Nieuws/Buitenland
473060368
Buitenland

Timmermans: ’Dit akkoord is een te kleine stap voorwaarts’

Landen hebben slotakkoord bereikt op de klimaattop

AMSTERDAM - De klimaattop in Egypte is ten einde. Er komt een fonds voor klimaatschade voor de meest kwetsbare landen. Maar de Europese Unie krijgt niet het wisselgeld waar het op had ingezet: er komen geen nieuwe ambitieuze toezeggingen om de CO2-uitstoot wereldwijd fors te verlagen.

Eurocommissaris Frans Timmermans noemde het in de afsluitende plenaire bijeenkomst met alle aanwezige landen ’een moreel dilemma’. Hij stelde dat er te weinig in het akkoord staat dat andere landen dwingt om hun gebruik van fossiele brandstoffen af te bouwen.

„Maar stappen we op, en torpederen we daarmee een fonds waar kwetsbare landen al decennia hard voor hebben gevochten?”, stelde Timmermans. Weglopen deed de Europese Unie uiteindelijk niet. Hoewel de EU zaterdag daarmee nog wel dreigde: liever geen akkoord dan een slecht akkoord.

Daarmee gaat de VN-klimaatconferentie in elk geval de boeken in als de top die groen licht gaf voor het vormen van een nieuw fonds voor klimaatschade. Het moet helpen tegemoet te komen aan de kosten voor de schade en verliezen door extreem weer en overstromingen.

Ook minister Rob Jetten van Klimaat blijft achter met een dubbel gevoel. „In een jaar met veel extreme weersomstandigheden en alarmerende klimaatrapporten zijn we er niet in geslaagd om grote voortgang te boeken op het terugdringen van CO2 door álle landen die veel uitstoten. Dat is buitengewoon teleurstellend.”

Wel waardeert de D66-bewindsman de vorming van het nieuwe fonds. „Tegelijkertijd is er mede dankzij de open houding van de EU een doorbraak bereikt op het thema klimaatschade. Deze stap helpt het vertrouwen tussen het mondiale noorden en zuiden te herstellen.”

Speciale commissie

Veel meer dan de afspraak dat er een fonds komt voor klimaatschade voor de meest kwetsbare landen is er niet. Het is onduidelijk wie het fonds zal vullen, hoe groot het fonds moet zijn en onder welke omstandigheden sprake kan zijn van uitbetalingen. Er is afgesproken dat een speciale commissie daarover het komende jaar gaat onderhandelen.

Maatschappelijke organisaties zoals Greenpeace en ActionAid zijn blij met de vorming van een fonds voor klimaatschade. „Dit biedt mensen aan de frontlinie van de klimaatcrisis hoop dat er straks geld is om weer op te kunnen bouwen na een nieuwe ramp. Er zal nog veel gestreden worden over onbeantwoorde vragen, maar dit is een cruciaal startpunt”, concludeert Nils Mollema, specialist klimaatrechtvaardigheid bij ActionAid.

Hoewel ambitieuze landen, waaronder de lidstaten van de Europese Unie, hun best deden in de verklaring een tekst te krijgen over ’uitfasering van fossiele brandstoffen’, wilde het Egyptische voorzitterschap daar niet aan. Volgens ingewijden was de druk van Arabische oliestaten te groot om toe te geven aan die spurt om CO2-emissies te verlagen.

Timmermans was er niet blij mee. „We hebben snelheid verloren sinds Glasgow, en we hebben een hoop tijd verspild.” De vorige klimaattop in Glasgow leverde wel de toezegging op dat het gebruik van kolen zal worden afgebouwd. „We zijn tekort geschoten”, aldus de Limburger.