Nieuws/Binnenland

WATERSTAND RIVIEREN

Scheepvaart snakt naar hoger waterpeil

Ophemert - De waterstanden van de grote rivieren zijn op het laagste peil sinds 1976. De scheepvaart ondervindt daar hinder van en woonboten komen droog te staan. Maar elk nadeel heeft zijn voordeel.

Jan-Willem Rotermundt (57) woont al veertig jaar pal aan de dijk in het Betuwse dorp Ophemert. Zijn huis grenst aan een dode rivierarm van de Waal. In zijn achtertuin wijst hij op de bovenbalk van een enorme schommel en zegt: „In 1995 was hier de hoogste waterstand aller tijden. Toen voer ik met mijn roeiboot over de balk. Nu is het water zes tot zeven meter lager. Dat kun je je bijna niet voorstellen.”

Uiterwaarden

Rotermundt is hovenier en toezichthouder van de uiterwaarden in zijn dorp. Hij is nog de enige die in de wijde omgeving buitendijks woont. Tijdens hoog water kan zijn woonkamer onder water komen te staan. „Dan komen ze langs voor een foto en nu komen jullie langs omdat het water zo laag is. Ik vind dat wel leuk. Mijn tuin is nu twee keer zo groot. Ik heb een heus strandje en ik kan mijn haventje uitgraven, dat deels is dichtgeslibd. Dat kan alleen als er geen water in staat en dat gebeurt niet vaak.”

Zeldzaam laag

Hij ligt niet wakker van de zeldzaam lage waterstand. „Ik heb zoveel schommelingen van het water meegemaakt, maar mooi is het wel. Het lijkt alsof ik nu in een soort vallei woon: zoveel grond om me heen!”

Woonbooteigenaren

Rotermundt verwacht komend weekend laagwatertoerisme en rivierjutters en mensen met een metaaldetector die spijkers op laag water zoeken. „Met een beetje geluk kom je vondsten tegen zoals wapentuig uit de Tweede Wereldoorlog en scherven.” De meeste problemen ervaren woonbooteigenaren. Zoals Kim van Loon (41). De romp van haar woonschip in de haven van Coers in Arnhem ligt scheef op de bodem van de Rijn.

Afvoerpijp

Net als die van haar dertien buren. Met alle ongemakken van dien: kopjes vallen uit de kast, deuren en wc-brillen vallen dicht en als de lage waterstand aanhoudt, kan er op een gegeven moment niet meer gedoucht en getoiletteerd worden. „We zijn hier niet op het riool aangesloten, maar lozen in het water. Als het peil verder zakt, komt de afvoerpijp in het slib terecht en dan kunnen we niks meer doorspoelen.”

Vreselijk steil

Buurvrouw Reny de Laat kan amper nog aan boord komen, omdat de loopplank vreselijk steil is geworden. „Ik heb nog nooit meegemaakt dat het water zo lang, zo extreem laag is. Laat de regen nu maar met bakken uit de hemel komen.” Het water in de Waal, IJssel en in de Rijn tot Arnhem staat momenteel anderhalve meter lager dan normaal. Rijkswaterstaat verwacht dat dit peil de komende dagen gestaag verder zakt.

Vaargeulen

Vaargeulen zijn al weken ondieper en smaller dan normaal. „We hebben op bepaalde plekken eenrichtingsverkeer ingesteld, omdat schepen elkaar in de bochten niet kunnen passeren”, vertelt Harold van Waveren van Rijkswaterstaat.

Ontdekken

Wandelen in een recreatieplas, de hond uitlaten in de Waal of mountainbiken langs de oevers van de uiterwaarden. Dankzij de lage waterstand kom je op plekken die normaal ontoegankelijk zijn. Zo moet je normaal gesproken recreatieplas De Gravenbol in Wijk bij Duurstede overzwemmen om aan de overkant te komen.

Kribben

Nu kun je het lopend af. In het Betuwse Tiel kun je in de Waal lopen op de blootgelegen basaltstenen. Langs de grote rivieren liggen her en der kribben bloot en nagenoeg overal kun je de uiterwaarden afstruinen. Bijzonder is het scheepswrak uit circa 1300, dat eerder werd gevonden in de Waal bij Gendt.