Nieuws/Columns

Finanscoop

Fiscaal Utopia

Al jaren roepen politici dat het hoog tijd wordt voor een belastingherziening. Een meerderheid van de Tweede Kamer was het er in 2010 al over eens dat het belastingstelsel te ingewikkeld is geworden. Maar in plaats van het stelsel onder handen te nemen, heeft Den Haag het er de afgelopen jaren vooral complexer op gemaakt.

Ons land kampt met een wirwar aan heffingen, aftrekposten en toeslagen. Waarvan velen zijn ontstaan om politiek gewenst gedrag te stimuleren of juist om politiek gevoelige thema’s te omzeilen.

Dat leidt tot uitvoeringsproblemen bij de fiscus en onvrede bij de burger. Deskundigen waarschuwen dan ook terecht voor de gevolgen nu de fiscale behandeling van groepen burgers te ver uit een dreigt te lopen.

Met de verkiezingen in aantocht hebben zij hun hoop gevestigd op een nieuw kabinet. Maar wie de verkiezingsprogramma’s erbij pakt ziet die hoop snel vervliegen. Eenvoud wordt alleen met de mond beleden. In de praktijk blijkt vereenvoudiging nog niet zo eenvoudig.

Zo introduceren partijen van links tot rechts allerlei nieuwe heffingen, een taks op vliegtickets, een mantelzorgtoeslag en een bronbelasting op rente- en royalties, om er maar een paar te noemen. Ondertussen houden zij veel van de recent geïntroduceerde complexiteiten gewoon in stand.

Geen partij durft zijn vingers te branden aan de door de coalitie van PvdA en VVD geïntroduceerde inkomensafhankelijke arbeids- en heffingskortingen.

Veel fiscalisten hekelen die ingreep omdat het in feite om een geniepige tariefsverhoging ging van de hoogste schijf in de loonbelasting. De crisisjaren noopten het kabinet tot maatregelen, maar om de VVD-achterban niet voor het hoofd te stoten werd de maatregel zo ondoorzichtig mogelijk gebracht: geen officiële verhoging van de vierde schijf, maar minder korting naarmate het inkomen stijgt.

Zelfs nu de crisis voorbij is komt de VVD niet op die noodmaatregel terug. Ook het fiscaal gedreven verschil tussen zelfstandigen en werknemers blijft in de meeste verkiezingsprogramma’s gewoon in stand. Geen politieke partij durft circa één miljoen zzp’ers voor het hoofd te stoten door hen aftrekposten af te nemen, ook al zijn de meeste economen het er over eens dat die verstorend werken.

Een versimpeling van het belastingstelsel blijft zo een utopisch verlangen. Zeker voor wie bedenkt dat een vijf partijen-coalitie een reële mogelijkheid is. Dat zijn dan vijf partijen die allemaal hun politieke stokpaardjes fiscaal tot uitdrukking willen brengen, ten koste van de eenvoud.