Nieuws/Binnenland
480057
Binnenland

Op avontuur in Sicilië

Rijp voor de pluk!

Geweld is verweven met het leven op Sicilië. Of het nu om een dreigende uitbarsting gaat van de Etna of een misdaad van de maffia. Als toerist merk je er weinig van maar het geeft een bezoek aan de monumentale steden, steile bergdorpjes en prachtige baaitjes wel iets spannends. Op avontuur in Sicilië!

Het is vroeg in de ochtend en de eerste zonnestralen verjagen de nevel in het dal van Val di Kam. Een vogel laat een amechtig fuutfuutfuut horen. De laatste uccello (vogel, it) van het eiland, denk ik in halfslaap. ,,Een goede Siciliaan schiet op alles wat beweegt", had Calogero Ciulla me immers de vorige avond verteld, toen we in de verte doffe knalletjes hoorden. ,,Ik ben geen typische Siciliaan. Ik houd niet van de caccia, van de jacht", stelde hij ons meteen gerust.

Trots op zijn Siciliaanse afkomst is hij wel. In de eetkamer van de agriturismo Feudo Muxarello hangen de familieportretten van drie generaties Ciulla aan de wand. Als pachters sappelden ze voor de hertog verderop in het kasteel, aldus Calogero, die vertelt hoe hij het oude schoolgebouwtje nu als bruidssuite heeft verbouwd. ,,Beetje klein voor een school?", herhaalt hij mijn opmerking. ,,Zo leefden we hier allemaal in mijn jeugd!"

 

 

Olijven

De zon heeft de ochtendmist verjaagd en onthult de herfstkleuren op de hellingen vol omgeploegde akkers waar de tractoren keurige voren in de aarde hebben getrokken. Een paar laatste pompoenen liggen er verdwaald. Deze zondag heeft Calogero met zijn vier kinderen olijven geplukt. Als ik vertel dat ik spijt heb dat ik een olijf van de bomen in de vallei van de tempels in Agrigentoe heb geplukt, begint Calogero te lachen. Olijven liggen maanden in water en zout, zodat ze zacht worden en smaak krijgen, die van mij was daarom nog bitter en brandde een tijd achter in mijn keel. O, en alle olijven worden blauw. Groene zijn gewoon eerder geplukt… Nee, dan smaakt de vijg die de Siciliaan van een cactus plukt en ten koste van naalden in zijn hand voor ons snijdt een stuk lekkerder.

Sicilië zelf is ook rijp om te plukken, vindt Calogero: door de toeristen. Daarom heeft hij na jaren bouwen dit jaar ook een gastenverblijf op zijn land geopend. In het nabijgelegen SantAngelo Muxaro probeert Pierfilippo Spotto met een groepje bewoners het authentieke Siciliaanse dorpsleven te bewaren. Lastig met de meeste kostwinners in het buitenland. ,,Honderden werken er verspreid over het Belgische La Louviere, in de buurt van het Duitse Stuttgart en het Engelse Bedford." Maar met de wereldwijde hang naar eerlijk en lekker eten, komt er wel weer wat leven in de brouwerij in het eeuwenoude stadje bovenop de berg.

 

 

Olga en Enzo die een kaasmakerij hebben in Muxaro, kunnen de vraag al bijna niet meer aan. Uit de hele omgeving komen de bestellingen voor hun verse, traditioneel en dus ongepasteuriseerde ricotta en schapenkaas, die ze maken van de opbrengst van 600 schapen die grazen op de hellingen van de berg. Elk jaar op 6 januari is er in Muxaro Epiphany; het ricottafestival en komen de zonen van Olga en Enzo naar het plaatsje om hun herderstalenten aan den volke te tonen.

Vloeiend Engels

Kleinschaligheid staat voorop in Muxaro. Maar dat de grote deegmachine van Maria, die - zeldzaam! - vloeiend Engels spreekt omdat ze in Londen is geboren, het heeft begeven en ze dus op een kleintje is aangewezen; dat was ook niet de bedoeling. Gelukkig heeft ze het net op tijd voldoende brood kunnen bakken in haar houtoven. Haar nicht, een streng kijkende Italiaanse mamma in zwart, heeft zich geposteerd bij de ingang en voorziet alles en iedereen van commentaar. Tussen het bedienen van haar klanten door, sprenkelt Maria wat olie op een stokbrood met wat kruiden en laat ons deze delicatesse proeven: wat kan vers gebakken brood toch heerlijk zijn.

Een paar steegjes en trapjes verder aan de rand van het dorpje laat Pierfilippo ons alleen met een routekaartje: kunnen we met zijn tweeën genieten van de hoge berg van Muxaro en de schitterende omgeving van Val di Kam. De najaarszon schijnt krachtig en we dalen en klimmen langs een smal paadje rond Muxaro, waar de eerste bewoners in de bergwand met een tholos, een koningsgraf in de bergen hun sporen hebben achtergelaten. Het gouden bord dat er is gevonden, is nu te zien in het British Museum in Londen. Het zweet staat deze oktoberdag op het voorhoofd als we via de oude stenen toegangsweg weer terugkomen op het marktplein. Maar daardoor smaakt de regionale witte wijn op het terras na afloop extra lekker.

 

 

Reiswijzer

Wij reisden met Riskja Travel, regionale specialist Tururi Tours en op de bonnefooi. In de zomermaanden vliegt Transavia direct op Catania en Palermo. Sicilië is ook een zon- en zeebestemming van de meeste touroperators. Voor het binnenland is een huurauto onontbeerlijk.

Maffia

De gruwelijke reeks moorden en aanslagen met als hoogtepunt de aanslag op onderzoekrechters als Falcone en Borsellino, liggen inmiddels twintig jaar achter ons. Maar dat wil niet zeggen dat de mafia uit het dagelijks leven van Sicilië is verdwenen, integendeel. Het zwerfvuil langs de kant van de weg is het gevolg van een machtsstrijd met de overheid. Verwacht ook geen verheerlijking van het verleden in het maffiamuseum in Corleone, waar de organisatie is ontstaan. Het museum is meer een actiecentrum van burgers die niet langer willen zwijgen. U loopt beslist na afloop van de rondleiding met een ander oog door de stad.

Oppassen

Een routeplanner in de huurauto is geen overdreven luxe op Sicilië. De bewegwijzering is duidelijk afgestemd op een bevolking, die zelf de weg weet. Het reactievermogen van de bestuurder wordt ook getest, want Sicilianen hebben de gewoonte om een voorrangsweg te benaderen alsof ze hem al willen oprijden. Bovendien vekeren veel wegen niet in goede staat.

 

 

Eten

De Siciliaanse keuken is zeer de moeite waard. Vooral voor vis en schelpdierliefhebbers. En niet te vergeten heerlijke Siciliaanse wijnen. Op een aantal locaties zijn culinaire activiteiten mogelijk.

Zien en doen

Toeristen verzamelen zich vooral in de buurt van Catania en Taormina, waar de Etna natuurlijk publiekstrekker nummer één is. Palermo is een citytrip waard, maar sla ook de prachtige kust bij Cefalú niet over of de zoutvelden in Trápani. Ga voor opgravingen naar Agrigento en Syracuse of maak een wandeling door natuurpark Lo Zingaro. Sicilië kent naast een aantal zandstranden ook zogenaamde cala's, kleine baaitjes waar je heerlijk privé kan vertoeven. Vergeet niet waterschoenen mee te nemen, want het zijn vaak wel kiezelstranden. Bij een langer bezoek, zijn de diverse eilandengroepen voor de kust van Sicilië de moeite waard. Sicilié is door de vele grotten onderwater ook een paradijs voor duikers en snorkelaars.