Nieuws/Binnenland

Hennis: overlopen is 'onaanvaardbaar, wrang en ernstig'

DEN HAAG - „Onaanvaardbaar, strafbaar en wrang”, zegt minister Jeanine Hennis van Defensie. „Verschrikkelijk ernstig”, vindt premier Mark Rutte. „Onwenselijk en niet te begrijpen”, zegt de militaire vakbond VBM. Ze reageerden donderdag op het nieuws dat een actief dienende sergeant (26) van de luchtmacht onlangs waarschijnlijk vanuit Nederland is overgelopen naar Islamitische Staat (IS) in Syrië. Defensie heeft daar aanwijzingen voor.

De man is geschorst. Hij heeft geen toegang meer tot informatie, systemen en locaties van Defensie. Het Openbaar Ministerie onderzoekt de zaak. Defensie wil niet zeggen over welke gevoelige informatie hij kan beschikken. De man werkte naar verluidt op vliegbasis Gilze-Rijen. Defensie bekijkt wat de risico's zijn voor de eigen organisatie en neemt waar nodig maatregelen.

Het is de eerste keer dat een actief dienende Nederlandse militair uitreist. In het verleden zijn er al wel ex-militairen naar Syrië vertrokken om zich daar in de burgeroorlog te mengen, zoals Salih Yilmaz (27).

Militairen worden uitgebreid onderzocht. Dat gebeurt door de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. De sergeant moet ook zo'n screening hebben ondergaan. Volgens de MIVD is het niet altijd te zien dat mensen radicaliseren. Vooral eenlingen, de lone wolves, zijn moeilijk te herkennen.

De overgelopen sergeant hangt een levenslange gevangenisstraf of dertig jaar boven zijn hoofd, zeggen de advocaten Michael Ruperti en Sébas Diekstra. Ze zijn beiden gespecialiseerd in militaire zaken. Ruperti: „Als hij zich bij IS aansluit, doet hij dat bij de vijand. Dat is desertie naar de vijand. Als hij in tijd van oorlog opzettelijk de vijand helpt, komt dat neer op militair verraad. Het kan dat hij cruciale informatie doorspeelt aan IS.”

„Het uitreizen van mensen naar conflictgebieden zoals Syrië en Irak is altijd onwenselijk”, reageert minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie). „Natuurlijk is dat zorgwekkend.” Hij benadrukt dat de regering er alles aan doet om mensen tegen te houden.

Kamerleden reageren geschrokken. Angelien Eijsink (PvdA): „Defensie moet nu alles op alles zetten om boven tafel te krijgen hoe dit heeft kunnen gebeuren en welke informatie mogelijk in handen van IS is gekomen.” SP'er Jasper van Dijk wil weten wat Defensie heeft gedaan om dit te voorkomen en of Defensie „nog meer mensen in het vizier heeft met vergelijkbare plannen”. Geert Wilders (PVV): „Defensie blijkt dus helaas misbruikt te worden als een opleidingsinstituut voor terroristen.”