Nieuws/Binnenland
565590699
Binnenland

’Erg geschrokken’

Onderzoek: nog lagere levensverwachting diabetici

„Eerst kon ik maximaal vijf minuten op de tennisbaan staan voordat de insulinepomp erbij moest worden gepakt. Na een speciale behandeling kan ik zonder probleem drie uur tennissen”, aldus Anton Schaddelee.

„Eerst kon ik maximaal vijf minuten op de tennisbaan staan voordat de insulinepomp erbij moest worden gepakt. Na een speciale behandeling kan ik zonder probleem drie uur tennissen”, aldus Anton Schaddelee.

MAARN - De levensverwachting voor diabetespatiënten is lager dan gedacht. Dat blijkt uit onderzoek van Nivel en het RIVM. De 45-plussers met type 1 leven gemiddeld dertien jaar minder en voor patiënten met type 2 is dit vier jaar. Volgens Etelka Ubbens, algemeen directeur van het Diabetes Fonds, maken de onderzoeksresultaten de enorme gevolgen van diabetes op de gezondheid duidelijk. „Het is de eerste keer dat we deze resultaten zwart op wit zien.”

„Eerst kon ik maximaal vijf minuten op de tennisbaan staan voordat de insulinepomp erbij moest worden gepakt. Na een speciale behandeling kan ik zonder probleem drie uur tennissen”, aldus Anton Schaddelee.

„Eerst kon ik maximaal vijf minuten op de tennisbaan staan voordat de insulinepomp erbij moest worden gepakt. Na een speciale behandeling kan ik zonder probleem drie uur tennissen”, aldus Anton Schaddelee.

Een harde klap in het gezicht. Zo omschrijft de 55-jarige Anton Schaddelee, al ruim veertig jaar diabetespatiënt, de resultaten van de studie die dinsdagochtend werd gepubliceerd.

„Ik ben er enorm van geschrokken. Dertien jaar korter leven is echt niet niks. Ik denk dat veel mensen zich nu pas realiseren hoe erg de aandoening is.”

Anton heeft diabetes type 1 en het leven van de vijftiger staat volledig in het teken van de ziekte. „De aandoening heeft mij de afgelopen jaren fysiek en mentaal uitgeput. Ruim twaalf jaar geleden werd ik arbeidsongeschikt en een paar jaar later had ik mijn laatste hartinfarct”, vertelt hij. De man somt in een rap tempo op waar hij als diabetespatiënt mee te maken kreeg. „Naast twee hartinfarcten heb ik ook nog een hersenbloeding gehad. Ik heb überhaupt dus mazzel dat ik nog leef.”

Anton Schaddelee: „Ik denk dat veel mensen zich nu pas realiseren hoe erg de aandoening is.”

Anton Schaddelee: „Ik denk dat veel mensen zich nu pas realiseren hoe erg de aandoening is.”

Zijn verhaal staat niet op zichzelf. Steeds meer diabetici kwakkelen met hun gezondheid. Inmiddels zijn er bijna 1,2 miljoen Nederlanders met diabetes en dat aantal groeit tot ruim 1,4 miljoen in 2040. Jaarlijks overlijden in Nederland gemiddeld 39.000 mensen met de ziekte, wat ongeveer een kwart van alle sterfgevallen is. Die cijfers waren al bekend, maar uit de gepubliceerde studie blijkt dat de kans dat 45 tot 70-jarigen met diabetes type 2 overlijden twee keer zo groot is en voor mensen met type 1 maar liefst vijf keer zo groot.

De onderzoekers concluderen dat naar aanleiding van een grote analyse van zorgdata en koppelden deze aan de demografische gegevens van het CBS. In het onderzoek berekenden zij de levensverwachting van drie onderzoeksgroepen; mensen met diabetes type 1, mensen met diabetes type 2 en mensen zonder diabetes.

Bij diabetes, ook wel suikerziekte genoemd, komt er te veel suiker in het bloed waardoor het lichaam te weinig insuline aanmaakt. Hierdoor kunnen bloedvaten en zenuwen beschadigen en lopen patiënten meer kans op hart- en vaatziekten. Diabetes type 1 is vooralsnog niet te voorkomen of te genezen. Goede controle van de bloedglucosespiegel en alert zijn op de ontwikkeling van complicaties zijn daarom belangrijk.

Diabetes type 2 is deels te voorkomen door meer aandacht te hebben voor een gezonde leefstijl. Deze aandoening komt volgens het CBS steeds vaker voor, mede doordat meer mensen te zwaar zijn. Die factoren zorgen er volgens de onderzoekers dan ook voor dat de levensverwachting van zowel mannen als vrouwen met diabetes dertien jaar korter is dan van mensen zonder de ziekte.

Verschil

Wel wordt het verschil in levensverwachting op 65-jarige leeftijd minder groot, maar voor mannen is het dan nog steeds zeven jaar en voor vrouwen ruim acht jaar. Bij diabetes type 2 is de invloed op de levensverwachting iets kleiner; hier is de levensverwachting op 45-jarige leeftijd vier jaar korter en op 65-jarige leeftijd twee jaar.

Ondanks dat de resultaten van het onderzoek volgens Erik Serné – als internist-vasculaire geneeskunde en diabetologie verbonden aan het Amsterdamse AMC – schokkend zijn, is er ook hoop.

„Bij diabetes type 2 kunnen leefstijlveranderingen iets doen aan het verlies aan levensjaren. Voor type 1 worden de mogelijkheden tot vroegtijdige en strikte behandeling van de hoge bloedsuikerwaarden, de belangrijkste oorzaak van vroegtijdig overlijden, steeds beter. Deze ontwikkelingen worden mogelijk gemaakt door onderzoek.”

Ook Anton onderging in september vorig jaar een speciale behandeling. Zo kreeg hij een transplantatie van de eilandjes van Langerhans (cellen die insuline aanmaken), waardoor zijn bloedsuikerspiegel beter wordt geregeld. „Het gaat daardoor een stuk beter met de insulinewaardes.”

Tintelingen

„Ik ben dol op tennissen, en voor de ingreep kon ik maximaal vijf minuten op de baan staan voordat de insulinepomp erbij moest worden gepakt. Nu kan ik zonder probleem drie uur tennissen. Dat geeft een heerlijk gevoel.” Toch is niet alles koek en ei. „Ik ben elke dag nog ontzettend moe en slik minstens dertig tabletten per dag. Verder heb ik last van neuropathie, waardoor ik tintelingen in mijn handen en voeten heb. Elke dag ben ik bang voor dodelijke complicaties”, verzucht de vijftiger.

Volgens Etelka Ubbens, algemeen directeur van het Diabetes Fonds, is meer onderzoek noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de levensverwachting omhooggaat. „De ontwikkelingen gaan snel op het gebied van hulpmiddelen die de bloedsuikerregulatie helpen verbeteren. Dat stemt hoopvol en zorgt voor een hogere levensverwachting en minder complicaties.”

Ontwikkelingen

Enkele belangrijke ontwikkelingen op dit gebied zijn de kunstalvleesklier en het onderzoek naar poeptransplantatie. De kunstalvleesklier meet constant de bloedsuikerwaarde en als deze te hoog of te laag is stuurt deze automatisch bij. Een team van het Amsterdam UMC onderzoekt of poeptransplantatie – het overbrengen van bacteriën uit de darmen – kan leiden tot een milder ziektebeloop met minder hypo’s (lage bloedsuikers) en hypers (hoge bloedsuikers).

Die ontwikkelingen geven ook Anton hoop. „Er komt steeds meer aandacht voor de ziekte, dat is een goede zaak. En ik wil nog altijd honderd worden, want ik heb een prachtig gezinnetje en hoop nog jaren voor mijn kind te kunnen zorgen. Mijn tijd zit er dus nog lang niet op”, glimlacht hij.