggen: dit kan niet meer, dan stop ik onmiddellijk. Vergis je niet, voor en tijdens de race leefden zij 18 maanden mijn leven. In onze sport gaan veel huwelijken kapot. Natuurlijk hebben wij ook onze mindere momenten. Maar we weten dat we elkaar nodig hebben en waar wij aan moeten werken.”