470411
Binnenland

Vernietigend oordeel Teevendeal

DEN HAAG - De Commissie Oosting oordeelt vernietigend over de 'Teevendeal', de schikking die voormalig officier van justitie Fred Teeven namens het OM met drugsbaron Cees H. sloot. Oud-minister Opstelten krijgt er ook flink van langs voor zijn rol in de nasleep in de kwestie en Kamervoorzitter Van Miltenburg blijkt tevens steken te hebben laten vallen.

Dat blijkt uit het zojuist verschenen rapport van de commissie Oosting dat ook erg hard is voor spelers die zich nu nog steeds in het Haagse begeven. Het felst is het rapport over de gang van zaken bij het OM waar de deal gesloten werd en waar de archivering niet op orde was.

Volgens de commissie Oosting kan de deal "de toets van kritiek niet doorstaan". "Niet naar de inhoud en ook niet uit een oogpunt van totstandkoming en afwikkeling", oordeelt de commissie in haar zojuist verschenen rapport. De voormalige officieren van justitie Teeven en Swagerman, momenteel beiden VVD-politicus, sloten in 2000 een deal met Cees H. over zijn geld. Door de nasleep van die deal zijn Opstelten en Teeven opgestapt.

In ruil voor 750.000 gulden boete mocht H. de rest van zijn geld houden. Bij die schikking lijkt alles fout te zijn gegaan wat fout kon gaan. Het belangrijkste is dat het boetebedrag van 750.000 gulden volgens de commissie Oosting veel te laag was. "Geen evenwichtige overeenkomst", zo noemde de hoofdonderzoeker het tijdens een persconferentie. Geconstateerd mag worden dat H. met zijn drugshandel veel meer heeft verdiend dan 750.000 gulden. "Deze pluk-ze operatie heeft een wel heel mager resultaat gehad", aldus Oosting.

Vleugellam

Ook had de fiscus nooit buiten de deal mogen worden gehouden. In ruil voor de 750.000 euro werden de eerder bevroren rekeningen van H. weer vrijgemaakt. In de daarvoor bedachte constructie werd de Belastingdienst vleugellam gemaakt. De drugsbaron heeft over zijn van de Staat teruggekregen gelden dus geen belasting hoeven te betalen. De commissie Oosting heeft daar geen goed woord voor over.

Teeven en Swagerman hadden bij hun onderhandelingen ook geen 'package deal' mogen maken, waardoor H. strafkorting kreeg bij de schikking. Desondanks sloot Teeven een dergelijke overeenkomst in de praktijk wel.

Schokkend is tevens dat de top van het OM, het college van procureurs-generaal, de schikking heeft goedgekeurd, terwijl het bijna niets wist van relevante gegevens. Teeven heeft het college bijvoorbeeld niet voorgelegd dat de Belastingdienst niets van de deal mocht weten. Die geheimhoudingsclausule keurt de commissie af. De OM-top wist niet hoeveel geld H. nou werkelijk had. Swagerman, momenteel Eerste Kamerlid voor de VVD, was verantwoordelijk voor de informatievoorziening aan de OM-top. Dat gebeurde "onvolledig". Het college blijkt zelf echter ook niet op onderzoek uit te zijn gegaan.

Legaal

H. bleek, volgens de FIOD, in 1994 21 miljoen gulden te bezitten toen hij werd aangehouden. Het OM heeft daar maar circa 4,7 miljoen gulden van laten bevriezen en niet de vraag beantwoord of het geld, geheel of gedeeltelijk, via hasjhandel is verkregen. Het overige geld hield H. dus, maar de onderzoekscommissie van Oosting heeft geen aanwijzingen gevonden dat hij dat vermogen op legale wijze heeft verkregen. De drugsbaron heeft dus wel erg veel geld mogen houden. De commissie vindt dat het meer voor de hand had gelegen dat er een strafrechtelijk onderzoek was gestart naar al het geld, zoals de rechter ook wilde, dan dat Teeven en Swagerman deze deal sloten.

De commissie heeft niet kunnen vaststellen dat H. informatie heeft geleverd waardoor de deal voor hem beter uitviel. Teevens oude hoofdofficier, Vrakking, heeft wel tegen de commissie gezegd dat H. met Teeven heeft gesproken in de EBI in Vught. Daar zou H. informatie over veiligheid over personen hebben verstrekt en informatie die van belang was voor opsporing in andere grote zaken. Eerder werd al gesuggereerd dat H. justitie heeft geholpen bij de zaak tegen de beruchte 'Hakkelaar'.

In 2014 en 2015 komt de Teevendeal weer in het nieuws. De wijze waarop de minister van Veiligheid en Justitie, het ministerie en het Openbaar Ministerie hebben gereageerd op het nieuws over de Teevendeal in 2014 en 2015 "wordt gekenmerkt door het ontbreken van een goede regie en onvoldoende probleembesef", vindt commissie Oosting. Als er wel een goede regie was geweest, dan is het aannemelijk dat Opstelten niet had hoeven aftreden, ziet de commissie. Hij had bijvoorbeeld een onafhankelijk onderzoek moeten instellen naar de zaak.

"Voormalig minister Opstelten heeft ten onrechte, tegen een ambtelijk advies in, ervan afgezien om dat onderzoek op te dragen aan een onafhankelijke onderzoeker", oordeelt de commissie vernietigend. Het onderzoek werd ingesteld door het OM en voormalig procureur-generaal Van Brummen. Zijn onderzoek stond onder hoge tijdsdruk en was "onvoldoende grondig", ziet de commissie. Als "pijnlijk bewijs" daarvan wijst de commissie op het feit dat het 'bonnetje' eenvoudig ontdekt kon worden in de archieven.

Verkeerde informatie

De Kamer heeft meermaals feitelijk verkeerde informatie gekregen. Dat begon al in 2002 toen toenmalig VVD-minister Korthals de Kamer vertelde over de twee miljoen gulden die H. zou hebben. Opstelten heeft vastgehouden aan dat onjuiste bedrag.

Tweede Kamervoorzitter Van Miltenburg heeft een opmerkelijke rol in het geheel. Zij kreeg een brief van een klokkenluider die wilde vertellen over de schikking. Die brief werd echter vernietigd door haar. Toen ze de brief te lezen kreeg van een journalist en er vragen over kreeg, sms'te na afloop haar medewerkers dat het om 'een storm in een glas water ging'.

Omdat de Teevendeal twee keer vlak voor een verkiezing werd opgerakeld, werd gesproken van krachten die dit met opzet en planmatig hebben gedaan. "Dit is de Onderzoekscommissie echter niet gebleken."

Pijnlijk genoeg blijkt nu dat de boete die H. betaalde in feite niet eens 750.000 gulden bedroeg, maar ruim 41.000 gulden minder. De schadevergoeding die hij moest betalen voor een mislukte ontsnappingspoging met explosieven was niet goed verrekend in de deal.

!function(d,s,id){var js,fjs=d.getElementsByTagName(s)[0],p=/^http:/.test(d.location)?'http':'https';if(!d.getElementById(id)){js=d.createElement(s);js.id=id;js.src=p+"://platform.twitter.com/widgets.js";fjs.parentNode.insertBefore(js,fjs);}}(document,"script","twitter-wjs");