543070
Binnenland

John van Doorn en Bas ter Brake kregen iedereen mee met fantastisch idee

Sail geboren in Spaanse kroeg

Amsterdam - Een havenkroeg in de Noord-Spaanse plaats La Coruña is de plaats waar de kiem is gelegd voor de Sail-manifestaties in Amsterdam. Het gesprek dat daar in 1974 werd gevoerd tussen twee mannen mondde uit in de allereerste Sail ruim een jaar later.

Een van die twee mannen leeft nog: John van Doorn uit Amsterdam. De nu 70-jarige Van Doorn weet het nog precies. Hij was in juli 1974 bootsman van de beroemde Nederlandse driemaster de Eendracht en deed met deze boot net La Coruña aan. Bij de haven in een café met de naam La Conchitta, wat in het Spaans onder meer ’kleine zeeschelp’ betekent, raakte Van Doorn in gesprek met een gepensioneerde Nederlandse marineofficier, kapitein-ter-zee Bas ter Brake, die ook meevoer op de Eendracht.

Ter Brake had een idee en vertelde dat met een paar biertjes erbij in het café aan Van Doorn. Een Engelse zeilorganisatie, de International Sail Training Association, organiseerde al jaren grote zeiltochten met tallships naar westerse havensteden. „Zullen we die club eens naar Amsterdam uitnodigen en er een feestje omheen bouwen?”, stelde Ter Brake voor.

Positie

Van Doorn werkte destijds als hoofd sector bedrijven in het Amsterdamse gemeentehuis. Hij was in de positie om binnen de gemeente Amsterdam de handen voor zo’n plan op elkaar te krijgen. Van Doorn zelf, met zijn nautische achtergrond, vond het in ieder geval een ijzersterk idee. „Het begon in die kroeg met dat gesprek. Bas heeft het bedacht, samen hebben we het concept uitgediept.”

Van Doorn was om, nu het college van Amsterdam nog. Uiteindelijk werd er een stichting gevormd waar Ter Brake vicevoorzitter van werd. En er kwam er een budget vanuit de gemeente van 100.000 gulden. Alles werd opgetuigd en de inschatting voor het aantal bezoekers dat te verwachten viel was 100.000. Uiteindelijk werden het er 700.000. Kortom, de eerste Sail werd een succes.

Twee jaar later, toen er plannen werden gesmeed om het evenement een vervolg te geven en in 1980 opnieuw te organiseren, overleed Ter Brake. Een van de twee geestelijk vaders van Sail zou de tweede Sail niet meer zien. Van Doorn ging door en organiseerde het evenement ook in 1980 en 1985.

Tot drie uur ’s middags werkte hij op het gemeentehuis aan zijn gewone taken, daarna begon zijn onbezoldigde werk voor Sail. „Twee jaar voor een Sail begon ik dag en nacht te werken. Dat was ook de reden dat ik gestopt ben; na drie Sails vonden ze het bij mij thuis echt wel genoeg.”

Koude Oorlog

Hoogtepunten voor Van Doorn waren niet alleen de steeds oplopende bezoekersaantallen, maar ook de manier waarop hij er, midden in de Koude Oorlog, in slaagde de kapitein van de indrukwekkende Russische viermaster Kruzenshtern over te halen naar Amsterdam te komen in 1980. Het Russische ministerie stond niet te springen, maar zei dat de kapitein uiteindelijk zelf mocht beslissen.

Dus bedacht Van Doorn een plan. Hij vertrok samen met politiek officier van de Russische ambassade in Nederland naar Kopenhagen, waar de boot toevallig lag. „We hebben met zijn drieën in die kajuit zitten zuipen. Drie flessen wodka voor drie personen. En uiteindelijk zei de kapitein: ’We komen naar Amsterdam!’”

En de Sail nu, wat vindt Van Doorn daarvan? „Het is veel groter en commerciëler geworden. Maar als je voor schepen komt, kun je nog steeds je hart ophalen, dat is hetzelfde gebleven.” De komende dagen, vanaf woensdag tot en met zondag, zal Van Doorn voortdurend op en rond het IJ te vinden zijn. Niet meer als organisator van Sail, maar als lid van het Amsterdamse Havenkoor waar hij voorzitter van is.

Als Van Doorn morgen, wanneer de manifestatie begint, om zich heen kijkt is hij een gelukkig man. Al die duizenden boten hadden daar misschien niet gevaren als hij niet samen met oud-marineofficier Ter Brake in die kroeg in Spanje dat idee had uitgewerkt.

„Ooit liep ik als ventje van 5 met mijn ouders rond in Rotterdam tijdens de Wereldhavendagen. Ik was diep onder de indruk. Ik weet nog dat ik dacht: zoiets zou ik ook wel eens willen organiseren. En vervolgens komt Sail Amsterdam op mijn pad. Een jongensdroom is uitgekomen.”