Nieuws
472754
Nieuws

'Teken thuistest biedt schijnzekerheid'

If you can't make it, don't fake it

Onlangs las ik een interview met de directeur van het bedrijf Tropicare en CarePlus, die een teken thuistest op de markt hebben. De test is voor tien euro bij onder andere het Kruidvat, bol.com en Wehkamp te koop. CarePlus wil nu Noord-Amerika veroveren.

Thuis vanaf de bank testen of een teek Borrelia -de bacterie die Lyme kan veroorzaken- heeft klinkt fantastisch en zo simpel, maar Lyme is niet simpel. Met honderd Borrelia stammen en allerlei soorten celvormen is de ziekte zelfs met een bloedtest die duizenden euro's kost niet altijd goed aan te tonen. Hoe lukt dat dan wel met een teken thuistest van tien euro!?

Andere troep

En vergeten we niet iets? De altijd zo gezellige co-infecties bijvoorbeeld? Een teek mag dan wellicht geen Borrelia bacterie meedragen, maar kan nog wél tientallen andere soorten troep overbrengen waar je ook ziek van kunt worden. Deze test CarePlus niet en ze waarschuwen er ook niet voor. 

Samen met Lymelotgenote Lidewij ben ik meer informatie gaan zoeken over de test en we schrokken ons rot. In deze uitzending van Kassa werd de test met de grond gelijk gemaakt.

'De teken die een rode kring veroorzaakten en die bovendien volgens eigen onderzoek van het RIVM wel degelijk besmet waren met de borreliabacterie, testten negatief met de thuistest. De gevoeligheid van de test is daarmee 0%, berekende het RIVM. Deze testen zijn dus onbetrouwbaar. Toch zijn ze nog steeds verkrijgbaar.'

Eind 2014 heeft CarePlus een, naar eigen zeggen, verbeterde test op de markt gebracht. De betrouwbaarheid hiervan zou 92,99% zijn.'Schijnzekerheid'                                   

Daar denkt Gert van Dijk, voorzitter van de Nederlandse vereniging voor Lymepatiënten anders over. "De test biedt een schijnzekerheid. Mensen denken dat ze niet besmet zijn en letten dan niet meer goed op de symptomen. Er is geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat de test werkt. Het lijkt mij zonde van het geld."

Urenlang zocht ik het internet af op zoek naar wetenschappelijke onderzoeken die de claim van 92,99% betrouwbaarheid ondersteunen. Ik kon ze niet vinden. Omdat ze er niet zijn.

In een direct gesprek met de directeur van CarePlus beaamde hij dit. Wel is er een onderzoek dat zij zelf hebben uitgevoerd. Dit willen ze niet publiekelijk delen, maar ik kreeg het uiteindelijk wel in mijn mailbox. Het onderzoek is een lachertje en mist elke wetenschappelijke basis. Zo werden er onder andere maar 22 teken onderzocht. De directeur zegt er zelf over: "De populatie is niet optimaal als je wetenschappelijk significante uitspraken wil doen, helemaal mee eens."Kritische vragen

Stichting Tekenbetenziekten (STZ) schreef onlangs over de test; 'De tekentest biedt enkel schijnzekerheid. De sensitiviteit en specificiteit van de tekentest is naar de mening van STZ niet op een wetenschappelijke deugdelijke manier vastgesteld.'

Het RIVM heb ik vervolgens een mailtje gestuurd om te vragen of zij de nieuwe test tenminste wel goed vinden en de 92.99% betrouwbaarheid erkennen. Zij schreven terug:

'Careplus heeft het RIVM destijds een concept validatierapport van de nieuwe test gestuurd. Er zijn toen kritische vragen gesteld en suggesties gedaan voor verbeteringen. Wat het RIVM betreft was de validatie onvolledig en bleek uit het conceptrapport níet dat de nieuwe test wel in staat is om te voorspellen of iemand Lyme krijgt na een tekenbeet.

Careplus heeft daarna geen contact meer met het RIVM gezocht en ook niet aangegeven of er iets is gedaan met de opmerkingen en suggesties. Voor ons is het daarom niet mogelijk om aan te geven dat/of de nieuwe test geschikt is om te voorspellen dat iemand Lyme ontwikkelt na een tekenbeet.'Slimme jongens

Hoe is het mogelijk dat de test in Amerika op de markt mag komen? Het antwoord vond ik in het interview met de directeur. Daar tussen alle lettertjes stond wat zij allang weten, namelijk dat de test niet door de gezondheidsbescherming van Amerika zal komen. Maar daar hebben ze iets op bedacht.

In Amerikaanse winkels lig je niet zomaar: daarvoor is goedkeuring nodig van verschillende autoriteiten. Voor de tekentest stond CarePlus voor de keuze om deze al dan niet te laten registreren als zogenoemd medisch hulpmiddel, waarbij de test moet voldoen aan eisen voor veiligheid, gezondheid, milieu- en consumentenbescherming.

De directeur besloot om dat niet te doen. "Dan ben je jaren bezig om het gecertificeerd te krijgen bij de FDA (de Amerikaanse voedsel- en warenautoriteit) en een hoop geld verder", vertelt de directeur. "We hebben gezegd: het is geen medisch hulpmiddel. Want je test niet op de mens, je test de teek."

Slimme jongens.Men up!

En zo komt er in de Amerikaanse winkels een test te liggen - in Nederland dus al verkrijgbaar- waar kraak noch smaak aan zit en die níets te maken heeft met wetenschap. Maar, die wel pretendeert je iets te kunnen vertellen over een eventuele Lymebesmetting.

Careplus: if you can't make it, don't fake it! Geeft niks verder, jullie zijn niet de enige die geen goede test kunnen ontwikkelen. Maar wees eerlijk. Men up,  geef het toe en haal de tekentest zo snel mogelijk van de markt. Het gaat hier niet om het wel of niet krijgen van een gescheurde teennagel, het gaat om een potentieel levensingrijpende ziekte.