Nieuws/Columns

analyse verhogen AOW-leeftijd ongeliefde, maar goede maatregel

Oplossing is anders omgaan met ouder personeel

De verhoging van de AOW-leeftijd is één van de beste kabinetsmaatregelen. Misschien geen populaire ingreep, maar vanwege de vergrijzing onontkoombaar. De overheidsfinanciën zijn hierdoor bestendig tegen vergrijzing.

Een hogere AOW-leeftijd is ook goed verdedigbaar tegenover werkenden, omdat hun gemiddelde levensverwachting in de voorbije decennia spectaculair is gestegen. Hoewel we straks pas met 67 jaar (of nog later) AOW krijgen, resteert er dan nog altijd een pensioenperiode van gemiddeld 18 jaar.

Er is een grote ’maar’ – en daar maakt vakbond FNV terecht een punt van. Kan iedere werkende op een gezonde manier die hogere AOW-leeftijd halen? Kunnen stratenmakers en metaalarbeiders doorgaan met werken tot hun 67e of nog langer?

Daarom was eerder al tussen vakbonden, werkgevers en politiek afgesproken dat er een vervroegde AOW zou komen voor zware beroepen. Maar dat bleek in de praktijk ingewikkeld vorm te geven. Want wat is een zwaar beroep? Het is tot nu toe dan ook nog niet gelukt om een duidelijk afgebakende en betaalbare uitzondering op de hoge AOW-leeftijd te maken.

Inkomensval

Ook de FNV is er niet in geslaagd een gericht plan te bedenken voor alleen zware beroepen. De vakbond wil nu iedere werkende de mogelijkheid bieden tot vier jaar eerder met pensioen te gaan. De overheid moet financieel bijspringen en dan nog lukt het niet om de inkomensval bij een vier jaar vroegere AOW te beperken. In het FNV-plan is een of twee jaar eerder stoppen financieel nog wel te behappen.

Een belangrijk deel van de oplossing ligt niet in eerder stoppen met werken, maar in een andere manier van omgaan met oudere werknemers. Helaas maakt de FNV daar weinig woorden aan vuil.

Het beleid heeft al een radicale verandering doorgemaakt met de verhoging van de AOW-leeftijd en de afschaffing van vut en prepensioen. Nu de praktijk nog. De kern van het probleem is dat er nog geen arbeidsmarkt voor ouderen is, terwijl van die ouderen wel wordt geëist dat ze veel langer aan de slag blijven.

De mentaliteit bij bedrijven moet nu snel veranderen. Veel werkgevers moeten nog ontdekken wat de waarde van ervaren werknemers is. En zij hebben een medeverantwoordelijkheid om hun personeel tijdig bij- en om te scholen zodat de eindstreep in minder zwaar werk kan worden gehaald.