Nieuws/Vrouw

Congres Gender en Gezondheid maakt balans op

Vrouwen vaker ziek dan mannen

Door Marjolein Hurkmans

Genderneutraal is tegenwoordig het toverwoord. Of het nou om toiletten gaat of om kinderkleding. Alleen in de gezondheidszorg gaat die vlieger niet op. Dat vindt minister Edith Schippers ook. Daarom investeerde zij namens het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vorig jaar 12 miljoen euro in een onderzoek naar de verschillen tussen mannen en vrouwen in de gezondheidszorg. Gisteren werd tijdens het congres Gender & Gezondheid van Women Inc. in aanwezigheid van koningin Máxima de balans opgemaakt van het eerste jaar.

Het onderzoek was en is hard nodig. Dat blijkt wel uit de cijfers. Vrouwen tussen de 15 en 65 jaar hebben een ziekteverzuim van 4,7%. Tegen een percentage van 3,4% van mannen in dezelfde leeftijdscategorie. Het aantal vrouwen dat wegens gezondheidsredenen niet buitenshuis werkt, is anderhalf keer zo groot als het aantal mannen en dat aantal wordt ieder jaar groter. Daar zijn diverse oorzaken voor, zo meldden de verschillende deskundigen.

Om te beginnen zijn mannen en vrouwen niet gelijk. Vrouwen hebben bijvoorbeeld kleinere organen, een ander hartritme en meer lichaamsvet. Toch is medisch onderzoek door de jaren heen louter op mannen gedaan. Volgens professor Ton de Boer, voorzitter van de commissie ter beoordeling van geneesmiddelen was dat indertijd een uit praktische argumenten voortgekomen beslissing. Vrouwen hebben nou eenmaal veel meer hormonale schommelingen dan mannen (menstruatie, overgang). Dat maakte het onderzoek lastiger. Maar juist die hormonale schommelingen blijken dus achteraf een belangrijke oorzaak van foutief medisch handelen bij vrouwen. De medicijnen die bij mannen prima werken, doen bij vrouwen soms meer kwaad dan goed. Volgens Amerikaanse cijfers zouden zelfs 8 op de 10 medicijnen die aan vrouwen worden voorgeschreven gevaarlijk zijn, zo beweert de Canadese dr. Cara Tannenbaum, scientific director van het instituut voor gezondheidsonderzoek en gender. Ter gerustelling: door schade en schande wijs geworden, worden de medicijnen tegenwoordig op evenveel mannen als vrouwen gestest.

Overgang

Een andere belangrijke oorzaak van het hogere ziekteverzuim van vrouwen ligt bij de hormonen zelf. Vooral de overgang is lang een ondergeschoven kindje geweest. Toch is het ziekmelden van 1 op de 3 vrouwen een direct gevolg van de menopauze. En dan zijn het niet alleen de opvliegers die opbreken, maar vooral de chronische vermoeidheid, concentratiestoornissen en de vergeetachtigheid. Doodzonde, zo vindt Petra Verdonk, psychologe en universitair hoofddocent aan de VU Medisch Centrum. „Juist vrouwen tussen de 45 en de 55 zijn droomwerkneemsters. Ze zeggen overal ja op, zijn continu bezig alle ballen in de lucht te houden, combineren zorg voor puberkinderen met een carrière en mantelzorg; multitaskers bij uitstek. Je zou er als werkgever juist voor moeten zorgen dat die vrouwen werkonstandigheden hebben die hen ondersteunen. Een raampje dat open kan, doet vaak al wonderen.”

Women Inc.-directeur Jannet Vaessen is blij met de vorderingen die inmiddels zijn gemaakt. „Artsen zijn zich bewuster van de verschillen tussen mannen en vrouwen en passen hun behandelingen aan, op medische faculteiten wordt aandacht besteed aan genderspecifieke zorg en ook het publiek wordt steeds bewuster. Ook dankzij de campagne ’Behandel me als een dame’. Alleen de farmaceutische industrie is nog niet echt aan boord. Maar misschien zijn die er wel heel hard mee bezig achter de schermen. Dat hopen we dan maar.”