Nieuws

Wandelen

Paterswolde; langs landgoederen

Het is elk jaar de Grote Vraag: krijgen we een witte kerst? Tegenwoordig geven Helga van Leur, Piet Paulusma en onze Frans Schrader antwoord op die vraag, maar eens leidde hun grote voorbeeld Jan Pelleboer ons met rapportcijfers langs depressies en hogedrukgebieden. Pelleboer en zijn woonplaats Paterswolde werden vaak in één adem genoemd. Wij bezoeken het dorp en fraaie omgeving net onder de stad Groningen.

Paterswolde ligt precies op de grens van de provincies Drenthe en Groningen. Aan het Paterswoldsemeer dat tot halverwege de 18e eeuw nog een zompig veenmoeras was. Na te zijn afgegraven voor turf werd het meer begin vorige eeuw langzamerhand ingericht voor recreatie. Vanuit de stad Groningen kwamen de mensen met de omnibus of paardentram om er te vissen en te ontspannen, terwijl langs de oevers van het meer steeds meer zomeroptrekjes van stadjers werden gebouwd en de oevers verfraaid met bomen en struiken.

Omdat men zo'n vijftig jaar geleden al voorzag dat Groningen zou groeien tot een stad met zo’n 200.000 inwoners, een aantal dat men dit jaar inderdaad bereikte, werd het gebied de afgelopen decennia nog verder geschikt gemaakt voor de opvang van grote aantallen recreanten.

 

 

Welgestelde deel

Paterswolde als het Zandvoort, of zo u wilt, het Scheveningen van Groningen dus. Het dorp was echter al veel eerder ontdekt door het welgestelde deel van onze bevolking waardoor de omgeving vol staat met landgoederen, waarvan de meeste zijn aangelegd in Engelse landschapsstijl. Zou je vroeger zijn weggejaagd, tegenwoordig zijn ze gelukkig opengesteld voor ons allemaal. Het eerste landgoed dat we passeren, Vennebroek, werd aangelegd rond 1848. Op de plaats van het huidige landhuis heeft ooit een veel oudere havezate gestaan (1689), dat werd bewoond door leden van de Drentse adel.

Op het terrein ronden we een mooie vijver om bij het Friesche Veen te komen. Het meer is net als het Paterswoldsemeer ontstaan door de afgraving van veen. Voordat men begreep hoe uniek dit gebied is, was het de vuilnisbelt van Groningen. Rondom het meer is een mooi pad aangelegd dat ons naar de aangrenzende polder leidt. Onderweg komen we langs villa Weltevreden, dat ooit ook bekend was als het Zusterhuis, omdat er verpleegsters waren gehuisvest. Voor het huis ligt een betonnen steiger. zodat zwemmers niet over de modderige oever hoeven te lopen.

Vogelkijkhut

Op de plaats waar vroeger een zomerhuisje van de bewoners stond, passeren we nu een vogelkijkhut. Het pad af lopen we verder over de dijk die het meer scheidt van de polder Oosterland, een populair leef- en broedgebied van vele (weide)vogels. De polder uit lopen we het volgende landgoed op, De Duinen. Op inderdaad omdat het landschap glooit doordat er in de IJstijd veel dekzand is afgezet. Later verhoogde men het landschap nog eens extra met het zand dat vrijkwam door de aanleg van de vijver.

 

Na het verlaten van het prachtige landgoed lopen we de polder weer in, richting de A28, de snelweg richting Zwolle. Onderweg passeren we de Witte Molen, een in 1892 gebouwde poldermolen die werd gebruikt om de polder droog te malen en in 2003 compleet is gerestaureerd. We volgen het pad langs het Noord-Willemskanaal en passeren aan de bosrand de overblijfselen van een oude havezate, wat nog te herkennen is aan de oude grachten. Even verder zien we de achterkant van het witte landhuis Oosterbroek dat nog vrij nieuw is, in tegenstelling tot het gelijknamige landgoed dat een beuken- en sterrenbos heeft.

Oude muziekinstrumenten

Het volgende landgoed, Vosbergen, is aangelegd door het echtpaar Kraus-Groeneveld. We passeren hun graf onderweg in een uitgebreid naaldbomenpark. Het landhuis heeft een museum voor oude muziekinstumenten. Via opnieuw De Duinen komen we bij Lemferdinge, een havezate die al in 1447 in documenten wordt genoemd. Het huis is sinds 1994 rijksmonument en nu ook in dienst als trouwlocatie voor de gemeente Tynaarloo, terwijl op de bovenverdieping een expositieruimte is.

Na een klein stukje wandelen door Eelde, met een fraai openluchtzwembad, wandelen we De Braak in. Het landgoed heeft o.a. een berceau, een laan waar aan beide kanten bomen staan die in het midden van het pad samenkomen, zodat je in het goede jaargetijde door een tunnel van groen loopt. Zo bleven de adelijke dames lelieblank, zoals het heurde in de tijd dat alleen de arbeiders die op land werkten bruin werden. Als u wilt kunt u het naastgelegen doolhof bezoeken dat recentelijk is vernieuwd omdat de oorspronkelijke beukenhagen beschadigd waren.

 

 

Roekenkolonie

Op het landgoed, dat geen landhuis meer heeft, leeft een roekenkolonie van honderden paartjes en in het voorjaar trekken vele duizenden padden vanuit het nabijgelegen Eelderdiep en het Kluivingsbos naar de vijvers van De Braak om er hun kikkerdril af te zetten.

Maar dat is pas weer over een paar maanden. Eerst dus wel of geen witte Kerst. Even geïnformeerd bij Frans Schrader, wiens voorspellingen ik blind vertrouw sinds hij me in Wenen op de tribune van het Ernst Happelstadion bezwoer dat Ajax van AC Milan ging winnen: ,,Het gaat erom spannen, maar het grootste deel van ons land blijft gewoon groen. Want zijn er in december veel mollen, dan laat de winter met zich sollen."

Reacties: jduijs@telegraaf.nl

Reiswijzer:

14 kilometer, 75 procent onverhard, honden toegestaan

Adres startpunt: de parkeerplek nabij Hoofdweg 266, 9765 CM, Paterswolde. Op de aftakking van de doorgaande weg is parkeerruimte.

Horeca: onderweg geen horecagelegenheden. Aan de weg langs het Paterswoldsemeer vindt u diverse fraaie restaurants en paviljoens waar u met uitzicht op het meer kunt genieten van een hapje of drankje.

Beste lezer, de aankondiging van een kerstwandeling op deze plaats berust op een misverstand. De betreffende wandeling op 2de Kerstdag gaat niet door. Onze excuses voor de verwarring.