Nieuws/Columns

Pensioenfonds geniet het meest van roken

Vorige week kopte deze krant dat steeds meer jongeren roken. Maar liefst 36% van de jongeren tussen de 18 en 25 jaar rookt en volgens de onderzoekers was de conclusie dat het anti-rookbeleid van onze overheid faalt. De horrorplaatjes op de pakjes sigaretten, de accijnzen, de geldverslindende campagnes op televisie om roken te ontmoedigen… kennelijk weerhoudt niets onze jongeren ervan om tóch te gaan roken. Ik heb altijd moeite met dit type onheilstijdingen. Kijk, roken is een probleem, maar dat zou het vooral voor de rookverslaafde zélf moeten zijn.

Voor alle andere partijen is roken een complex samenspel van kosten en opbrengsten geworden die de boel vertroebelen. Sommige partijen willen een rookverbod omdat dat scheelt in de kosten en anderen zouden het liefst zien dat er nog veel meer gerookt wordt omdat hen dat meer inkomsten oplevert.

Laat ik de verschillende belangen eens uit elkaar trekken, dat werkt soms namelijk enorm verhelderend:

Voor de overheid zijn rokers een mooie inkomstenbron. Iedere sigaret die gerookt wordt levert de overheid ruim 23 cent op aan accijns en btw. Met ieder pakje van 19 sigaretten glijdt er zo €4,40 in de zakken van de Belastingdienst. Dankzij de rokers vloeit er ieder jaar bijna €2,5 miljard aan belastinginkomsten naar de overheid.

Een verstokte roker die vanaf zijn 18e een pakje sigaretten per dag rookt heeft tot zijn dood bij de huidige sigarettenprijzen zo’n €100.000 aan extra belastingen voor zijn rookgedrag betaald.

Zelf heb ik nog nooit gerookt, maar ik begrijp dat het behoorlijk verslavend is als je er eenmaal aan begonnen bent. Dus als onze overheid oprecht is om roken te ontmoedigen dan moeten we zorgen dat jongeren er nooit aan beginnen. Ik stel voor dat de overheid invoert om geen sigaretten meer te verkopen aan iedereen onder de 25 jaar. Het winkelpersoneel is al gewend aan een identificatieplicht onder de 18 jaar, dus het zou een kleine moeite zijn om die plicht uit te breiden naar 25. Natuurlijk zullen jongeren die in de grensstreek wonen, hun sigaretten in Duitsland en België halen, maar voor het gros van de jongeren in Nederland wordt roken dan toch lastig.

Dan nog even over de zorgkosten. Elk jaar sterven 20.000 mensen als gevolg van roken en 20 tot 30 procent van alle kanker wordt veroorzaakt door roken. Van de 3,5 miljoen rokers in Nederland, zullen er twee miljoen doodgaan aan het roken en oudere rokers kosten de maatschappij duizenden euro’s aan zorgkosten per jaar meer dan niet-rokers.

Aan de andere kant, leven de niet-rokers ook weer langer en hoe ouder je wordt, hoe duurder je bent voor de zorg. Dus volgens mij kun je die twee zaken tegen elkaar wegstrepen.

’Waarom niet salaris van rokers korten?’

Roken is ook de oorzaak van honderden woningbranden per jaar. Dat kost ook geld, maar wordt meestal gedekt door de verzekering. Hoewel, daarmee stijgen de verzekeringspremies en die brengen we ook allemaal weer op.

Wie ook last hebben van rokers zijn de werkgevers. Uit onderzoek blijkt dat rokers vaker ziek zijn, rookpauzes nemen en minder productief zijn. Het scheelt zo’n 10% aan productiviteit met niet-rokers. Eigenlijk is het oneerlijk dat werkgevers gestraft worden voor het in dienst hebben van rokers, dus ik stel voor dat we werkgevers de vrijheid geven om het salaris van de rokende werknemers vanaf de volgende maand met 10% te korten. Gewoon 10% onderaan het loonstrookje eraf vanwege ’kosten door roken’. Voor veel werknemers zal dat de aanleiding zijn om nu écht te gaan stoppen met roken. En voor hen die de sigaret nog niet laten liggen, zullen de niet-rokende collega’s die voor hetzelfde werk 10% meer krijgen en bij de koffiemachine pochen over hun nieuwe aankopen, het laatste duwtje zijn om te stoppen.

Laat ik nog even een ander aspect van roken bij de kop pakken: De levensverwachting. Rokers leven gemiddeld 10 jaar korter dan niet-rokers. Gemiddeld zullen we allemaal als tachtigers sterven, maar van de vrouwelijke rokers haalt slechts een derde de leeftijd van 80 van de mannelijke rokers maar een kwart. Voor de overheid is dit goed nieuws want 10 jaar korter leven, scheelt een flink bedrag aan AOW-uitkering.

De onbetwiste winnaars van ’eerder doodgaan door roken’, zijn echter de pensioenverzekeraars en pensioenfondsen. Iedere verstokte roker die tien jaar eerder overlijdt, bespaart het pensioenfonds gemiddeld zo’n €100.000 aan pensioenpremie die niet uitgekeerd hoeft te worden. Kassa! Het klinkt wellicht wat radicaal maar ik zou zeggen; geef de pensioenfondsen de vrijheid en misschien zelfs de verplichting om iedere verstokte roker, maandelijks een gratis slof sigaretten te sturen. Zo kom je de rokers toch nog enigszins tegemoet.

Voor de pensioenfondsen een mooie actie om hun pensioenfonds extra onder de aandacht te brengen. En door de link te maken tussen de sigaretten en je pensioen, is het ook meteen duidelijk dat het pensioenfonds veel baat heeft bij jouw rookverslaving. Ik denk zomaar dat de gemiddelde Nederlander, door die gratis slof sigaretten van het pensioenfonds, meer interesse zal krijgen in zijn pensioen. Iets dat het jaarlijkse pensioenoverzicht en alle pensioencommunicatie ten spijt, nooit eerder gelukt is. En qua ontmoediging is dit allicht beter dan het horrorplaatje op de verpakking.