Nieuws/Binnenland
617697392
Binnenland

Oeroude sauna ontdekt in Nijmegen: ’Een volstrekt unicum’

Een archieffoto van de plek, twintig jaar geleden, toen er al werd gegraven.

Een archieffoto van de plek, twintig jaar geleden, toen er al werd gegraven.

Nijmegen - Hij moest twintig jaar wachten voor hij wist wat hij daadwerkelijk had opgegraven: archeoloog Peter van den Broeke. Maar nu heeft hij in Nijmegen-Noord een 3600 jaar oude sauna met zweethutten en koudwaterbaden ontdekt. Op het Europese vasteland zijn zulke sauna’s nooit eerder gevonden, tot zijn vreugde.

Een archieffoto van de plek, twintig jaar geleden, toen er al werd gegraven.

Een archieffoto van de plek, twintig jaar geleden, toen er al werd gegraven.

De sauna is gevonden in de Waalsprong, het gebied waar Nijmegen de stad uitbreidt. Dat archeologen pas twintig jaar later konden onderzoeken wat er gevonden was, kwam doordat er vanuit de gemeente nu pas geld vrijkwam voor de analyse van de vondsten in kratten in het depot, vertelt Van den Broeke. „We kwamen waterkuilen tegen, restanten van zweethutten en een hele laag stookafval bij die hutten. Dat eerste duidt op koudwaterbaden en dat laatste op vuurtjes waarmee de kleibollen verwarmd werden voor de hutten.”

Wat de vondsten zo bijzonder maakt, is dat er nergens anders op het Europese vasteland zulke sauna’s uit de bronstijd aangetroffen zijn. „Ondanks het feit dat we toch al aardig wat opgravingen hebben gehad”, zegt Nico Roymans, emeritus-hoogleraar in de Europese archeologie. Die sauna’s zijn alleen aangetroffen in Groot-Brittannië en Ierland en daarmee roept deze vondst in Nederland veel vragen op. Bijvoorbeeld of het migranten waren die zich in Nederland gevestigd hadden of dat regionale bewoners de praktijk hadden opgepikt. Maar in dat geval is het wel verbazingwekkend dat er nog niet meer van zulke sauna’s gevonden zijn, stellen de onderzoekers.

Unicum

Roymans: „Dit is een volstrekt unicum! De oudste vondsten op het Europese vasteland die hiermee te vergelijken zijn, waren tot dusverre afkomstig uit de Romeinse tijd. Nu gaan we in één klap 1500 jaar verder terug in de tijd!”

De aangetroffen sauna werd niet op een manier gebruikt zoals we dat tegenwoordig zouden doen, stelt Ten Broeke. Hij wijst erop dat er ook een maalsteen met een bronzen dolkje is gevonden, een in die tijd gebruikelijk offerritueel. Daarom vermoedt de archeoloog dat de locatie gebruikt is door religieuzen uit de wijde omtrek, vooral omdat een sauna in de prehistorie zeer zeldzaam was. In de omgeving van de vindplaats hebben de archeologen ook veel hoefsporen ontdekt, mogelijk ook van offerdieren.