Nieuws/Binnenland
543410825
Binnenland

Coronablog woensdag 7 april

LIVE | AstraZeneca past bijsluiter aan

Amsterdam - Het coronavirus blijft de wereld in haar greep houden. Volg hier het laatste nieuws.

  • Wie krijgt wanneer een coronaprik en met welk vaccin?
  • Merkel hamert op totale lockdown in heel Duitsland
  • Europese toezichthouder EMA komt met oordeel AstraZeneca-vaccin, Spaanse regio stopt toediening
  • Het Rode Kruis vervoerde 2000 ouderen naar vaccinatielocaties

00.36 - AstraZeneca past bijsluiter aan

De Brits-Zweedse farmaceut AstraZeneca past de bijsluiter voor het vaccin tegen het coronavirus aan vanwege de zeldzame, maar gevaarlijke bijwerkingen die kunnen optreden na een prik. Het bedrijf is ook bezig met een onderzoek naar de bijwerkingen.

Woensdag oordeelde het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) dat een inenting met het vaccin kan zorgen voor de vorming van bloedstolsels (trombose) en een laag aantal bloedplaatjes (trombocytopenie). Het gaat echter om een zeer klein risico en de voordelen van een inenting tegen het coronavirus wegen op tegen de risico's van de prik, aldus het EMA.

AstraZeneca meldt woensdagavond in een verklaring dat het bedrijf probeert te achterhalen wat er bij alle gevallen van ernstige bijwerkingen is gebeurd.

22:15 - Alle tafels Utrechtse cafés uitverkocht

De plekken om volgende week mee te doen aan de caféproef in Utrecht zijn uitverkocht. Woensdagmiddag ging de speciale reserveringswebsite waarop mensen hun toegangsbewijs konden boeken online. Er ontstond een run op de beschikbare barkrukken en het reserveringssysteem raakte overbelast. De gemeente besloot daarom om het aantal gasten „beheerst door te laten om ze te kunnen verwerken.”

Deelnemers konden een tijdslot van twee uur reserveren in Hofman, de Beurs, Ubica, Vinvin en ’t Oude Pierement. De vijf horecazaken mogen van woensdag 14 tot en met zaterdag 17 april als proef van 12.00 uur tot 20.00 uur open. Tijdens de zogeheten Fieldlab bekijkt TNO hoe de bezoekers en het personeel zich houden aan de coronamaatregelen en -afspraken. Een negatief testbewijs is een vereiste om binnen te komen. Per dag kunnen duizend mensen een drankje komen doen.

De opgedane kennis wordt gebruikt om te bekijken of en hoe cafés en kroegen weer veilig en verantwoord open kunnen. Deze praktijktesten zijn ondersteunend aan - en dus geen voorwaarde - voor heropening, benadrukken de initiatiefnemers. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, de gemeente Utrecht, Koninklijke Horeca Nederland (KHN), de Horeca Alliantie en TNO hebben de ’Fieldlabs’ opgezet.

22.10 - Italië en Spanje beperken AstraZeneca-vaccinaties tot 60-plussers

Italië beperkt het gebruik van het AstraZeneca-coronavaccin. Het wordt bij voorkeur alleen nog toegediend aan 60-plussers, maakte de corona-topadviseur van de regering bekend. Ook Spanje laat woensdagnacht weten dat het alleen nog 60-plussers met het vaccin inent.

België geeft het vaccin niet meer aan mensen onder de 55.

De Nederlandse regering besluit donderdag of mensen onder de 60 jaar weer mogen worden ingeënt met AstraZeneca.

18.45 - Nederlandse EMA-expert: dit is niet onverwacht

Dat er bijwerkingen bij een coronavaccin aan het licht komen, zoals bij het coronavaccin van AstraZeneca, is op zich niet onverwacht. Dat zegt Sabine Straus. De Nederlandse is voorzitter van de veiligheidscommissie van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). „We zijn op grote schaal vaccins aan het toedienen aan veel gezonde mensen. Het lastige is dat we soms dingen langs zien komen. Soms gebeuren die bij toeval en soms, zoals nu, als mogelijke bijwerking van het vaccin.”

De commissie van Straus concludeert dat er waarschijnlijk een verband is tussen het AstraZeneca-vaccin en een zeldzame combinatie van bloedstolsels en een laag aantal bloedplaatjes. Die bijwerkingen zijn zeer zeldzaam, benadrukt Straus. Het is volgens haar nog niet duidelijk hoe het AstraZeneca-vaccin de klachten veroorzaakt. Het kan zijn dat het vaccin een immuunreactie oproept.

17.10 - Ook meldingen van zeldzame bloedklachten bij Janssen-vaccin

Ook het coronavaccin van Janssen uit Leiden zou bij sommige mensen kunnen leiden tot bloedstolsels (trombose) en een laag aantal bloedplaatjes (trombocytopenie). Tot nu toe zijn er wereldwijd drie meldingen van die bijwerking bekend. Die worden onderzocht. Het zijn „extreem weinig” gevallen op 4,5 miljoen mensen over de hele wereld die dat vaccin tot nu toe hebben gekregen en zo’n aantal past binnen de verwachtingen, zegt Peter Arlett van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA).

Een woordvoerster van Janssen Vaccines laat weten dat de drie meldingen „zeer recent” bekend zijn geworden bij het bedrijf. Die zijn volgens haar besproken binnen het comité van het EMA dat toeziet op de veiligheid van al toegestane geneesmiddelen en vaccins. Het nog te vroeg om aan te geven of die gemelde bijwerkingen ook iets zeggen over de veiligheid van het vaccin, zo geeft ze aan.

De toezichthouder maakte woensdag bekend dat een verband tussen het coronavaccin van AstraZeneca en de combinatie van klachten aannemelijk is en als bijwerking moet worden geregistreerd. De voordelen van dat vaccin bij de bestrijding van het coronavirus zijn wel groter dan de risico’s, benadrukt het EMA, de toezichthouder voor vaccins en geneesmiddelen in Europa.

Het vaccin van Janssen is goedgekeurd voor gebruik in Europa. Halverwege deze maand worden de eerste voorraden geleverd. Kort erna zouden de eerste mensen gevaccineerd moeten worden. In Nederland adviseert de Gezondheidsraad om dat vaccin eerst aan ouderen en mensen met medische risico’s te geven.

Bij het vaccin van Pfizer / BioNTech zijn wereldwijd 35 gevallen van trombose in de hersenen bekend. Bij Moderna hebben voor zover bekend vijf mensen die klachten gekregen. Ook bij die vaccins is het aantal meldingen niet uitzonderlijk hoog, zegt het EMA.

16.35 - Britten bieden 30-minners alternatief voor AstraZeneca

Mensen onder de 30 jaar krijgen in Groot-Brittannië een alternatieve coronaprik aangeboden voor het AstraZeneca-vaccin. De autoriteiten reageren daarmee op „het toenemende bewijs” dat er een verband is tussen het Brits-Zweedse AstraZeneca-vaccin en zeldzame bloedstolsels, meldt de Britse omroep BBC.

De Britse medicijnwaakhond MHRA ontdekte eind maart dat 79 mensen in het Verenigd Koninkrijk na vaccinatie met AstraZeneca bloedstolsels kregen, van wie er negentien stierven. De toezichthouder zei dat dit geen bewijs is dat de prik de stolsels heeft veroorzaakt, maar een verband wordt steeds waarschijnlijker.

De Europese waakhond EMA ziet de bloedpropjes inmiddels als uiterst zeldzame bijwerking, maar vindt de voordelen van AstraZeneca opwegen tegen het zeer kleine risico.

16.16 - Horeca blij met beweging kabinet, maar ’meer is mogelijk’

De horeca is blij met de beweging die het kabinet lijkt te maken door vanaf 21 april toe te staan dat de terrassen open gaan. Maar in het gesprek dat brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN) donderdag heeft met ministers Bas van ’t Wout van Economische Zaken en Ferdinand Grapperhaus van Veiligheid en Justitie zal de branche ook benadrukken dat er wat haar betreft meer mogelijk is op een veilige manier.

Het kabinet overweegt per 21 april de terrassen te heropenen en de avondklok op te heffen. Deze beoogde versoepelingen van de coronamaatregelen worden nog wel voorgelegd aan het Outbreak Management Team (OMT), en zijn ook afhankelijk van hoe de besmettingscijfers zich de komende week verder ontwikkelen.

De horecabranche hoopt dat lege terrassen, zoals hier in Rotterdam, snel verleden tijd zijn.

De horecabranche hoopt dat lege terrassen, zoals hier in Rotterdam, snel verleden tijd zijn.

Volgens KHN-voorzitter Robèr Willems is ook een eerste fase van de heropening van de horecazaken zelf al mogelijk. Maar bovenal wil hij duidelijkheid hebben. Dat burgemeesters van de grote steden onlangs al hebben gepleit voor het openen van de terrassen kwam voor hem niet als een verrassing. Ook Willems ziet dat de situatie in bijvoorbeeld stadsparken niet meer te handhaven is.

Hij is blij dat ook het kabinet tot inkeer lijkt te komen. Maar dan is het wel zaak dat er ook wordt doorgepakt, vindt de voorzitter.

14.14 - Bezoekers Holland Casino moeten mondkapje dragen tijdens proef

Klanten van Holland Casino moeten tijdens het hele bezoek een mondkapje dragen tijdens de proef eind deze maand. In het weekend van 24 en 25 april zijn bezoekers in een aantal vestigingen van het casino welkom als ze negatief testen op het coronavirus.

Gasten moeten voor de pilots vooraf reserveren voor een bezoek aan Holland Casino. Ze moeten eerst een sneltest hebben gedaan op een locatie van Stichting Open Nederland. Eenmaal binnen moeten bezoekers nog altijd 1,5 meter afstand van elkaar houden en zich aan andere basisregels houden. Het restaurant is met een beperkt assortiment open en er zijn looproutes.

De vestigingen in Enschede, Venlo en Breda gaan zaterdag 24 april open voor de proef met toegangstesten. Een dag later is het de beurt aan de gokhuizen in Amsterdam-West, Utrecht en Leeuwarden.

14.00 - Ook Danny Vera en Jack Poels op podia proefevenementen

Ook Danny Vera, Jack Poels, Blaudzun en Thijs Boontjes treden op tijdens de proefevenementen van de overheid. Dinsdag maakte het kabinet bekend dat onder meer poppodia en theaters weer voorzichtig bezoekers mogen ontvangen. Alle bezoekers moeten wel een negatieve sneltest kunnen laten zien.

De Spot in Middelburg heeft Danny Vera, Spinvis en Blaudzun weten te strikken. In Het Paard in Den Haag staat RONDÉ op het podium, in Doornroosje in Nijmegen Thijs Boontjes, in Gebouw T in Bergen op Zoom staat S10 en in Grenswerk in Venlo staan Jack Poels, Altin Gün en Sophie Straat.

Zanger Blaudzun zal optreden in Middelburg.

Zanger Blaudzun zal optreden in Middelburg.

De pilots vinden tussen 9 en 30 april plaats. Eerder kondigden poppodia Tivoli en de EKKO in Utrecht de line-up al aan. Daar staan onder anderen Fresku, Spinvis, de Nederlandse Bachvereniging, Annelie en De Sluwe Vos op het podium. Ook de 3FM Awards worden met publiek uitgereikt in Tivoli. Net als bij eerdere proefevenementen moeten bezoekers eerst negatief testen voordat ze naar binnen mogen.

13.27 - Meer mensen buiten tijdens extra uur voor avondklok

Nederlanders zijn de afgelopen week na het verschuiven van de avondklok meer buiten geweest tussen 21.00 en 22.00 uur. Op woensdag en donderdag waren toen ongeveer drie keer meer mensen op straat. Sinds afgelopen woensdag mogen mensen tijdens dat uur zonder geldige reden buiten zijn. Dat meldt het Nederlands Verplaatsingspanel (NVP), dat hiervoor 10.000 panelleden van 16 jaar en ouder volgt met een app.

Afgelopen woensdag en donderdag was tussen 21.00 en 22.00 uur gemiddeld 6 procent van de panelleden op straat te vinden. Een week daarvoor was dit percentage bijna drie keer zo klein, toen de avondklok nog een uur eerder inging. Volgens onderzoeker Tineke School is er sprake van twee stijgingen van het aantal reizigers in de avond: „Direct na invoering van de zomertijd, en direct na het verzetten van de starttijd van de avondklok. Die stijgingen zijn verdeeld over auto-, fiets- en wandelritten.”

Mensen vertoonden zich vooral afgelopen woensdag veel op straat. Dat was de eerste dag van de verlate avondklok, en tevens ook de warmste 31 maart ooit gemeten. Op het landelijke hoofdmeetstation in De Bilt steeg de temperatuur naar 23,8 graden, volgens Weer.nl.

De zomertijd was een van de redenen die werd genoemd om de avondklok te verzetten. Daardoor zouden volgens demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) „veel meer issues met de naleving” ontstaan met de ’vroege’ avondklok. In de drie dagen waarop de zomertijd van start was, maar de oude avondklok nog gold, waren er tussen 21.00 en 22.00 uur iets meer mensen op straat dan de week ervoor. Op zondag 21 maart was bijvoorbeeld 1,9 procent van de panelleden buiten gedurende dit uur, een week erna was dit 2,2 procent. Op de maandag en dinsdag was het verschil tussen die weken iets groter: van gemiddeld bijna 2 procent naar zo’n 2,6 procent.

Ook in het openbaar vervoer werd het drukker na 21.00 uur, meldt OV-chipkaartbedrijf Translink. Op woensdag en donderdag in de laatste week van de ’vroege’ avondklok checkten tussen 21.00 en 22.00 uur gemiddeld ruim 15.000 mensen in met hun ov-chipkaart bij een trein, bus, tram, metro of veerpont. Een week later, toen de avondklok om 22.00 uur startte, was dat aantal bijna verdrievoudigd. In het weekend is een vergelijkbare ontwikkeling te zien.

Over de weg reden ook aanmerkelijk meer auto’s, blijkt uit cijfers van het Nationaal Dataportaal Wegverkeer (NDW). Vorige week woensdag reden tijdens het extra uur voor de avondklok gemiddeld 179 auto’s over drukke wegen, een ruime verdubbeling vergeleken met een week eerder. Op zaterdag en zondag was een nog grotere toename te zien. Het NDW heeft dit gemeten op tweehonderd verkeerspunten verspreid over het land, met name snelwegen.

12.26 - Problemen met website voor kaarten caféproef Utrechtse horeca

De website waarop plekken kunnen worden gereserveerd voor de caféproef in Utrecht, is woensdag aan het begin van de middag moeilijk of niet bereikbaar. Dat komt vermoedelijk doordat veel mensen de site willen bezoeken. De gemeente Utrecht had eerder alleen naar buiten gebracht dat de kaarten voor een bezoek aan het café woensdagmiddag verkrijgbaar waren. Nu meldt een woordvoerder dat de kaarten vanaf 14.00 uur zijn te reserveren.

Deelnemers kunnen een tijdslot van twee uur reserveren in Hofman, de Beurs, Ubica, Vinvin en ’t Oude Pierement. De vijf horecazaken mogen van woensdag 14 tot en met zaterdag 17 april als proef van 12.00 tot 20.00 uur open. Tijdens de zogeheten Fieldlab bekijkt TNO hoe de bezoekers en het personeel zich houden aan de coronamaatregelen en afspraken. Een negatief testbewijs is een vereiste om binnen te komen. Per dag kunnen duizend mensen een drankje komen doen.

Tekst gaat door onder de foto.

De opgedane kennis wordt gebruikt om te bekijken of en hoe cafés en kroegen weer veilig en verantwoord open kunnen. Deze praktijktesten zijn ondersteunend aan - en dus geen voorwaarde - voor heropening, benadrukken de initiatiefnemers. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, de gemeente Utrecht, Koninklijke Horeca Nederland (KHN), de Horeca Alliantie en TNO hebben de Fieldlab opgezet.

11.38 - Coronapandemie neemt hap uit levensverwachting Europeaan

Sinds de komst van het coronavirus naar Europa is de levensverwachting er flink teruggevallen. Ook in Nederland liep de gemiddelde duur van een mensenleven met ruim een halfjaar terug, constateert het Europese statistiekbureau Eurostat. In veel landen is dat een breuk met decennia van groei.

De levensverwachting daalde vorig jaar in bijna alle Europese landen waarvan Eurostat over schattingen beschikt. Voor Spanjaarden was dat zelfs met 1,6 jaar, maar vooral Oost-Europeanen zijn nauwelijks minder getroffen. Alleen Denemarken, Finland en met name Noorwegen wisten zich aan de malaise te onttrekken.

Voor mannen daalde de levensverwachting nog iets harder dan voor vrouwen. Die stonden er toch al beter voor, en het verschil is dus wat gestegen.

Tekst gaat door onder de foto.

Sinds de jaren zestig was het aantal te verwachten levensjaren voor een pasgeboren Europeaan juist gestaag toegenomen, brengt het Europese CBS in herinnering.

Eurostat tekent overigens aan dat de cijfers niet betekenen dat een vorig jaar geboren baby gemiddeld inderdaad zoveel minder lang leeft dan een in 2019 geboren Europeaan. Dat zou alleen zo zijn als de omstandigheden gelijk blijven en bijvoorbeeld de coronapandemie zou blijven voortduren.

11.30 - Coronahulplijn voor jongvolwassenen

Voor jongvolwassenen bestaat er sinds woensdag een landelijke coronahulplijn. Tussen 14.00 en 22.00 uur kan iedereen tussen de 18 en 24 jaar via de Alles Oké? Supportlijn anoniem een getrainde vrijwilliger spreken over mentale klachten.

De hulplijn, een initiatief van De Kindertelefoon, is opgezet omdat jongvolwassenen relatief zwaar gebukt gaan onder de coronamaatregelen. Onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) wees uit dat jongvolwassenen sinds de pandemie steeds minder goed in hun vel zitten. Was het aandeel studenten dat in 2019 psychische problemen ervoer nog een kwart, vorig jaar is dat al gestegen tot een derde. Het SCP verwacht dat dit tot een hoger beroep op de gezondheidszorg zal leiden, maar daar zijn de wachtlijsten lang.

Voor de hulplijn hebben bijna honderd vrijwilligers een meerdaagse training gehad. „Zij zijn getraind in gesprekstechnieken, om zonder oordeel te kunnen luisteren”, zegt een woordvoerder van de hulplijn. Het is niet de bedoeling dat de dienst de plaats inneemt van de professionele gezondheidszorg. „Met de hulplijn willen we voorkomen dat mentale klachten verergeren. Als onze vrijwilligers merken dat een luisterend oor onvoldoende is, dan verwijzen we de jongvolwassene door voor specialistische hulp.”

Met de supportlijn kan zowel worden gebeld (0800-0450) als gechat (allesoke.nl).

11.03 - Spaanse regio stopt met toediening AstraZeneca-vaccin

De Spaanse regio Castilië en León schort het gebruik van het AstraZeneca-vaccin op. De lokale autoriteiten hebben dat besloten vanwege zorgen over bloedstolsels en een verlaagd aantal bloedplaatjes bij gevaccineerden.

Castilië en León, dat zo’n 2,4 miljoen inwoners heeft, wil wachten totdat het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) een rapport uitbrengt over de veiligheid van het vaccin.

Tekst gaat door onder de foto.

Vanwege de zorgen over de mogelijke bijwerkingen werden de AstraZeneca-vaccinaties vorig maand in heel Spanje en veel andere Europese landen tijdelijk stilgelegd. De inentingen werden na korte tijd weer hervat nadat het EMA opnieuw had geoordeeld dat het middel veilig en effectief was.

10.53 - Zonnestudio’s blijven voorlopig dicht

De zonnestudio’s blijven voorlopig gesloten. De overheid mocht de keuze maken om die sector gesloten te houden toen ze eind februari enkele coronamaatregelen versoepelde, bepaalde de rechter in Den Haag. De zonnestudiobranche had in kort geding geëist dat ze open mocht en vergeleek zich met de contactberoepen als bijvoorbeeld kappers en schoonheidssalons die wel open mochten.

Branchevereniging Samenwerking Verantwoord Zonnen (SVZ) had verder aangevoerd dat de sector veilig open kan. Er is volgens SVZ nauwelijks contact nodig tussen personeel en bezoekers van een zonnestudio. Dat doet volgens de rechter echter niet ter zake. De staat moet keuzes maken omdat er niet te veel tegelijk kan worden versoepeld. Bovendien kan het in de zonnestudio wel veilig zijn, maar leiden extra openstellingen ook tot meer verplaatsingen en dus ook tot meer risico’s.

De zonnestudiobrache is niet de eerste beroepsgroep die er via de rechter niet in slaagt om heropening af te dwingen. Eerder werden eisen van de horeca en winkels al afgewezen.

6.30 - Brazilië: voor het eerst meer dan 4000 coronadoden in 24 uur

Brazilië heeft dinsdag de grimmige mijlpaal van meer dan 4000 coronadoden in één etmaal voor het eerst gepasseerd. In de afgelopen 24 uur zijn 4195 overlijdens als gevolg van Covid-19 geregistreerd, meldt het Braziliaanse ministerie van Volksgezondheid.

Het Zuid-Amerikaanse land met 212 miljoen inwoners heeft na de Verenigde Staten het hoogste aantal coronadoden ter wereld; ongeveer 370.000. Ook qua aantal besmettingen staat Brazilië op de tweede plek na de VS. In totaal is het coronavirus in Brazilië al bij ruim 13 miljoen personen vastgesteld. In het afgelopen etmaal kwamen er daar nog eens bijna 87.000 bij.

Het coronavirus grijpt de laatste tijd fors om zich heen in Brazilië. In de afgelopen weken wordt het ene na het andere treurige record verbroken. In de laatste zes dagen alleen zijn er meer dan 15.000 coronadoden geregistreerd. Deze maand zijn dat er gemiddeld 2757 per dag.

Tekst gaat door onder de foto.

De Braziliaanse ziekenhuizen zijn in de meeste plaatsen inmiddels overvol. In de miljoenenstad São Paulo worden bussen die normaliter dienen voor scholierenvervoer gebruikt om lijken mee te vervoeren. Op de begraafplaatsen heeft men het er zo druk dat er ook ’s nachts begrafenissen zijn om de constante toestroom van doden nog aan te kunnen.

De rechts-populistische president Jair Bolsonaro, die geregeld wordt bekritiseerd vanwege zijn chaotische beleid ten opzichte van de pandemie, trekt geregeld openlijk de maatregelen in twijfel die Braziliaanse burgemeesters en gouverneurs hebben afgekondigd.