Nieuws/Binnenland
49615
Binnenland

Longarts De Kanter stelt minister verantwoordelijk

’Verschrikkelijke cijfers, wat een toestand’

Over 20 jaar zitten de wachtkamers in ziekenhuizen overvol met volwassenen die longkanker hebben. Vooral vrouwen, die nog gevoeliger lijken te zijn voor longschade dan mannen bij roken, zullen worden getroffen. Dat stelt longarts Wanda de Kanter van het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam naar aanleiding van de jongste rookcijfers waaruit blijkt dat een derde van de 18 tot 25-jarigen wel eens een sigaret opsteekt. „Verschrikkelijke cijfers, wat een toestand.”

De Kanter stelt de minister van Volksgezondheid, Schippers, hiervoor verantwoordelijk. „Een volkomen falend overheidsbeleid. In haar hele bewindsperiode heeft ze geen enkele campagne gevoerd om het beginnen met roken tegen te gaan. Die paar maatregelen van afschrikwekkende plaatjes en het verkoopverbod van 16 naar 18 zijn lachwekkend en niet effectief.” De overheid weet donders goed wat wel werkt, zegt De Kanter. „Dat zijn een hoge prijs, slechte beschikbaarheid en campagnes. In elk land waar het anti-rookbeleid vruchten afwerpt, zijn de sigaretten veel duurder dan hier. Maak het onbetaalbaar.

Pakje 30 euro

Longkankerpatiënte AnneMarie van Veen deed vorig jaar bij het Openbaar Ministerie in Amsterdam aangifte van poging tot doodslag tegen de vier grootste tabaksproducenten in Nederland. Ze werd terminaal ziek door roken. Ook AnneMarie wijt het stijgend gerook onder jongeren door onjuist ontmoedigingsbeleid van de overheid. „De politiek had meer kunnen doen”, stelt ze vast. Bijvoorbeeld de prijs van een pakje sigaretten opschroeven naar 30 euro. „Dát is effectief ontmoedigingsbeleid”, zegt Van Veen. AnneMarie denkt dat jongeren niet bereid zijn om zo veel geld neer te tellen voor tabak. Daarnaast zou tabak niet meer in supermarkten moeten worden verkocht, vindt ze.

De e-sigaret zou het roken onder jongeren kunnen hebben aangejaagd, vreest AnnaMarie. „Aan die sigaret kleeft toch een soort gezond imago, dat het een gezonde vorm van roken is. Daar schuilt het gevaar, omdat de overstap naar een gewone sigaret daardoor mogelijk gemakkelijker wordt.” Van Veen is wel blij dat een groeiende groep politieke partijen openlijk erkent dat de maatregelen die door de politiek zijn genomen ’weinig tot geen effect’ hebben gehad. „Dat is een ontzettende overwinning.”

Emotionele campagnes

Als De Kanter een campagne zou mogen maken, zou ze zich richten op de ouders en volwassenen: „Emotionele campagnes die laten zien dat je kind straks alleen achter blijft als je doorrookt, met de tekst : wist jij dat twee van de drie rokers overlijdt aan de gevolgen van tabak? Dat creëert bewustzijn én draagvlak voor effectieve maatregelen. Je richten op de risicogroep van de laagopgeleide groep jongeren is veel minder effectief. Die vinden 40 jaar nu al heel oud, dus om dan daaraan te sterven zien ze nog niet als heel erg. Zij leven in het nú. In Engeland is er een heel mooi indringend filmpje van een kind dat uit een huis wegloopt bij een gestorven ouder aan longkanker. Er staat bij dat twee op de drie rokers overlijdt aan kanker.”

Ouders en kinderen moeten zich veel bewuster worden van de gevolgen. „Van 90 landen is in ons land de kennis over roken het laagst. Ik vertel het nog maar een keer: Vrouwen overlijden nu al vaker aan longkanker dan aan borstkanker. Dat is het gevolg van het rookgedrag van 20 jaar terug. Dat zal, met deze jongste cijfers, alleen maar toenemen. Bij borstkanker overleven veel vrouwen, dus die verhalen hoor je. Maar als bij vrouwen longkanker wordt geconstateerd, is na vijf jaar 85% overleden. Die mensen zie en hoor je niet, want ze zijn dood.” De overheid laat dit allemaal toe, stelt de longarts. „Dit heeft niets met een liberaal beleid te maken. Als je vrij bent, kies je niet voor verslaving.”