Nieuws/Binnenland
483784
Binnenland

Advies: 'Slik iedere twee dagen slechts één ijzertablet'

Betere behandeling ijzertekort ontdekt

Patiënten met bloedarmoede door ijzergebrek zijn beter af met minder pillen, stellen onderzoekers van het Radboudumc. In plaats van een tot driemaal per dag, lijkt het beter om slechts één ijzertablet per twee dagen te slikken.

Weken- tot maandenlang een tot wel drie keer per dag een ijzertablet slikken, leidt vaak tot maag- en darmklachten. Dat komt voor een deel doordat slechts vijftien procent van het ijzer in de tabletten door de dunne darm wordt opgenomen en in het bloed komt. Het merendeel komt in de dikke darm, waar het ijzer de groei van ongunstige bacteriën bevordert.

Bacteriën

Onderzoekster Dorine Swinkels: "Het zou dus beter zijn als al het ijzer uit de tabletten al in de dunne darm wordt opgenomen, zodat het in de dikke darm niet tot bijwerkingen leidt."

Het hormoon hepcidine blijkt onder meer de opname van ijzer uit de darmen te regelen. Stijgt de concentratie hepcidine in het bloed, dan wordt de ijzeropname vanuit de darm teruggeschroefd. Bij een daling van het hepcidine wordt er juist meer ijzer opgenomen.

Die wetenschap leidde bij Swinkels en collega's tot de vraag of de huidige standaardbehandeling niet beter kan. "We weten dat ijzertabletten de hoeveelheid ijzer in het bloed omhoog jagen. Het is best mogelijk dat de concentratie hepcidine daardoor stijgt, waardoor er vervolgens minder ijzer kan worden opgenomen. Dan haalt de dunne darm minder ijzer uit de tabletten en verlaat het meeste ijzer via de dikke darm het lichaam. We vonden het een interessant idee dat we zijn gaan testen bij een groep jonge vrouwen met ijzergebrek maar zonder bloedarmoede", zegt Swinkels.

'Wacht twee dagen'

De onderzoekers zagen inderdaad dat de ijzerspiegels in het bloed stegen na inname van ijzertabletten. De stijging was hoger naarmate ze meer ijzer vevatten. Swinkels: "We zagen ook dat de lever tot 48 uur na het slikken van een ijzertablet meer hepcidine afgaf aan het bloed. Die hogere hepcidine-concentraties in het bloed beperken ongeveer twee dagen lang het inbouwen van ijzer in de rode bloedcel. Kortom: na de eerste ijzerpil werken de volgende ijzerpillen minder goed. Pas twee dagen later lijkt de situatie weer optimaal voor een nieuwe ijzerpil."

Het meeste ijzer uit een tablet bereikt het beenmerg - en dus de rode bloedcellen - als iemand eenmaal in de twee dagen een tablet slikt van 40 tot 80 milligram ijzer. Het lijkt er volgens de onderzoekers dus op dat op maandag, woensdag en vrijdag voor het ontbijt een tablet van 40 - 80 mg innemen de beste manier is om ijzergebrek te behandelen.

Inmiddels is het onderzoeksteam al bezig met nieuw onderzoek waarmee ze dit verder willen bewijzen.

De resultaten van het onderzoek verschenen in Blood.